Supreme Court dismisses appeal, ruling 20% discount applies to ex-gratia compensation paid in full.

Απόφαση 365 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 365/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Γεώργιο Γιαννούλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : Δήμου ......... και εκπροσωπείται νόμιμα, τον οποίο εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος του Μάρθα Ιεροδιακόνου-Κωστούλα, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου : .........., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Αθανασίου Μιχαήλ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18.03.2003 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 1342/2004 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 2487/2006 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 04.07.2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γιαννούλης ανέγνωσε την από 03.01.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 26 §§ 11 του ν. 1.828/1989 "Αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος και άλλες διατάξεις", ο δήμος ή η κοινότητα υποχρεούται να βεβαιώνει και εισπράττει από τους υπόχρεους σε καταβολή αποζημιώσεως, λόγω προσκύρωσης ή ρυμοτόμησης εκτάσεων σε εφαρμογή του σχεδίου πόλεως, το ποσό που κατέβαλε για λογαριασμό τους στους δικαιούχους της αποζημίωσης.

Η εξόφληση των οφειλών της παραγράφου αυτής γίνεται ατόκως σε ισόποσες δόσεις που ορίζονται με απόφαση του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου από πέντε (5) μέχρι δέκα (10). ... Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής ολόκληρου του ποσού της οφειλής παρέχεται έκπτωση 20% .....". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής στο δήμο ή στην κοινότητα ολόκληρου του ποσού της αποζημιώσεως, την οποία οφείλει ο υπόχρεος λόγω προσκύρωσης ή ρυμοτόμησης εκτάσεων σε εφαρμογή του σχεδίου πόλεως, παρέχεται έκπτωση 20% επί του συνολικού ποσού της αποζημιώσεως, του νόμου δε μη διακρίνοντος η έκπτωση αυτή παρέχεται, τόσο στην περίπτωση κατά την οποία το ποσό της αποζημιώσεως καθορίστηκε με απόφαση του αρμόδιου πολιτικού δικαστηρίου, όσο και στην περίπτωση που αυτό καθορίστηκε εξωδίκως μεταξύ του δικαιούχου οργανισμού τοπικής αυτοδιοικήσεως και του υπόχρεου στα πλαίσια γενόμενου συμβιβασμού.

Τούτο δε, διότι εν λόγω διάταξη δεν αποκλείει, σε περίπτωση επιτεύξεως συμφωνίας μεταξύ του δικαιούχου και του υπόχρεου περί του ποσού της καταβλητέας αποζημιώσεως, συμφωνία που δεν εξαρτάται από τον τρόπο καταβολής αυτής, την εφαρμογή της προβλεπόμενης σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής εκπτώσεως 20% επί ολοκλήρου του ποσού της οφειλής, ούτε επιβάλλει την κατάρτιση συμβάσεως επιγενόμενης του συμβιβασμού, που να επιτρέπει ειδικά την εφάπαξ καταβολή ολόκληρης της συμβιβαστικά καθορισθείσας αποζημιώσεως με την οριζόμενη στο νόμο έκπτωση 20%.

Κάτι τέτοιο, άλλωστε, θα ήταν αντίθετο με το γράμμα και το πνεύμα της παρατεθείσας διατάξεως και θα οδηγούσε, κατά παράβαση και της συνταγματικής διατάξεως του άρθρου 4 § 1, που επιβάλλει την ισότητα των πολιτών ενώπιον του νόμου, σε άνιση μεταχείριση των υπόχρεων σε αποζημίωση, αφού εκείνοι μεν που θα κατέβαλαν εφάπαξ το ποσό της οφειλόμενης αποζημιώσεως, που είχε καθοριστεί από τα αρμόδια πολιτικά δικαστήρια, θα τύγχαναν του ευεργετήματος της έκπτωσης, όσοι δε θα κατέβαλαν εφάπαξ το ποσό της αποζημιώσεως αυτής, που είχε καθοριστεί, προς αποφυγή χρόνου και δαπάνης, εξωδίκως με σύμβαση με τα αρμόδια όργανα του δήμου ή της κοινότητας, δεν θα τύγχαναν του ίδιου ευεργετήματος.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του (άρθρο 561 § 1 του ΚΠολΔ), τα ακόλουθα : Με την υπ' αριθ. ......πράξη προσκύρωσης ιδιοκτησίας επί των οδών .... και ...... της Διεύθυνσης Πολεοδομίας του αναιρεσείοντος εναγόμενου Δήμου, που κυρώθηκε με την υπ' αριθ. ........

απόφαση του τμήματος εφαρμογής πολιτικών σχεδίων της Διεύθυνσης Πολεοδομίας, Τομέας Κεντρικής Αθήνας της Νομαρχίας Αθηνών, ορίστηκε ότι η ιδιοκτησία της αναιρεσίβλητης ενάγουσας έπρεπε να αποζημιώσει λόγω προσκύρωσης την ιδιοκτησία του Δήμου ή εκείνον που θα αναδεικνυόταν από τα πολιτικά δικαστήρια δικαιούχος για έκταση εμβαδού 37,50 μ2, που βρισκόταν ανάμεσα στην ιδιοκτησία της.

Στη συνέχεια, η υπόχρεη αναιρεσίβλητη, με την υπ' αριθ. πρωτ. .... αίτησή της προς τον αναιρεσείοντα Δήμο, γνωστοποίησε σ' αυτόν, ότι δεν επιθυμούσε να καθοριστεί η αποζημίωση της προσκυρωτέας στην ιδιοκτησία της εδαφικής λωρίδας με δικαστική απόφαση και ζήτησε να την αγοράσει, προτείνοντας ως τιμή μονάδας το ποσό των 100.000 δραχμών ή 293,47 ευρώ ανά μ2.

Προς τούτο, η αρμόδια εκτιμητική επιτροπή, με την από 1.8.2001 έκθεσή της, εκτίμησε την αξία της ως άνω δημοτικής έκτασης στο ποσό των 150.000 δραχμών ή 440,21 ευρώ ανά μ2, το δε Δημοτικό Συμβούλιο του αναιρεσείοντος με την υπ' αριθ. .... πράξη του ενέκρινε τον εξωδικαστικό διακανονισμό αποζημίωσης της επίδικης έκτασης με την εκ μέρους της αναιρεσίβλητης καταβολή στο δήμο του συνολικού ποσού των 16.507,7 ευρώ.

Το τίμημα αυτό, που βεβαιώθηκε στους χρηματικούς καταλόγους του αναιρεσείοντος Δήμου, κατέβαλε η αναιρεσίβλητη στον τελευταίο, εκδόθηκε δε προς τούτο το σχετικό υπ' αριθ. ...... τριπλότυπο εισπράξεως. Μετά ταύτα καταρτίστηκε το υπ' αριθ. ..... συμβόλαιο πώλησης λόγω προσκύρωσης της ως άνω δημοτικής έκτασης της συμβολαιογράφου Αθηνών Μελπομένης - Παναγιώτας Μουχτούρη - Στασινόπουλου.

Στη συνέχεια, η αναιρεσίβλητη, που ήταν υπόχρεη για την καταβολή της αποζημίωσης, που καθορίστηκε συμβιβαστικά, με την υπ' αριθ. πρωτ. ..... αίτησή της προς τον αναιρεσείοντα Δήμο, ζήτησε, κατ' εφαρμογή της § 11 του άρθρου 26 του ν. 1.828/1989, την επιστροφή ποσοστού 20% επί του καταβληθέντος τμήματος της προσκυρωθείσας και αγορασθείσας εκτάσεως, δηλαδή την επιστροφή ποσού 3.301,54 ευρώ, λόγω της εφάπαξ καταβολής ολοκλήρου του τιμήματος αυτής.

Επί της αναφερόμενης αίτησης εκδόθηκε η υπ' αριθ. πρωτ. ...... απορριπτική πράξη του διευθυντή της ταμειακής υπηρεσίας του αναιρεσείοντος Δήμου, με βάση την οποία η αναιρεσίβλητη δεν δικαιούταν την προβλεπόμενη από το ως άνω άρθρο έκπτωση, διότι το εφάπαξ ποσό που κατέβαλε ως αποζημίωση για την προσκυρωθείσα στην ιδιοκτησία της δημοτική έκταση ήταν προϊόν εξωδικαστικού συμβιβασμού.

Ωστόσο, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε ότι η αιτιολογία της απορριπτικής ως άνω πράξεως, δεν ήταν, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην αρχή της παρούσας σκέψεως, νόμιμη και άρα ότι ο αναιρεσείων δήμος, παρά το νόμο, αρνήθηκε να χορηγήσει στην αναιρεσίβλητη έκπτωση 20% επί του εξωδικαστικά καθορισθέντος και εφάπαξ καταβληθέντος από αυτή συνολικού ποσού της αποζημιώσεως της προσκυρωθείσας επίδικης εκτάσεως και περαιτέρω ότι παρά το νόμο εισέπραξε αχρεωστήτως από την ίδια το ποσό 3.301,54 ευρώ, που αντιστοιχούσε στην επίμαχη έκπτωση, αρνούμενος έκτοτε την επιστροφή του, παρά τις προς τούτο συνεχείς οχλήσεις της.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Πολυμελές Πρωτοδικείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της αποφάσεως του Ειρηνοδικείου, που είχε δεχθεί την αγωγή της αναιρεσείουσας ως ουσιαστικά βάσιμη. Έτσι που έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, μη δεχόμενο περαιτέρω ότι στην παρούσα περίπτωση, που το ποσό της αποζημιώσεως είχε καθοριστεί εξωδικαστικά με σύμβαση μεταξύ του υπόχρεου και του δικαιούχου δήμου ή κοινότητας, για την εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 26 § 11 του ν. 1.828/1989 απαιτούταν η σύναψη μεταγενέστερης συμφωνίας, που να επιτρέπει τη χορήγηση της έκπτωσης 20%, ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε τη διάταξη αυτή και απορριπτέοι τυγχάνουν οι περί του αντιθέτου, από το άρθρο 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, δύο λόγοι αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4 Ιουλίου 2006 αίτηση του Δήμου ...... για αναίρεση της υπ' αριθ. 2.487/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ