Supreme Court reverses lower court for incorrectly declaring itself incompetent in public works contract dispute.

Απόφαση 363 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 363/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 17 Δεκεμβρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Των αναιρεσειουσών :1) Της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΑΤΕ" που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΘΕΜΕΛΗ Α.Ε" που εδρεύει στη Ν. Ιωνία Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) της Κοινοπραξίας των ως άνω ανωνύμων εταιρειών με την επωνυμία " Κοινοπραξία ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΑΤΕ - ΘΕΜΕΛΗ Α.Ε",που εδρεύει στη Ν.Ιωνία Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, τις οποίες εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος τους Φιλιώ Μεντή.

Της αναιρεσιβλήτου : Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης-Αποχέτευσης Μυτιλήνης (Δ.Ε.Υ.Α.Μ), νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου που εδρεύει στη Μυτιλήνη Ν. Λέσβου και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της, Ευδοκία Δαδιώτου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 08.06.2004 προσφυγή (κατ' άρθρο 13.Ν.1418/84) της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αιγαίου.

Εκδόθηκε η 45/2006 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 10.11.2006 αίτησή τους και τους από 03.10.2007 με ιδιαίτερο δικόγραφο πρόσθετους λόγους αυτής. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χρυσικός ανέγνωσε την από 10.11.2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 10.11.2006 αίτησης αναίρεσης και του από 3.10.2007 δικογράφου προσθέτων λόγων αναίρεσης και την αναίρεση της προσβαλλόμενης υπ'αρ.45/2006 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου (πενταμελούς σύνθεσης). Η πληρεξούσια των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 5 του Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο σε περίπτωση καθ' ύλην αρμοδιότητας εσφαλμένα δέχθηκε ότι είναι αρμόδιο ή αναρμόδιο. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 1 του ν.1418/1984 "Δημόσια έργα και ρυθμίσεις συναφών θεμάτων": Αν η αρτιότητα των έργων επιβάλλει αύξηση στις ποσότητες των εργασιών ή εκτέλεση των εργασιών που δεν προβλέπονται από τη σύμβαση, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να εκτελέσει τις πρόσθετες αυτές εργασίες με τις συμβατικές τιμές ή με νόμιμα κανονιζόμενες τιμές μονάδος νέων εργασιών, αντίστοιχα, μέχρι δαπάνης 50% πλέον του συνολικού συμβατικού ποσού.

Αύξηση του συνολικού συμβατικού ποσού πέραν του 50% απαγορεύεται". Εξάλλου κατά την έννοια άρθρου 13 παρ. 2 του ιδίου νόμου, οι διαφορές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, που προκύπτουν από σύμβαση κατασκευής δημοσίου έργου μεταξύ των οποίων και εκείνες για τη κατασκευή προσθέτων εργασιών με την τήρηση των νομίμων διατυπώσεων, και για τις οποίες έχουν δικαιοδοσία τα πολιτικά δικαστήρια επιλύονται κατά την οριζόμενη στο νόμο αυτό διαδικασία, ύστερα από προσφυγή του ενδιαφερομένου, από το Εφετείο της Περιφέρειας, όπου βρίσκεται το έργο.

Από την πιο πάνω διάταξη του άρθρου 13 παρ.2 του Ν.1418/1984 σε συνδυασμό με εκείνη της παρ. 11 του άρθρου 5 του ιδίου Νόμου, όπως ίσχυε πριν την αναρίθμησή του με το αριθ. 1 του Ν.2940/2001, συνάγεται ότι στην αρμοδιότητα του Εφετείου υπάγεται και κάθε διαφορά ή αμφισβήτηση, που αναφέρεται στην δικαιούμενη αμοιβή του αναδόχου του έργου για πρόσθετες εργασίες, για τις οποίες τηρήθηκε η προβλεπόμενη διδικασία, εφ' όσον η σχετική διαφορά ή αμφισβήτηση προέκυψε μέχρι της νομότυπης οριστικής παραλαβής του έργου, έστω και έαν το αντικείμενο της διαφοράς είναι ο αδικαιολόγητος πλουτισμός του αναδόχου, που προέκυψε από την προείσπραξη μεγαλύτερης αμοιβής από εκείνης που δικαιούται με βάση τη διάταξη του άρθ. 43 παρ. 3.

εδ. 4 του Π.Δ/τος 609/1985, αφ'ενός μεν γιατί και στην αμφισβήτηση αυτή αφορμή είναι η εκτέλεση του έργου, αφ' ετέρου δε, γιατί και η αξίωση από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό στηρίζεται στις διατάξεις των άρθρων 904 επ. του Α.Κ., που κατά παραπομπή εφαρμόζονται και στις συμβάσεις κατασκευής δημοσίων έργων. Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσίβλητη με την από 8.6.2004 προσφυγή της, που εισήχθη για εκδίκαση στο Πενταμελές Εφετείο Αιγαίου κατά τη διαδικασία του άρθρου 13 του Ν.1418/1984, κατ' εκτίμηση του επισκοπούμενου περιεχομένου της από το Δικαστήριο τούτο, όπως είχε διευκρινισθεί με τις έγγραφες προτάσεις της αναιρεσίβλητης ως προσφεύγουσας κατά τη συζήτησή τους στο Εφετείο (άρθρ. 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), ιστορεί ότι μετά από διαγωνισμό δημόσιο ανεδείχθηκαν οι καθ' ών η προσφυγή (αναιρεσείουσες) μειοδότριες για την κατασκευή του έργου "κατασκευή δικτύων ομβρίων - ακαθάρτων και ύδρευσης κεντρικού και βόρειου τμήματος πόλεως Μυτιλήνης περιοχή Γ".

Ότι μετά την έγκριση και κατακύρωση της δημοπρασίας, με απόφαση του Δ.Σ. της προσφεύγουσας, υπογράφηκε μεταξύ τους η από ..... σύμβαση εργολαβίας. Ότι το ως άνω έργο περαιώθηκε εμπρόθεσμα στις 21.5.2001 και παραδόθηκε προσηκόντως στην προσφεύγουσα οριστικά στις 30.11.2004. Ότι κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του εν λόγω έργου, οι καθ' ών η προσφυγή, εκτέλεσαν και τις αναφερόμενες σ' αυτή νέες αυξημένες εργασίες, που ήταν αναγκαίες για την αρτιότητα του έργου, κατά παρέκκλιση από αυτές που προβλεπόταν από τη σύμβαση.

Ότι για τις νέες αυτές εργασίες, μετά από πιστοποίηση των καθ' ών η αίτηση, συντάχθηκαν από την Διευθύνουσα υπηρεσία μέχρι την 22.7.2002 τρία Πρωτόκολλα Κανονισμού Τιμών Μονάδος Νέων Εργασιών (Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε.), καταβλήθηκε ακολούθως, μετά από έγκριση του Δ.Σ. της προσφεύγουσας στις καθ' ών με βάση τέσσερις Ανακεφαλαιωτικούς Πίνακες Εργασιών (Α.Π.Ε.) που εγκρίθηκαν αρμοδίως, το αναφερόμενο εργολαβικό αντάλλαγμα.

Περαιτέρω δε η προσφεύγουσα εκθέτει ότι τα αρμόδια όργανά της, κατά τον υπολογισμό των τιμών των ως άνω νέων εργασιών δεν προέβησαν, σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 3 εδ. 4 του Π.Δ/τος 609/1985 σε αναγωγή των νέων τιμών στο χρόνο εκκίνησης της αναθεώρησης, με αποτέλεσμα από την παράλειψή της αυτή, η προσφεύγουσα να καταβάλει στις καθ' ών επί πλέον ποσόν, από αυτό που εδικαιούντο και δή ότι τους κατέβαλε το ποσόν των 76.846.803 δρχ.

Ενόψει αυτών και μετά τη σύνταξη από την προσφεύγουσα τον Απρίλιο του 2004 του 5ου (Α.Π.Ε.) και του 4ου (Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε.) σε συνδυασμό με τον 35ο Ανακεφαλαιωτικό λογαριασμό ζητεί να υποχρεωθούν οι καθ' ων να της καταβάλουν (επιστρέψουν), κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού, και ειδικότερα ως αχρεωστήτως καταβληθέν, το εν λόγω ποσόν και επί πλέον 9.990.084 δρχ.

το οποίον αντιστοιχεί σε ΦΠΑ, ήτοι συνολικά 86.360.887 δρχ. Με το ιστορικό και αίτημα αυτό η προσφυγή αρμόδια καθ' ύλη και κατά τόπο ασκήθηκε ενώπιον του Εφετείου Αιγαίου, διότι η ένδικη διαφορά προκύπτει εξ αφορμής του ως άνω δημοσίου έργου, και έχει ως βάση την ίδια σύμβαση εκτέλεσης του έργου και ενοχική σχέση αδικαιολόγητου πλουτισμού, που γεννήθηκε πριν από τη νομότυπη οριστική παραλαβή του έργου στις 30.11.2004 και τη λύση της εργολαβίας.

Κατ' ακολουθίαν το Εφετείο, που έκρινε με την προσβαλλόμενη απόφασή του ότι από το περιεχόμενο της προσφυγής προκύπτει ότι εισάγεται ενώπιόν του για δικαστική επίλυση, όχι διαφορά από τη σύμβαση έργου καθ' εαυτήν, και ακολούθως κήρυξε αυτό αναρμόδιο και παρέπεμψε την υπόθεση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Μυτιλήνης ως καθ' ύλην αρμόδιο δικαστήριο, παραβίασε τις προαναφερθείσες, διατάξεις, όπως βάσιμα ισχυρίζονται οι αναιρεσείουσες με το μοναδικό λόγο του κύριου δικογράφου της αναίρεσης, όπως συμπληρώθηκε και διευκρινίστηκε με το μοναδικό επίσης λόγο του δικογράφου προσθέτων λόγων αναίρεσης, με τους οποίους βάσιμα αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 5 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ..

Μετά τα παραπάνω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 45/2006 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου..

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές,

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, που ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ