361/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 361 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 361 /2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Νικόλαο Πάσσο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΠΑΡΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και διακριτικό τίτλο "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΑΕ" (πρώην ΠΑΡΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ - ΤΕΧΝΟΠΟΛΗ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ), που εδρεύει στον ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Θεοφανώ Παπαζήση.

Της αναιρεσίβλητης: Εταιρείας με την επωνυμία "ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ ΕΕ - ......", που εδρεύει στην ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Χατζή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-12-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 43/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 7848/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 2-4-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 31-12-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των δεύτερου και τρίτου και την απόρριψη των λοιπών λόγων της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τις διατάξεις των αρ. 61, 65, 67, 68 και 70 ΑΚ συνάγεται, ότι για να υποχρεωθεί το νομικό πρόσωπο από δικαιοπραξία πρέπει αυτή να έχει συναφθεί είτε από το όργανο που το διοικεί, το οποίο να ενεργεί μέσα στα όρια της εξουσίας του κατά τους όρους του νόμου ή του καταστατικού του είτε από φυσικό πρόσωπο, στο οποίο παρέσχε σχετική εξουσία το όργανο που διοικεί το νομικό πρόσωπο.

Ειδικά επί ανώνυμης εταιρείας ως τέτοιο όργανο ορίζεται το διοικητικό συμβούλιο, το οποίο είναι αρμόδιο σύμφωνα με το αρ. 22 ν. 2190/1920 ν' αποφασίζει για κάθε υπόθεση που αφορά στη διοίκηση της εταιρείας ή στη διαχείριση της περιουσίας της (με εξαίρεση τ" αποφάσεις που υπάγονται στην αρμοδιότητα της γενικής συνέλευσης).

Το δικαίωμα αυτό της οργανικής εκπροσώπησης της εταιρείας, εφόσον το επιτρέπει το καταστατικό της, μπορεί σύμφωνα με το αρ.18 § 2 ν. 2190/1920 ν' ανατεθεί από το διοικητικό συμβούλιο και σε ένα ή περισσότερα μέλη του ή σε άλλα πρόσωπα, τα οποία έτσι δικαιούνται ν' ασκήσουν τις ως άνω εξουσίες που ανήκουν στο διοικητικό συμβούλιο είτε εν όλω είτε εν μέρει, ανάλογα με την έκταση της επιτραπείσας υποκατάστασης.

Στην περίπτωση αυτή το μέλος του Δ.Σ. ή ο τρίτος, στον οποίο μεταβιβάσθηκε η εξουσία του Δ.Σ., είναι υποκατάστατο αυτού, ενεργεί ως όργανο εκπροσώπησης του νομικού προσώπου της εταιρείας και εκφράζει πρωτογενώς την βούλησή της, αντλώντας την εξουσία του από το νόμο και το καταστατικό. Από τα παραπάνω συνάγεται περαιτέρω, ότι σε αγωγή εναντίον νομικού προσώπου, η οποία έχει ως αντικείμενο την εκπλήρωση ανειλημμένης με σύμβαση υποχρέωσης του, δεν απαιτείται ν' αναφέρεται το όνομα του φυσικού προσώπου που σύμφωνα με το νόμο ή το καταστατικό του εκπροσώπησε το νομικό πρόσωπο κατά την κατάρτιση της σύμβασης, διότι το στοιχείο αυτό δεν ανάγεται στην νομιμοποίηση αλλά στο κύρος της σύμβασης, εάν όμως αμφισβητηθεί από το τελευταίο το κύρος της λόγω έλλειψης νόμιμης εκπροσώπησης του νομικού προσώπου, ο ενάγων πρέπει με τις προτάσεις του κατά την πρώτη συζήτηση να προτείνει και ν' αποδείξει την συνδρομή των στοιχείων, στα οποία θεμελιώνεται η εξουσία του ενεργήσαντος ως αντιπροσώπου του, το δε δικαστήριο να προσδιορίσει στην απόφαση του το φυσικό πρόσωπο που ανέλαβε για λογαριασμό του νομικού προσώπου και εκπροσώπησε αυτό νόμιμα στην συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος του Αρείου Πάγου περί της ορθής ή μη εφαρμογής των άνω διατάξεων.

Σε διαφορετική περίπτωση, εάν δηλ. παρά την ρητή αυτή αμφισβήτηση ο μεν ενάγων δεν προβεί στην σχετική συμπλήρωση και διευκρίνιση της αγωγής με τις ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου προτάσεις κατ' αρ. 224 εδ. β' Κ.Πολ.Δ. η αγωγή καθίσταται απαράδεκτη λόγω αοριστίας και δημιουργείται ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 14 του αρ. 559 Κ.Πολ.Δ λόγο αναίρεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επιτρεπτή κατ' αρ. 561 § 2 Κ.Πολ.Δ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της ένδικης υπόθεσης, η ενάγουσα (ήδη αναιρεσίβλητη) εταιρία με την αγωγή της ισχυρίσθηκε, ότι η επίμαχη σύμβαση μεσιτείας, με την οποία η εναγομένη ανέθεσε σ' αυτήν τον Ιούνιο του 2002 να φέρει σε επαφή τους εκπροσώπους της με αυτούς της εταιρείας ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ προκειμένου ν' αγοράσει ακίνητο της τελευταίας, καταρτίσθηκε με την εναγόμενη (ήδη αναιρεσείουσα) ανώνυμη εταιρεία τον Ιούνιο του 2002 συμβληθείσα με το νόμιμο εκπρόσωπο αυτής Α.

Η εναγομένη με τις ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου προτάσεις της αμφισβήτησε ρητά (σελ. 29-31) την ύπαρξη και το κύρος αυτής και την συνακόλουθη δέσμευση της απ' αυτήν λόγω έλλειψης εξουσίας του ως άνω προσώπου να δεσμεύει μόνος αυτός την εναγόμενη, ισχυρισθείσα ειδικότερα, ότι σύμφωνα με το καταστατικό της εκπροσωπείται νόμιμα έναντι τρίτων προσώπων, αναλαμβάνει υποχρεώσεις και δεσμεύεται έναντι αυτών μόνο με την από κοινού υπογραφή δύο εξουσιοδοτημένων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της.

Παρά την ρητή αυτή άρνηση η ενάγουσα δεν προέβη σε σχετική συμπλήρωση και διευκρίνιση της αγωγής με τις ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου προτάσεις της. Την άρνηση αυτή η αναιρεσείουσα επανέλαβε και ενώπιον του Εφετείου με τον 5° λόγο της έφεσης της και τις σχετικές προτάσεις της, το δικαστήριο όμως της ουσίας δέχθηκε ότι "ο Πρόεδρος του Δ.Σ της εναγόμενης Α, εκπροσωπώντας την εταιρεία του ανέθεσε στην ενάγουσα εταιρεία, δια του υπαλλήλου της Β, την εντολή να μεσολαβήσει η τελευταία ως μεσίτρια στην εταιρεία ...

ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ ... προκειμένου να διαπραγματευτούν μαζί της και να πετύχουν την αγορά του ... ακινήτου", χωρίς να διαλάβει τα περιστατικά, από τα οποία ο συμβληθείς ως άνω Α ως εκπρόσωπος της εναγομένης αντλούσε την εξουσία να την δεσμεύσει με την προαναφερόμενη σύμβαση. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ, κατ' εκτίμηση του δεύτερου λόγου αναίρεσης (παρά το νόμο μη κήρυξης ως απαράδεκτης της αγωγής λόγω-επιγενομένης-αοριστίας) ο οποίος κατά συνέπεια πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης.

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα πρέπει (α) να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, (β) ν' αναιρεθεί η 7848/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, (γ) να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (αρ. 580§3 Κ.Πολ.Δ.) και (δ) να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 7848/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Φεβρουαρίου 2009. Kαι

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ