360/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 360 / 2013 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 360/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 4 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Κοκκίνη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α. Των αναιρεσειόντων: 1) Μ. Ρ. του Χ., χήρας Δ. Μ., 2) Κ. Μ. του Δ. και 3) Χ. Μ. του Δ., κατοίκων ... . Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Μπραβάκο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ', που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παναγόπουλο και 2) Σ. Γ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Β. Του αναιρεσείοντος: Α. Β., δικηγόρου, ως οριστικού συνδίκου της πτωχεύσεως των 1) Μ. Ρ. του Χ., χήρας Δ. Μ., 2) Κ. Μ. του Δ. και 3) Χ. Μ. του Δ., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως λόγω της ως άνω αναφερόμενης ιδιότητάς του.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ', που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παναγόπουλο και 2) Σ. Γ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-2-2005 ανακοπή των ήδη αναιρεσειόντων που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ζακύνθου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και του 477/2010 Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12-4-2011 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Ιωάννης Σίδερης, ανέγνωσε για την με στοιχ. Α' υπόθεση την από 25-1-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αποδοχή του πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως, την απόρριψη δε των λοιπών λόγων αυτής, για δε την με στοιχ. Β' υπόθεση την από 25-1-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αποδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αναιρεσειόντων της με στοιχ. Α' και ο αυτοπροσώπως παραστάς αναιρεσείων της με στοιχ. Β' ζήτησαν αντίστοιχα την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της πρώτης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στην δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Κατά την έννοια του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ, εάν κατά την συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από τις υπ' αριθ. 1357β/8.10.2012 και 1358β/8.10.2012 εκθέσεις επιδόσεως του δικ. επιμελητού του Πρωτοδικείου Ζακύνθου ..., ακριβές αντίγραφο των από 12.4.2011 αιτήσεων αναιρέσεως (αρ. πρ. κατ. 68 και 69/2011, μετά της πράξεως ορισμού δικασίμου για την εκδίκαση των αναιρέσεων και κλήσεως προς παράσταση στη σημερινή δικάσιμο, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων, ο οποίος δεν εμφανίσθηκε κατά την συζήτηση των κρινομένων αιτήσεων. Επομένως, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία του δευτέρου των αναιρεσιβλήτων, σαν να ήταν και αυτός παρών.

ΙΙ). Οι υπό κρίση αιτήσεις αναίρεσης κατά της 477/2010 απόφασης του Εφετείου Πατρών, πρέπει να συνεκδικαστούν, λόγω της μεταξύ τους συναφείας (άρθρα 31 και 246 ΚΠολΔ).

ΙΙΙ) Επί της από 12.4.2011 (αρ.πρ. κατ. 68/2011) αιτήσεως αναιρέσεως. Από τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 του α.ν. 635/1937, και 534 Ε.Ν., συνάγεται ότι από την ημέρα δημοσιεύσεως της δικαστικής αποφάσεως, με την οποία κηρύσσεται η πτώχευση, ο πτωχεύσας δεν νομιμοποιείται ούτε παθητικώς αλλά ούτε και ενεργητικώς σε δίκες που σχετίζονται προς την πτωχευτική περιουσία, εφεξής δε κάθε αγωγή και κάθε μέτρο εκτελέσεως εξακολουθεί ή επιχειρείται υπό ή κατά μόνον του συνδίκου.

Ο οποίος νομιμοποιείται ενεργητικά και παθητικά, αντί του πτωχεύσαντος, σε δίκες που σχετίζονται με την πτωχευτική περιουσία, επιχειρώντας αυτός και μόνο τις σχετικές διαδικαστικές πράξεις. Τα δικαιώματα επομένως του πτωχού στην πτωχευτική περιουσία ασκούνται δικαστικά από το σύνδικο της πτωχεύσεως με τους ίδιους όρους και περιορισμούς με τους οποίους θα ασκούνταν από τον πτωχό αν η πτώχευση δεν είχε ως αποτέλεσμα την πτωχευτική απαλλοτρίωση.

Όμως παρ' όλη την απόλυτη διατύπωση της διατάξεως του αθρ. 534 του ΕμπΝ ως προς τον αποκλεισμό από τον πτωχό της εξουσίας νομιμοποιήσεως και την απονομή της στον σύνδικο της πτωχεύσεως για τις υποθέσεις που αφορούν την πτωχευτική περιουσία, εν τούτοις επιτρέπεται στον πτωχό, κατά τη διάταξη του άρθρ. 63 παρ. 2 ΚΠολΔ, η άσκηση διαφόρων δικαιωμάτων προς αντιμετώπιση κυρίως των βραχυχρονίων παραγραφών ή προθεσμιών που καθιερώνονται στο νόμο.

Έτσι, είναι παραδεκτή, εκτός των άλλων, και η ανακοπή του άρθρ. 933 ΚΠολΔ που άσκησε πτωχός σε περίπτωση αδράνειας του συνδίκου προς ακύρωση πράξεων εκτελέσεως κατά της πτωχευτικής περιουσίας, επεκτείνεται δε το παραδεκτό της ενέργειας του πτωχού με τις ίδιες προϋποθέσεις του επικειμένου κινδύνου από την αναβολή και υπό την προϋπόθεση της αδράνειας του συνδίκου, και σε ένδικα μέσα όπως είναι η έφεση εναντίον αποφάσεως που αφορά του πτωχευτική περιουσία.

Όμως αυτός δεν νομιμοποιείται στην εκδίκασή της ανακοπής ή του ενδίκου μέσου αλλά απαιτείται οπωσδήποτε προσεπίκληση του συνδίκου, ο οποίος υπό ιδία ευθύνη, θα κρίνει στα πλαίσια ασκήσεως των εξουσιών που προκύπτουν από το λειτούργημά του, αν πρέπει ή όχι να παρέμβει στη διαδικασία ώστε να αποκτήσει την ιδιότητα του διαδίκου.

Στην περίπτωση δε κατά την οποία ο σύνδικος δεν παρίσταται ενώπιον του Δικαστηρίου κατά τη συζήτηση της υποθέσεως, και δεν έχει προσεπικληθεί προς τούτο νομίμως, δεν απορρίπτεται, εξ' αυτού του λόγου η ανακοπή ή το ένδικο μέσο, αλλά κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση αυτού.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφαση του απέρριψε, μετά την αποδοχή της εφέσεως των αναιρεσειόντων και εξαφάνιση της αποφάσεως του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου που είχε εκδοθεί ερήμην αυτών, την ανακοπή που είχαν ασκήσει κατά του επισπευθέντος κατά αυτών, στις 22.9.2004, αναγκαστικού πλειστηριασμού ακινήτου της συγκυριότητάς τους, ως απαράδεκτη, λόγω μη προσεπικλήσεως του συνδίκου της πτωχεύσεως. Έτσι που έκρινε το Εφετείο κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτο. Είναι συνεπώς βάσιμος ο πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως, όπως αυτός συμπληρώνεται κατ' άρθρο 562 παρ.4 Κ.Πολ.Δ., και ως εκ τούτου πρέπει να γίνει δεκτός.

IV). Επί της από 12.4.2011 (αρ.πρ. κατ. 69/2011) αιτήσεως αναιρέσεως. Από τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 του α.ν. 635/1937, 534 Ε.Ν., και 516 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι αν την ανακοπή του άρθρ. 933 ΚΠολΔ, προς ακύρωση πράξεων εκτελέσεως κατά της πτωχευτικής περιουσίας, άσκησε ο πτωχός, λόγω κατεπείγοντος, την έφεση κατά της απορριπτικής αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ασκεί ο σύνδικος, μη αποκλειομένης της δυνατότητας, σε περίπτωση κατεπείγοντος, ασκήσεως της εφέσεως και εκ μέρους του πτωχού.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφαση του απέρριψε, ως απαράδεκτη, την έφεση που είχε ασκήσει ο αναιρεσείων - σύνδικος, από κοινού, με τους πτωχούς Μ. Ρ., Κ. και Χ. Μ., κατά της 1/2008 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ζακύνθου, με την οποία είχε απορριφθεί, ερήμην των τελευταίων, ως απαράδεκτη η ανακοπή που είχαν ασκήσει κατά του επισπευθέντος κατά αυτών, στις 22.9.2004, αναγκαστικού πλειστηριασμού ακινήτου της συγκυριότητάς τους, για το λόγο ότι δεν είχε προσεπικληθεί ο αναιρεσείων - σύνδικος της πτωχεύσεως στη δίκη εκείνη, στην οποία και δεν είχε παρασταθεί.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, εν όψει και του ότι ο αναιρεσείων παρίστατο νομίμως ενώπιον του και παρείχε, άλλως, τη συναίνεσή του για την συζήτηση της εφέσεως και της ως άνω ανακοπής των πτωχών, κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτο. Είναι συνεπώς βάσιμος ο μοναδικός από το άρθρο 559 αριθ 14 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως, και ως εκ τούτου πρέπει να γίνει δεκτός.

Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατ' αποδοχή των αιτήσεων αναιρέσεως και να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Πατρών που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, κατ' ορθή ερμηνευτική διατύπωση της παρ.3 του άρθρου 580 Κ.Πολ.Δ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ.4 του ν. 4055/2012, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 477/2010 απόφαση του Εφετείου Πατρών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει για μεν τους αναιρεσείοντες της υπ' αριθ. 68/2011 εκθ. καταθέσεως αναιρέσεως σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ, για δε τον αναιρεσείοντα της υπ' αριθ. 68/2011 εκθ. καταθέσεως αναιρέσεως σε χίλια τετρακόσια (1.400) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Φεβρουαρίου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ