35/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 35 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 35/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Α. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Αρκουμάνη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Κ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/9/2007 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, και την από 1/10/2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Οι αγωγές συνεκδικάσθηκαν και εκδόθηκαν οι αποφάσεις:1309/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2144/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8/10/2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 23/3/2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την υπ'αρ.11530Γ/7-4-2011 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πειραιά ... που επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 7-10-2010 αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο (1-4-2011) κατά την οποία η υπόθεση αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης με αίτηση του αναιρεσείοντος και κλήση προς συζήτηση αυτής κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο (18-11-2011) επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο, ενώ με την υπ' αρ. 11531Γ/7-4-2011 έκθεση επιδόσεως του ίδιου ως άνω δικαστικού επιμελητή επιδόθηκε στον αναιρεσίβλητο και η από 5-4-2011 βεβαίωση του Γραμματέα του Αρείου Πάγου αναβολής εκδίκασης της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως από την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο (1-4-2011) για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης (18-11-2011). Επομένως, εφ' όσον δεν εμφανίστηκε κατά τη συνεδρίαση αυτή κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει σύμφωνα και με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.1 και 3 ΚΠολΔ να προχωρήσει η συζήτηση που επισπεύδεται από τον αναιρεσείοντα, παρά την απουσία του αναιρεσίβλητου.

Επειδή κατά τη διάταξη του αριθμού 1 εδ.α' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ επιτρέπεται αναίρεση και αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας παραβιάζεται, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είτε με ψευδή ερμηνεία η οποία υπάρχει όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή όταν δεν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ έπρεπε ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένως. Εξ άλλου, η παραβίαση των ερμηνευτικών διατάξεων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ προϋποθέτει δικαιοπραξία ή σύμβαση, της οποίας παραλείφθηκε η ερμηνεία, καίτοι διαπιστώθηκε ανελέγκτως, έστω και εμμέσως, κενό ή αμφιβολία ως προς τη δήλωση βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων είτε ερμηνεύτηκε κακώς. Στην περίπτωση αυτή οι εν λόγω κανόνες παραβιάζονται, όταν το δικαστήριο παραλείπει να προσφύγει σ' αυτούς για να διαπιστώσει την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων, ή όταν προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους ή όταν παραλείπει ν' αναφέρει στην απόφασή του πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους.

Επί του προκείμενου το Εφετείο, στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, που παραδεκτώς επισκοπείται, διέλαβε επί λέξει και τα εξής: Με το υπ' αρ. .../2006 συμβόλαιο της συμ/φου Πειραιώς Γεωργίας Κουτσογιαννάκη που μεταγράφηκε νόμιμα ο εφεσίβλητος αγόρασε από την Κ. Σ., την υπ' αρ. 1 κατοικία του ισογείου διώροφης οικοδομής που βρίσκεται σε αυτοτελές τμήμα οικοπέδου, επί της οδού ... αρ.91 στην ..., που αποτελεί ανεξάρτητη ιδιοκτησία, το δε όλο ακίνητο έχει υπαχθεί στις διατάξεις του ν. 3741/1929, του ν.δ. 1024/1977 και των άρθρων 1002 και 1177 ΑΚ, βάσει της υπ' αρ. .../2004 πράξης σύστασης αυτοτελών ιδιοκτησιών κατά κάθετη μορφή, της συμβολαιογράφου Πειραιώς Γεωργίας Κουτσογιαννάκη και της υπ' αρ. .../2005 πράξης τροποποίησης αυτής δια της δημιουργίας αυτοτελών οριζοντίων ιδιοκτησιών της ίδιας συμβολαιογράφου που μεταγράφηκαν νόμιμα. Με το υπ' αρ. .../2006 συμβόλαιο της αυτής συμβολαιογράφου, που επίσης μεταγράφηκε νόμιμα, ο εκκαλών Ν. Α. αγόρασε την υπ' αρ. 2 κατοικία του πρώτου ορόφου της ίδιας οικοδομής, επιφάνειας 131,35 τμ, με δύο εισόδους από το κλιμακοστάσιο, που βρίσκεται στο νότιο τμήμα της οικοδομής και εξυπηρετεί την ιδιοκτησία αυτή. Η κατοικία του εφεσίβλητου Σ. Κ., έχει αυτοτελή είσοδο από την οδό ..., σύμφωνα δε με την υπ' αρ. .../2005 πράξη πιστοποίησης σύστασης αυτοτελών ιδιοκτησιών κατά κάθετη μορφή της συμβολαιογράφου Πειραιώς Γεωργίας Κουτσογιαννάκη, στην οποία είχε προβεί η αρχική ιδιοκτήτρια του ακινήτου Κ. Σ., στην ιδιοκτησία αυτή του ισογείου, ανήκει το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης του έμπροσθεν αυτού τμήματος πρασιάς προς την οδό ... και του όπισθεν ακαλύπτου χώρου, στον οποίο έχει πρόσβαση η κατοικία μέσω κλίμακος από τη κουζίνα. Ο εφεσίβλητος, δυνάμει της ανωτέρω πράξεως, έχει δικαίωμα προσπέλασης από το νότιο τμήμα της οικοδομής, που εξυπηρετεί την υπ' αρ. 2 ιδιοκτησία του εκκαλούντος Ν. Α., μέσω του κλιμακοστασίου στον όπισθεν ακάλυπτο χώρο αποκλειστικής χρήσης του. Τον Αύγουστο του 2007, ο εναγόμενος της πρώτης αγωγής και ήδη εκκαλών, άλλαξε την κλειδαριά στην εξωτερική πόρτα του νοτίου τμήματος της οικοδομής και την κλειδαριά της πόρτας του κλιμακοστασίου αποκλείοντας τον ενάγοντα και ήδη εφεσίβλητο από τη δυνατότητα διέλευσης στον πίσω ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου, τοποθέτησε δε και συναγερμό στις πόρτες με συνέπεια, να είναι αδύνατη η διέλευση του ενάγοντος Σ. Κ. μέσω του νοτίου τμήματος της οικοδομής κατά παράβαση των συμφωνηθέντων με τις συμβολαιογραφικές πράξεις που προαναφέρθηκαν. Ο ίδιος όμως ο εκκαλών με το να μη παραχωρήσει κλειδί στον ενάγοντα και ήδη εφεσίβλητο για τη σιδερένια πόρτα που τοποθέτησε στην είσοδο και για την εξώπορτα του κλιμακοστασίου, εγκαθιστώντας και σύστημα συναγερμού, απέκλεισε στον τελευταίο κάθε δυνατότητα διέλευσης προς τον πίσω ακάλυπτο χώρο της οικοδομής του οποίου έχει την αποκλειστική χρήση, κατά παράβαση των ανωτέρω συμβολαιογραφικών πράξεων που δεσμεύουν τους διαδίκους εφ' όσον έχουν προσχωρήσει σ' αυτές, στις οποίες, προβλέπεται ρητά το δικαίωμα του εφεσίβλητου για διέλευση από το νότιο τμήμα της οικοδομής. Το δικαίωμα αυτό δεν είναι επικουρικό και μη αναγκαίο, όπως ισχυρίζεται ο εκκαλών, επειδή ο εφεσίβλητος έχει πρόσβαση στον πίσω ακάλυπτο χώρο της οικοδομής, μέσω κλίμακας από την κουζίνα της κατοικίας του, καθώς, στον παραπάνω χώρο υπάρχει η δεξαμενή πετρελαίου θέρμανσης και δεν μπορεί να γίνει εφοδιασμός αυτής, παρά μόνο διαμέσου του νοτίου τμήματος της οικοδομής". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε ως αβάσιμα τα αντίθετα από τον εκκαλούντα και ήδη αναιρεσείοντα υποστηριζόμενα με τους πρώτο, δεύτερο, τρίτο και τέταρτο λόγους της έφεσής του κατά της πρωτοβάθμιας υπ.αριθμ.1309/2009 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία δέχτηκε εν μέρει την με αρ. κατ. 4894/2007 αγωγή του εφεσίβλητου ως βάσιμη και κατ' ουσία και απέρριψε την με αρ. 5548/2007 κατ' αυτού αγωγή του εκκαλούντος ως ουσιαστικά αβάσιμη. Από τις παραπάνω όμως παραδοχές του εφετείου προκύπτει ότι σε αυτές περιέχεται έμμεση διαπίστωση υπάρξεως κενού και ασάφειας στη δήλωση βουλήσεως τη διαλαμβανόμενη στην ανωτέρω συμβολαιογραφική πράξη ως προς το ζήτημα αν το δικαίωμα προσπέλασης του εφεσίβλητου από το νότιο τμήμα της οικοδομής, που εξυπηρετεί την ιδιοκτησία του εκκαλούντος αναιρεσείοντος μέσω του κλιμακοστασίου, στον όπισθεν ακάλυπτο χώρο της, αποκλειστικής χρήσης του εφεσίβλητου, είναι επικουρικό ή μη, ενόσω, έχει δυνατότητα προσπέλασης στο χώρο αυτό μέσω κλίμακας από την κουζίνα του, αφού το Εφετείο την κρίση του περί συνδρομής της δεύτερης εκδοχής στήριξε σε επιχείρημα που άντλησε από στοιχεία του εν γένει αποδεικτικού υλικού και όχι στη σαφή και αναμφίβολη δήλωση βουλήσεως που περιέχεται στα όσα αναγράφονται κατά τα προεκτεθέντα στη συμβολαιογραφική πιο πάνω πράξη. Ενώ έπρεπε, κατά συνέπεια, μετά την ανωτέρω διαπίστωση να προσφύγει στους περιεχόμενους στα άρθρα 173 και 200 του ΑΚ ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών, προκειμένου να αποσαφηνίσει το νόημα της επίμαχης δηλώσεως βουλήσεως με τα μέτρα της καλής πίστεως και των χρηστών ηθών, δεν έκανε χρήση των εν λόγω κανόνων, ούτε παραθέτει στην απόφασή του στοιχεία δηλωτικά της χρήσεως των κανόνων αυτών. Ως εκ τούτου, το Εφετείο παραβίασε, παραλείποντας να εφαρμόσει, καίτοι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής, τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ και επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από την πλημμέλεια του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (αρθρ.580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο ηττηθείς αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (αρθρ.176, 183 ΚΠολΔ) κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ. αριθμ.2144/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Δεκεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιανουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ