355/2022 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 355 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)M.K.

Αριθμός 355/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Δήμητρα Κοκοτίνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Σοφία Τζουμερκιώτη και Καλλιόπη Πανά, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 21η Ιανουαρίου 2020, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "4η Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας και Θράκης", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Ρωξάνης Κωστατζίκη, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων: 1) Σ. Π. του Π., και 2) Α. Π. του Ι., κατοίκων ..., που παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Παύλου Στεφάνου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-12-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο .... Εκδόθηκαν η 137/2013 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 323/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί το αναιρεσείον με την από 30-11-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε η αρεοπαγίτης Μαρία Νικολακέα. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στο άρθρο 17 του ν. 3918/2011 με τίτλο "Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ Α 31/2-3-2011) ορίζονται τα ακόλουθα: 1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (εφεξής ΕΟΠΥΥ ή Οργανισμός) ...Η έναρξη λειτουργίας του Οργανισμού ορίζεται έξι μήνες μετά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου 2.

Στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μεταφέρονται και εντάσσονται ως υπηρεσίες, αρμοδιότητες και προσωπικό ο Κλάδος Υγείας του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων-Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (ΙΚΑ -ΕΤΑΜ) με τις μονάδες υγείας του, το κέντρο διάγνωσης ιατρικής της εργασίας του ΙΚΑ με το σύνολο του εξοπλισμού του, οι κλάδοι Υγείας του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) και του Οργανισμού Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), ο Οργανισμός Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου (ΟΠΑΔ), όπως διαμορφώθηκε με τις διατάξεις του ν.3655/2008 (ΦΕΚ Α 58), ως προς τις παροχές σε είδος....3.Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, μπορεί να μεταφέρονται στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ και άλλοι Ασφαλιστικοί Οργανισμοί παροχής υγείας που λειτουργούν ως νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου.

Ακολούθως, στο άρθρο 23 του ως άνω νόμου ορίζεται ότι "1. Οι υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. διακρίνονται σε Κεντρική και Περιφερειακές. Α. Η Κεντρική Υπηρεσία διαρθρώνεται ως εξής ... Β.α.Τις Περιφερειακές Υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ αποτελούν οι υφιστάμενες μονάδες των περιφερειακών Υπηρεσιών Υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ , οι υγειονομικές υπηρεσίες αυτού που δεν αποτελούν Οργανικές μονάδες και λειτουργούν μέχρι την εφαρμογή του παρόντος ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης, οι υπηρεσίες ΙΚΑ -ΕΤΑΜ που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος και λειτουργούν σε υπηρεσίες ασφάλισης, καθώς και οι περιφερειακές υπηρεσίες των λοιπών εντασσόμενων φορέων και κλάδων υγείας που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος.

β. Η ένταξη των περιφερειακών υπηρεσιών των μεταφερόμενων φορέων στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, σύμφωνα με το άρθρο 17 του παρόντος, δύναται να είναι σταδιακή και πραγματοποιείται με την έκδοση κοινής απόφασης των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης....Περαιτέρω, κατά το άρθρο 26 παρ. 9 του ίδιου νόμου, η οποία προστέθηκε με την παρ. 21 του άρθρου 72 του ν. 3984/2011, " οι ιατροί, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί και το υγειονομικό προσωπικό που υπηρετεί στο ΙΚΑ -ΕΤΑΜ, στον ΟΑΕΕ, στον ΟΓΑ και στον ΟΠΑΔ μεταφέρονται αυτοδίκαια κατά την ημερομηνία ένταξης των κλάδων υγείας αυτών στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

με τους όρους του παρόντος άρθρου". Περαιτέρω, με την απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Φ. 80000/οικ 32115/2009 (ΦΕΚ Β 3010 / 29-12-2011) ορίστηκε ότι" Από 1-1-2012 μεταφέρονται στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. οι παρακάτω Περιφερειακές Υπηρεσίες Υγείας των εντασσόμενων φορέων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 του ν. 3918/2011 ως εξής: 1)Από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ οι Νομαρχιακές Μονάδες Υγείας, οι Τοπικές Μονάδες Υγείας, τα Τοπικά Ιατρεία κλπ, που αποτελούν, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του ΠΔ 266/1989 , μαζί με τις λοιπές αναφερόμενες εκεί Υπηρεσίες, τις Υπηρεσίες Υγείας του ΙΚΑ.

Εξάλλου, στο άρθρο 29 παρ. 1 του ίδιου νόμου, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 53 παρ. 2 του ν. 4368/2016 (ΦΕΚ Α21/21-2-2016), προβλέπεται ότι "1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελεί καθολικό διάδοχο των φορέων που εντάσσονται σε αυτόν ως προς τις υπηρεσίες και αρμοδιότητες που αφορούν αποκλειστικά παροχές υγείας σε είδος. Η καθολική διαδοχή του προηγούμενου εδαφίου καταλαμβάνει και το πάσης φύσεως προσωπικό, εφόσον μεταφέρονται στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ".

Εξάλλου, στο άρθρο 33 παρ. 9 του ν. 3918/2011, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 53 παρ. 2γ του ν. 4368/2016, ορίζεται ότι "α. Εκκρεμείς δίκες που αφορούν το περιεχόμενο της καθολικής διαδοχής του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., όπως αυτό προσδιορίζεται στην υποπαράγραφο Α της παραγράφου 1 του άρθρου 29 συνεχίζονται από τον Οργανισμό, χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

β. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες που αφορούν μόνο το προσωπικό που μεταφέρθηκε σε αυτόν. Δικαστικές αποφάσεις που αφορούν προσωπικό που δεν μεταφέρθηκε στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ακόμα και αν οι σχετικές δίκες διεξήχθησαν από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., εκτελούνται σε βάρος του προϋπολογισμού του φορέα κοινωνικής ασφάλισης στον οποίο πριν την ένταξη στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

ανήκε το προσωπικό. Το προηγούμενο εδάφιο ισχύει αναδρομικά από 1-1-2012". Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ κατέστη ως προς τον κλάδο υγείας και τις παροχές σε είδος οιονεί καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και συνεχίζει τις δίκες αυτού. Στο πλαίσιο αυτό γινόταν δεκτό ότι, εφόσον ο νόμος δεν διέκρινε, τα ανωτέρω ίσχυαν και ως προς τις μισθολογικές αξιώσεις των ιατρών που υπηρέτησαν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ σε χρόνο προγενέστερο της ένταξης του κλάδου υγείας αυτού στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οπότε, κατά την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 26 παρ. 9 του ν. 3918/2011, οι ιατροί μεταφέρθηκαν αυτοδικαίως στον εν λόγω Οργανισμό, ανεξαρτήτως, μάλιστα, αν αυτοί συνέχισαν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

μετά τη σύστασή του ή αν η εργασιακή τους σχέση με το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ είχε ήδη λήξει κατά τη σύσταση του Οργανισμού (ΑΠ 306/2020, ΣΤΕ 4137/2015). Επακολούθησε ο ν. 4238/2014 περί Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας (ΠΕΔΥ) και αλλαγής σκοπού του Ε.Ο.Π.Υ.Υ (ΦΕΚ Α38/17-2-2014), με το άρθρο 1 παρ. 2 του οποίου συστήθηκε στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ), που εντάχθηκε στις Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών (ΔΥΠΕ) της χώρας.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 4238/2014, μεταφέρθηκαν στο Δίκτυο αυτό και εντάχθηκαν στην οργανωτική δομή των ΔΥΠΕ, ως αποκεντρωμένες μονάδες τους, οι μονάδες παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ (με εξαίρεση τα φαρμακεία), ο σκοπός του οποίου ανακαθορίστηκε, κατόπιν των ανωτέρω, με τέτοιο τρόπο ώστε να συνίσταται κατά κύριο λόγο στην "αγορά υπηρεσιών υγείας" για τους δικαιούχους των μεταφερθέντων φορέων κατά τα οριζόμενα στον "Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας" του Οργανισμού (άρθρο 8 παρ. 1 περ.α' του ν. 4238/2014).

Ειδικότερα, στο άρθρο 16 παρ. 1 του ν. 4238/2014 ορίζεται ότι "Το σύνολο του μόνιμου και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ) ιατρικού, οδοντιατρικού, νοσηλευτικού προσωπικού των Μονάδων Υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. τίθεται, αυτοδικαίως, από την ισχύ του παρόντος σε καθεστώς διαθεσιμότητας με ταυτόχρονη κατάργηση των θέσεων που κατέχει.

Οι ανωτέρω υπάλληλοι παραμένουν σε καθεστώς διαθεσιμότητας επί έναν (1) μήνα και εν συνεχεία μετατάσσονται/μεταφέρονται, μετά από αίτησή τους, με τους όρους και τις προϋποθέσεις του επόμενου άρθρου, σε οργανικές θέσεις που συνιστώνται για το σκοπό αυτό στις Διοικήσεις των αντίστοιχων, χωροταξικά, Υγειονομικών Περιφερειών (ΔΥΠΕ), όπως προβλέπεται με την παρ. 4 του άρθρου 17 του ν. 4224/2013 (Α 288).

Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζεται η χωροταξική κατανομή, ανά Υγειονομική Περιφέρεια, των υφιστάμενων Μονάδων Υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ...", ενώ στο άρθρο 17 παρ. 1 , όπως τα δύο πρώτα εδάφια αντικαταστάθηκαν με το άρθρο πρώτο υποπαρ. 15 του ν. 4254/2014 (ΦΕΚ Α85/7-4-2014), ορίζεται ότι "Εκ των υπαλλήλων των παραγράφων 1 και 2 του προηγούμενου άρθρου, που έχουν τεθεί σε καθεστώς διαθεσιμότητας, οι ιατροί/οδοντίατροι, μόνιμοι και ΙΔΑΧ, μετατάσσονται/μεταφέρονται αναδρομικά από την ημερομηνία λήξης του χρόνου διαθεσιμότητας, με την ίδια εργασιακή σχέση, σε οργανικές θέσεις πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, που συνιστώνται για το σκοπό αυτόν, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του προηγούμενου άρθρου, κατόπιν αιτήσεως τους, περί αποδοχής της εν λόγω θέσης, λαμβανομένων υπόψη και των ρυθμίσεων της παρ. 18 του άρθρου 32 του ν. 2190/1994, όπως ισχύει

Η ισχύς των προηγούμενων εδαφίων αρχίζει την 4η Μαρτίου 2014. Περαιτέρω, στο άρθρο 21 παρ. 9 του ίδιου νόμου ορίζεται ότι " Η νόμιμη εκπροσώπηση των μονάδων που μεταφέρονται, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, δικαστική και εξώδικη, ανήκει στους διοικητές των οικείων Υγειονομικών Περιφερειών. Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσομένων μονάδων, του ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού που μετατάσσεται ή μεταφέρεται, συνεχίζονται από τις Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών (ΔΥΠΕ), χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης. Δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι των ΔΥΠΕ. Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις του πάσης φύσεως προσωπικού των ανωτέρω μονάδων που δεν μεταφέρεται ή μετατάσσεται στις ΔΥΠΕ, συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Π.ΥΥ. Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής έχουν ανάλογη εφαρμογή και για το προσωπικό των Κέντρων Υγείας και των αποκεντρωμένων μονάδων που εντάσσονται στις ΔΥΠΕ". Η έναρξη ισχύος των ανωτέρω διατάξεων του ν 4238/2014, σύμφωνα με το άρθρο 56 αυτού, ορίστηκε από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (17-2-2014).

Περαιτέρω, με το ν. 2470/1997 " Αναμόρφωση μισθολογίου προσωπικού της Δημόσιας Διοίκησης και άλλες συναφείς διατάξεις' (ΦΕΚ Α 40) ρυθμίστηκαν τα ζητήματα των νομίμων αποδοχών των υπαλλήλων του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Το μισθολόγιο αυτό μέχρι την κατάργησή του από 1-1-2004 με το άρθρο 28 του ν. 3205/2003 "Μισθολογικές ρυθμίσεις λειτουργών και υπαλλήλων του Δημοσίου, ΝΠΔΔ , ΟΤΑ κλπ (ΦΕΚ Α 297), είχε εφαρμογή και στους μη ανήκοντες στο Εθνικό Σύστημα Υγείας - ΕΣΥ ιατρούς, οι οποίοι προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στο Δημόσιο κλπ.( άρθρο 1 παρ. 2 περ.

δ' του ν. 2470/1997). Με το άρθρο 8 παρ. 7 του ν. 2470/1997 οριζόταν ότι, πέρα από το βασικό μισθό του κάθε μισθολογικού κλιμακίου, χορηγείται μηνιαίο επίδομα, ανερχόμενο στα εκεί αναφερόμενα χρηματικά ποσά, που χαρακτηρίσθηκε ως νοσοκομειακό, στο προσωπικό των νοσοκομείων και θεραπευτηρίων της χώρας, καθώς και του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ).

Με το άρθρο 25 παρ. 1 του ν. 2716/1999 "Ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ Α 96), η χορήγηση του ως άνω νοσοκομειακού επιδόματος επεκτάθηκε και στο προσωπικό των Κέντρων Υγείας και των Κέντρων Ψυχικής Υγείας. Η καταβολή του εν λόγω επιδόματος προβλέφθηκε και μετά τη δημοσίευση του ν. 3205/2003, που κατάργησε το ν. 2470/1997.

Με την παράγραφο Β-1 του ίδιου άρθρου 8 ορίσθηκε περαιτέρω ότι το επίδομα αυτό (μεταξύ άλλων) καταβάλλεται με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι οι δικαιούχοι αυτού προσφέρουν υπηρεσία με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση στους χώρους και στις ειδικότητες που δικαιολογούν την καταβολή του και ότι για την συνδρομή όλων των ανωτέρω προϋποθέσεων εκδίδεται κάθε μήνα βεβαίωση του οικείου προϊσταμένου, η οποία συνοδεύει τη μισθοδοτική κατάσταση.

Εξάλλου, με την υπ' αριθμ. 2/4302/0022/28-1-2004 ΚΥΑ των Υφυπουργών Οικονομίας, Οικονομικών, Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΦΕΚ Β' 250), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 21 του ν.3205/2003 και του ν. 119/1975, επεκτάθηκε η εφαρμογή των διατάξεων των κεφαλαίου Α' του νόμου αυτού στους ιατρούς που υπηρετούν στο ΙΚΑ ως μόνιμοι και με σύμβαση αορίστου χρόνου (ν. 1476/1984, ν. 1579/1985), με σύμβαση ορισμένου χρόνου (ν. 1057/1980), καθώς και με ειδική σύμβαση αορίστου χρόνου του άρθρου 10 του ν.

δ. 1204/1972, που έχουν εξομοιωθεί μισθολογικά με τους μόνιμους ιατρούς με το ν. 2150/1993. Με την παρ. 7 του άρθρου 1 του ν. 3554/2007(ΦΕΚ Α' 80), ορίζεται ότι" Τα ποσά των περιπτώσεων α' και β" της παρ. 5 του άρθρου 8 του ν. 3205/2003, για τις αναφερόμενες σε αυτές κατηγορίες δικαιούχων, αναπροσαρμόζονται κατά μήνα ως εξής: α.ί Από 1-1-2007 σε διακόσια πενήντα επτά ευρώ και πενήντα λεπτά (275,50).

ιιι. Από 1-7-2007 σε διακόσια εβδομήντα πέντε ευρώ (275) . iii Από 1-1-2008 σε τριακόσια δέκα ευρώ (310), ίν Από 1-1-2009 και εφεξής σε τριακόσια σαράντα πέντε ευρώ (345).

Τέλος, για τη νομιμοποίηση προς διεξαγωγή συγκεκριμένης δίκης αρκεί καταρχήν ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός και ο εναγόμενος είναι τα υποκείμενα της επίδικης ουσιαστικής έννομης σχέσης, ότι δηλαδή ο ίδιος είναι φορέας του ασκούμενου επίδικου δικαιώματος και ο εναγόμενος της αντίστοιχης υποχρέωσης. Αν όμως αποδειχθεί η αναλήθεια του ισχυρισμού αυτού, τότε αυτή θα απορριφθεί όχι για έλλειψη νομιμοποίησης, αλλά ως αβάσιμη για ανυπαρξία του επίδικου δικαιώματος. Ποια πρόσωπα είναι φορείς συγκεκριμένων δικαιωμάτων ή υποχρεώσεων ορίζεται από το ουσιαστικό δίκαιο που επιτρέπει την άσκηση της αγωγής.

Συνεπώς, η από μέρους του εναγομένου προβαλλόμενη έλλειψη ενεργητικής ή παθητικής νομιμοποίησης δεν συνιστά ένσταση, αλλά άρνηση της βάσης της αγωγής (ΑΠ 921/2007, ΑΠ 2102/2007). Ο αναιρετικός έλεγχος της κατά κανόνα νομιμοποιήσεως, κατά την άποψη που επικράτησε μετά την Ο λ ΑΠ 18/2005 (ομοίως και Ολ.ΑΠ 25/2008), γίνεται με το λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ διότι κατά τον ΚΠολΔ η νομιμοποίηση των διαδίκων νοείται ως η εξουσία διεξαγωγής συγκεκριμένης δίκης για συγκεκριμένη έννομη σχέση. Επειδή, λοιπόν, το ουσιαστικό δίκαιο καθορίζει το αντικείμενο της έννομης σχέσης αλλά και τους φορείς, η τυχόν εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για το ζήτημα της νομιμοποίησης κάποιου διαδίκου σημαίνει ότι το σφάλμα αυτό οφείλεται σε παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (ΑΠ 260/2020, ΑΠ 59/2019).

Στην προκείμενη περίπτωση οι ενάγουσες και ήδη αναιρεσίβλητες με την από 30- 12-2011 (αριθμ. κατ. Μ Ειδ.201/30-12-2011) αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου ..., στρεφόμενη κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ισχυρίσθηκαν ότι είναι οδοντίατροι με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου στο Κέντρο Υγείας του ΙΚΑ ..., υπαγόμενοι στο μισθολογικό καθεστώς του ν. 3205/2003, εργαζόμενοι στο εναγόμενο πέντε ημέρες την εβδομάδα, οκτώ ώρες ημερησίως, με τους ίδιους όρους και συνθήκες με τους εργαζόμενους στις πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες μονάδες παροχής υπηρεσιών υγείας του εναγομένου, πλην όμως αυτό δεν τους καταβάλει το νοσοκομειακό επίδομα του άρθρου 8 του ν. 3205/2003, το οποίο χορηγείται στους ανωτέρω εργαζόμενους.

Ζήτησαν στη συνέχεια του ιστορικού αυτού κατά τις διατάξεις του ν. 3205/2003 και επικουρικά με βάση τις αρχές της ισότητας και της ίσης μεταχείρισης, άλλως κατά τις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 του Εισ.ΝΑΚ, άλλως του αδικαιολογήτου πλουτισμού, να υποχρεωθεί το εναγόμενο ΙΚΑ -ΕΤΑΜ να τους καταβάλει το ως άνω επίδομα για το χρονικό διάστημα από 1-1-2006 έως 31-12-2011, συνυπολογιζομένης της αναλογίας του στα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας και συγκεκριμένα το ποσό των 25.180 ευρώ στην καθεμία .

Επί της ως άνω αγωγής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 137/2013 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, η οποία απέρριψε την αγωγή ως νομικά αβάσιμη. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε έφεση από τις ενάγουσες - αναιρεσίβλητες και επ' αυτής εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, η οποία δέχθηκε την αγωγή ως προς την κύρια βάση της και επιδίκασε το ποσό των 21.295 ευρώ σε κάθε ενάγουσα.

Το αναιρεσείον Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία " 4η Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας και Θράκης" με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, υπό την επίκληση των αριθμών 14 και 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αληθώς όμως μόνο από τον αριθμό 1, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι δεχόμενη την παθητική νομιμοποίηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, δεν εφάρμοσε ορθά τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 7,16,17 και 21 του ν. 4238/2014.

Ειδικότερα ισχυρίζεται το αναιρεσείον ότι η ένδικη αγωγή ασκήθηκε στις 30-12-2011, στρεφόμενη κατά του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, ενώ ήδη από τις 2-9-2011 είχε καταστεί καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ- ΕΤΑΜ ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και ακολούθως από τις 17-2-2014 αυτό (αναιρεσείον). Ότι το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, κατά τη συζήτηση της προαναφερόμενης έφεσης ( 9-12-2016 ), προέβαλε για πρώτη φορά, ως εφεσίβλητο, τον ισχυρισμό ότι δεν νομιμοποιούνται οι εκκαλούσες - ενάγουσες να στραφούν με την έφεση τους κατ' αυτού, αλλά μόνο κατά του καθολικού διαδόχου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

αρχικά και στη συνέχεια κατά της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας και Θράκης, στην οποία αυτές μεταφέρθηκαν από τις 31-3-2014. Το Εφετείο, όμως, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε τον ανωτέρω ισχυρισμό ως μη νόμιμο με το εξής, κατά λέξη, σκεπτικό : Ότι απορριπτέα ως μη νόμιμη παρίσταται η προβληθείσα κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο του παρόντος δικαστηρίου ένσταση περί έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης του εφεσίβλητου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ..., καθόσον ο ΕΟΠΥΥ αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσομένων σ' αυτόν φορέων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις αυτών".

Από την παραδεκτή επισκόπηση του με αριθμό πρωτ. ΔΒ1 Γ/107/16-9-2019, προσκομιζόμενου από το αναιρεσείον με επίκληση εγγράφου της Γενικής Διεύθυνσης Οργάνωσης και Σχεδιασμού Αγοράς Υπηρεσιών Υγείας, προκύπτει ότι οι αναιρεσίβλητες ... και Α. Π., με την υπ' αριθμ. 315/19-3-2014 πράξη του Διοικητή της 4ης Διοίκησης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας και Θράκης, η οποία δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε. Κ. 393/31-3-2014, μεταφέρθηκαν/μετατάχθηκαν στην 4η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας και Θράκης (4η ΔΥΠΕ) κατά τις διατάξεις του ν. 4238/2014. Επομένως, ως προς αυτές ενομιμοποιείτο παθητικά ως εφεσίβλητο το αναιρεσείον, ως οιονεί καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όπως βάσιμα υποστηρίζει αυτό με τον πρώτο λόγο αναίρεσης. Έπρεπε, επομένως, κατά τις διατάξεις που αναφέρονται στη μείζονα σκέψη, να γίνει δεκτός ο ισχυρισμός του τότε εφεσίβλητου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που προβλήθηκε παραδεκτά ενώπιον του Εφετείου προς αντίκρουση της έφεσης των εναγουσών και ήδη αναιρεσιβλήτων.

Κατ' ακολουθία όλων αυτών πρέπει, κατά παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολο της. Η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης μετά ταύτα αποβαίνει περιττή. Εξάλλου, κατά το άρθρο 583 παρ. 3 εδ. α' ΚΠολΔ, όπως έχει αντικατασταθεί με το άρθρο τρίτο του άρθρου του ν. 4335/2015, αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιοδήποτε λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την απόφαση και να την δικάσει αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνηση.

Εν προκειμένω, μετά την αναίρεση αναβιώνει η εκκρεμοδικία επί της εφέσεως και εφόσον δεν απαιτείται στη συγκεκριμένη περίπτωση περαιτέρω έρευνα, πρέπει να κρατηθεί η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο και να απορριφθεί η από 23-9-2013 έφεση των εναγουσών λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης ως προς το εφεσίβλητο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Τέλος, πρέπει να συμψηφισθούν μεταξύ των διαδίκων τα δικαστικά έξοδα της έκκλητης και της παρούσας δίκης, διότι η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόσθηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρο 179 εδ. β' ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 323/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση.

Απορρίπτει την από 23-9-2017 έφεση κατά της 137/2013 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου .... Και

Συμψηφίζει τα μεταξύ των διαδίκων δικαστικά έξοδα του δεύτερου βαθμού και της παρούσας δίκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουνίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, την 1η Μαρτίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ