354/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 354 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 354/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α. Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε στο ακροατήριο με την ιδιότητα του ως δικηγόρος μαζί με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Μαντά που ανεκάλεσε την από 23-9-2011 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.

Του αναιρεσιβλήτου- Β. αναιρεσείοντος: Α. Κ. του Δ., κατοίκου ... ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του ως δικηγόρος.

Β. Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. Κ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε στο ακροατήριο με την ιδιότητα του ως δικηγόρος μαζί με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Μαντά που ανεκάλεσε την από 23-9-2011 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως, 2. Ε. Γ. Σ., κατοίκου ... και 3. Κ. Ε. Γ., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-4-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου-Β. αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4844/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 844/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν με τις από α) 19-4-2010 αίτησή του αναιρεσείοντος -Β.1ου αναιρεσιβλήτου και β) 11-5-2010 αίτηση του αναιρεσείοντος-αναιρεσιβλήτου.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 16-9-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη και των δύο αιτήσεων αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι και οι αναιρεσείοντες ζήτησαν την παραδοχή των αιτήσεων, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψη τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι κρινόμενες αντίθετες αιτήσεις για αναίρεση της υπ' αριθμ. 844/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, πρέπει να ενωθούν και να συνεκδικασθούν, επειδή είναι προδήλως συναφείς μεταξύ τους και έτσι διευκολύνεται η διεξαγωγή της δίκης (άρθρ. 246 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από τον αναιρεσείοντα Α. Κ., υπ' αριθμ. 2871 γ/ 22-7-2010 και 2870 γ'/22-7-2010 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Άρτας ..., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκε, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, νόμιμα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσίβλητους Ε.

Σ. και Κ. (Κ.) Γ., αντιστοίχως. Οι τελευταίοι όμως δεν εμφανίσθηκαν κατά την ανωτέρω δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκαν με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.).

Με το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 του ΚΠολΔ, ιδρύονται αντιστοίχως λόγοι αναίρεσης: αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (ΟλΑΠ 861/1984, ΑΠ 356/2010). Περαιτέρω, το άρθρο 367 ΠΚ, ορίζει στην παρ. 1 αυτού ότι δεν αποτελούν άδικη πράξη α) οι δυσμενείς κρίσεις ...

καθώς και γ) οι εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νομίμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ..." και στη δεύτερη παράγραφο ότι η προηγούμενη διάταξη δεν εφαρμόζεται α) όταν οι παραπάνω κρίσεις και εκδηλώσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία της πράξης του άρθρου 363 (δηλαδή της συκοφαντικής δυσφήμησης) καθώς και β) όταν από τον τρόπο εκδήλωσης ή από τις περιστάσεις, υπό τις οποίες τελέσθηκε η πράξη, προκύπτει σκοπός εξύβρισης." Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι ο άδικος χαρακτήρας των πράξεων της εξυβρίσεως και της απλής δυσφημήσεως αίρεται και στην περίπτωση που οι σχετικές εκδηλώσεις γίνονται για διαφύλαξη δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον.

Τέτοιο δε ενδιαφέρον έχει και κάθε πρόσωπο κατά την υπεράσπιση των έννομων συμφερόντων του επί δικαστηρίου, καθώς και κάθε δικηγόρος κατά την επί δικαστηρίου υπεράσπιση των πελατών του. Και στην περίπτωση, όμως, αυτή ο άδικος χαρακτήρας της εξυβριστικής ή δυσφημιστικής εκδηλώσεως δεν αίρεται και, συνεπώς, παραμένει η παρανομία ως συστατικό στοιχείο της αδικοπραξίας, όταν η άνω εκδήλωση αποτελεί συκοφαντική δυσφήμιση ή όταν προκύπτει σκοπός εξυβρίσεως, δηλαδή σκοπός που κατευθύνεται ειδικώς σε προσβολή της τιμής άλλου, με αμφισβήτηση της ηθικής ή κοινωνικής αξίας του προσώπου του ή με περιφρόνηση αυτού.

Ειδικός σκοπός εξυβρίσεως, που, ως νομική έννοια, ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, υπάρχει στον τρόπο εκδηλώσεως της προσβλητικής συμπεριφοράς, όταν αυτός δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για τη δέουσα απόδοση του περιεχομένου της σκέψης εκείνου που φέρεται ότι ενεργεί από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και ο οποίος μολονότι γνώριζε τούτο, χρησιμοποίησε τον τρόπο αυτό για να προσβάλλει τη τιμή άλλου (ΑΠ 1231/2004, 967/2011,179/2011).

Η τελευταία αυτή διάταξη (ΠΚ 367) για την ενότητα της έννομης τάξης εφαρμόζεται αναλογικά και στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου, όπως αυτός οριοθετείται από τις διατάξεις των άρθρων 57-59 και 914 επ. ΑΚ. Επομένως, όταν αίρεται ο άδικος χαρακτήρας των ως άνω αξιόποινων πράξεων (με την επιφύλαξη της ΠΚ 367§2), αποκλείεται και το στοιχείο του παρανόμου της επιζήμιας συμπεριφοράς ως όρου της αντίστοιχης αδικοπραξίας του αστικού δικαίου.

Έτσι, η προβολή περίπτωσης του άρθρου 367§1 του ΠΚ αποτελεί αυτοτελή ισχυρισμό καταλυτικό της αγωγής του προσβληθέντος προσώπου (ένσταση), λόγω άρσης του παρανόμου της προσβολής, ενώ η προβολή από τον προσβληθέντα ισχυρισμού από την ΠΚ 367§2 αποτελεί αντένσταση κατά της, από το άρθρο 367 παρ. 1 ΠΚ ένστασης. Εξ άλλου, κατά το άρθρο 10 παρ.1 της ΕΣΔΑ, που έχει κυρωθεί και αποτελεί εσωτερικό δίκαιο (ΝΔ 53/74): "Παν πρόσωπον έχει δικαίωμα εις την ελευθερίαν εκφράσεως.

Το δικαίωμα τούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν γνώμης ως και την ελευθερίαν λήψεως ή μεταδόσεως πληροφοριών ή ιδεών, άνευ επεμβάσεως δημοσίων αρχών και ασχέτως συνόρων ...". Κατά την παρ.2 του ίδιου άρθρου: "Η άσκησις των ελευθεριών τούτων, συνεπαγομένων καθήκοντα και ευθύνας, δύναται να υπαχθεί εις ορισμένας διατυπώσεις, όρους, περιορισμούς ή κυρώσεις, προβλεπομένους υπό του νόμου και αποτελούντας αναγκαία μέτρα εν δημοκρατική κοινωνία δια την εθνικήν ασφάλειαν, την εδαφικήν ακεραιότητα ή δημοσίαν ασφάλειαν, την προάσπισιν της τάξεως και προλήψεως του εγκλήματος, την προστασίαν της υγείας ή της ηθικής, την προστασίαν της υπολήψεως ή των δικαιωμάτων των τρίτων ...".

Στην παρούσα υπόθεση, το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα (κατά λέξιν): "Ο ενάγων (Α. Κ.) είναι δικηγόρος από του έτους 1967 ... το δε έτος 1974 εξελέγη βουλευτής της εκλογικής περιφέρειας Άρτας ... επανεξελέγη δε κατά τις εκλογές των ετών 1977, 1981, 1989 ... 1993 και 1996 ... και άσκησε τα καθήκοντα του μέχρι και την 14-3-2000 ... Ο τρίτος εναγόμενος (Κ.

Γ.) ... ιδιοκτήτης, εκδότης και διευθυντής της ημερήσιας εφημερίδας που εκδίδεται στην Άρτα με τον τίτλο "Η ΠΡΩΪΝΗ". Μεταξύ των διαδίκων ... υπήρχε αντιδικία ήδη από του έτους 1995, σχετικά με δημοσιεύματα της άνω εφημερίδας που εφέροντο να θίγουν την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος και για τα οποία έχουν ήδη εκδοθεί (σημ.

οι αναφερόμενες σε βάρος του Κ. Γ. αποφάσεις) α) ... του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Άρτας ... και β) ... του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Άρτας ... για το ίδιο παραπάνω αδίκημα γ) ... του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας ... δ) ... του Εφετείου Ιωαννίνων ... Στη συνέχεια ο ... ενάγων άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας την από 27-9-2000 ..

αγωγή εναντίον του και ήδη τρίτου εναγομένου, ως ιδιοκτήτη, εκδότη, διευθυντή και δημοσιογράφου της ίδιας εφημερίδας, με την οποία ζήτησε, μεταξύ άλλων, να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να του καταβάλουν το ποσό των 54.000.000 δρχ., και δη 3.000.000 δρχ., ... ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση, λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη συνεπεία των 18 αναφερομένων συκοφαντικών δημοσιευμάτων σε βάρος του, τα οποία συνίσταντο ειδικότερα σε παράλειψη αναφοράς της παρουσίας του από κάθε είδους κομματικές και άλλες εκδηλώσεις ...

της εκλογικής περιφερείας του Ν. Άρτας... Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε ... η 99/2000 ... απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας, με την οποία. ο Κ. Γ. ... υποχρεώθηκε να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 4.000.000 δρχ... για δύο (2) εκ των συνολικώς δέκα οκτώ (18) δημοσιευμάτων και δη το ποσό των 2.000.000 δραχμών για καθένα από τα δημοσιεύματα. ..

Η απόφαση αυτή κατέστη τελεσίδικη ... ενώ απορρίφθηκε και η ασκηθείσα αίτηση αναιρέσεως του εναγομένου ... Κατά τη συζήτηση της άνω αγωγής την 1-12-2000 ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ο τρίτος εναγόμενος ... παρέστη στο ακροατήριο με τους ήδη πρώτο και δεύτερο εναγομένους, ως πληρεξουσίους δικηγόρους του. ..

οι οποίοι κατέθεσαν αυθημερόν ... τις από 30-11-2000 έγγραφες προτάσεις που συνυπογράφονται από τους ίδιους, ενώ κατά την εκδίκαση των εφέσεων την 5-12-2001, ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων, ο τρίτος εναγόμενος εκπροσωπήθηκε από το δεύτερο εναγόμενο πληρεξούσιο δικηγόρο Ευαγγ. Σακέλλιο, ο οποίος κατέθεσε αυθημερόν ...

τις από 4-12-2001 προτάσεις. Ήδη ... ο ενάγων αιτιάται ότι στις εν λόγω προτάσεις συμπεριελήφθησαν εκφράσεις, που συγκροτούν τα αδικήματα της συκοφαντικής δυσφημήσεως και της απρόκλητης εξυβρίσεως και είναι προσβλητικές για την προσωπικότητα του, την τιμή και την υπόληψη του ως Δικηγόρου και ως βουλευτή με πολυετή πείρα και προσφορά.

Ειδικότερα, οι επίμαχες φράσεις σε συνάφεια με τα διαλαμβανόμενα στην ως άνω από 27-9-2000 και υπ1 αριθ. καταθ. 1360/4-10-2000 αγωγή του ενάγοντος ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας έχουν ως εξής : 1) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναγραφής του ονόματος του ενάγοντος ως παρευρεθέντος στην επίσκεψη στην Άρτα, το έτος 1997, του τότε αρχηγού (σημ.

του αναφερόμενου Πολιτικού Κόμματος) σε ανώνυμο δημοσίευμα, ενώ αντιθέτως εκεί ανεφέροντο όλοι οι λοιποί παρευμεθεντες, οι εναγόμενοι διέλαβαν στις προτάσεις τους, επισημαίνοντας την πάροδο τριών (3) ετών από το ως άνω συμβάν μέχρι την άσκηση της αγωγής, "... Ευλόγως λοιπόν θα σχολιάσουμε, εκφράζοντας την απορία μας :

Πώς "άντεξε" τόσα χρόνια την "προσβολή της προσωπικότητας του" ο αντίδικος και την ενεθυμήθη τώρα;; "οσφράνθηκε" ότι θα επακολουθούσαν και άλλες και περίμενε "θιγόμενος" Αυτή και μόνη η περίπτωση είναι αρκετή για να αντιληφθεί κάθε καλόπιστος και αντικειμενικός κριτής της υποθέσεως αυτής την τακπκή του αντιδίκου και τις προθέσεις του ...". 2) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς σε δημοσίευμα του ενάγοντος ως παρευρεθέντος, το έτος 1999, σε επίσκεψη στην Άρτα κλιμακίου του Τμήματος Αγροτών ...

όπου παρέστη ως εκπρόσωπος του κόμματος, απευθύνοντας χαιρετισμό, οι εναγόμενοι διέλαβαν στις προτάσεις τους, επισημαίνοντας την πάροδο 1,5 έτους από το πρώτο επίδικο συμβάν, ότι συμπεραίνουν ευλόγως ότι κατά το χρονικό αυτό διάστημα η εφημερίδα κάλυψε ικανοποιητικά "... την "εργώδη" πολιτική δραστηριότητα του αντιδίκου ...

είτε υπήρξε μηδενική τοιαύτη "δραστηριότης"... Σε κάθε περίπτωση δεν υποχρεούμαστε να καλύψουμε όλη τη χρονική διάρκεια μιας εκδήλωσης, ελέγχοντας ... ή ποιός ήλθε κατόπιν και δεν έγινε αντιληπτός ..." 3) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη δημοσιεύσεως διαψεύσεως του αρχηγού του κόμματος ... δημοσιεύματος της εφημερίδας "Εξουσία", που αναδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Η Πρωινή", το έτος 1999, κατά το οποίο ο ενάγων δεν θα ήταν υποψήφιος βουλευτής επόμενες εκλογές, οι εναγόμενοι αντέτειναν ότι η μη δημοσίευση της διάψευσης δεν έγινε διότι αυτή είχε δημοσιευθεί σε όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες και δεν είχε το χαρακτήρα αποκλειστικότητας. 4) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα, το έτος 1999, ως παρευρεθέντος υπό την ιδιότητα εκπροσώπου του κόμματος κατά τις εορτές της επετείου της μάχης του Πέτα, οι εναγόμενοι διέλαβαν στις προτάσεις τους ότι αυτό που έπρεπε να καλυφθεί δημοσιογραφικά ήταν το γεγονός καθεαυτό και η αναφορά σε κάποιους που διακρίθηκαν και όχι σε όσους "...

εν είδει "σώνει και καλά" δεν λείπουν από αυτές, θυμίζοντας έντονα τη λαϊκή παροιμία ... ."όπου γάμος και χαρά η Βασίλω πρώτη"...". 5) Σε απάντηση αγωγικών ισχυρισμών (υπ' αριθ. 5 και 6 της ...) περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα, το έτος 1999, ως παρευρεθέντος στις εορτές της εξόδου του Ζέρβα στα βουνά, όπου κατέθεσε και στεφάνι και στην επέτειο της θυσίας του Κομμένου Άρτας ...

παρέστη ... ως εκπρόσωπος του κόμματος, ενώ αντιθέτως αναφέρθηκαν όλοι οι λοιποί και στις δημοσιευθείσες φωτογραφίες εμφαίνεται και ο ίδιος, οι εναγόμενοι αρνούνται ότι υπήρξε πρόθεση αποσιωπήσεως της παρουσίας του ενάγοντος, ενόψει μάλιστα της δημοσιεύσεως σχετικών φωτογραφιών, όπου εμφαίνεται ο ενάγων. 6) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα, το έτος 1999, ως παρευρεθέντος ως εκπροσώπου του κόμματος σε δεξίωση της ΕΠΣ Άρτας, όπου παρέστησαν εκπρόσωποι της ΕΠΟ και ο ίδιος απηύθυνε χαιρετισμό, οι εναγόμενοι αντιτείνουν ότι σύμφωνα με δημοσιογραφικά κριτήρια δεν εκτιμήθηκε ότι ο χαιρετισμός αυτός ήταν γεγονός που έπρεπε να αναφερθεί, σχολιάζοντας εντός παρενθέσεως ("...

προσέξατε όχι ομιλία ... αλλά "χαιρετισμός"... είναι το είδος πολιτικής επικοινωνίας, στο οποίο "αριστεύει" ο αντίδικος ..."). 7) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος ως εκπροσώπου του Ν. Άρτας, ... στο επικείμενο τότε 6° Παγκόσμιο Πανηπειρωτικό Συνέδριο, οι εναγόμενοι αντιτείνουν ότι ουδόλως ενημερώθηκαν από το γραφείο τύπου του ενάγοντος για την πρόθεση του να συμμετάσχει στο συνέδριο, σχολιάζοντας περαιτέρω ότι "...Εν προκειμένω ίσως θα έπρεπε να ασκήσουμε ανταγωγή κατά του αντιδίκου γιατί μας ... "στέρησε" την πολύτιμη πληροφορία/δήλωσή του αυτή, την οποία ασφαλώς και όφειλε να μας δώσει ...". 8) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα, το έτος 2000, ως παρευρεθέντος στον ετήσιο χορό της αδελφότητας Θεοδωρινιτών στην Αθήνα, οι εναγόμενοι αρνούνται κάθε πρόθεση αποσιωπήσεως της παρουσίας του ενάγοντος, ισχυριζόμενοι ότι η ενημέρωση τους έγινε τηλεφωνικά από κάποιον τρίτο συνδαιτημόνα εκεί, ο οποίος δεν τους "...

ενημέρωσε για την εκεί σημαντική παρουσία του ...", όπως εκθέτουν. 9) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα, το έτος 2000, ως μόνου παρισταμένου εκ των βουλευτών Ν. Άρτας σε συλλαλητήριο των αγροτών Άρτας, όπου και πήρε το λόγο παρά τις αντιρρήσεις του προεδρείου της ομοσπονδίας, οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι δεν αναφέρθηκε ο χαιρετισμός του ενάγοντος ενόψει της έκρυθμης κατάστασης που διαμορφώθηκε στο συλλαλητήριο, σχολιάζοντας επιπλέον ως προς την παρουσία του ενάγοντος ότι "..."το σημαντικό της παρουσίας" του οποίου εκεί, ουδείς αντελήφθη μέσα στην έκρυθμη κατάσταση...Είναι δε ναρκισσισμός "σπανίου είδους" όταν ακόμη και σε τέτοια "θερμά" γεγονότα ...

να αξιώνει ο αντίδικος τη φωτογραφική του "λεζάντα", κατά την άλλη γνωστή παροιμία ... "εδώ ο κόσμος χάνεται και αυτός ... χτενίζεται"). 10) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς σε δημοσίευμα, το έτος 2000, του ενάγοντος ως παρισταμένου στο τραπέζι των επισήμων σε χοροεσπερίδα του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Τετρακωμιτών, οι εναγόμενοι αντιτείνουν ότι η εφημερίδα δεν αποτελεί πρακτορείο παραγωγής των δημοσίων σχέσεων του αντιδίκου, αρνούμενοι οποιαδήποτε υποχρέωση προβολής του ενάγοντος, σχολιάζοντας περαιτέρω αυτήν την αιτίαση του ενάγοντος ως "Ναρκισσισμού συνέχεια ατελείωτη" και εκφράζουν την απορία με ποια λογική θα έπρεπε να επιλεγεί προς δημοσίευση φωτογραφία με τους επισήμους και όχι άλλη, με μη επισήμους αλλά ενδεχομένως περισσότερο ενδιαφέροντες ή "φωτογενείς συνδαιτημόνες". 11) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς σε δημοσίευμα, το έτος 2000, του ενάγοντος ως βασικού εισηγητή του κόμματος του σε επερώτηση βουλευτών για την αγροτική πολιτική της κυβέρνησης οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι κατά την ελεύθερη κρίση τους επέλεξαν να αναφερθούν μόνο στο γεγονός, χωρίς να κρίνεται σκόπιμη η αναφορά σε πρόσωπα. 12) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα, το έτος 2000, ως, παρισταμένου στην Περιφερειακή Συνδιάσκεψη της για θέματα παιδείας, όπου και απηύθυνε χαιρετισμό, έχοντας και την ιδιότητα μέλους του κομματικού οργάνου για θέματα παιδείας, οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι κρίθηκε σημαντικό το γεγονός καθεαυτό και όχι η απαρίθμηση όσων απηύθυναν "χαιρετίσματα", σχολιάζοντας επιπλέον ότι η εφημερίδα ολίσθησε στη "... "φοβερή" παράλειψη αναφοράς του "ιστορικού" χαιρετισμού του αντιδίκου ... 13) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα του έτους 2000, ως υποψηφίου βουλευτή ...

ενώ αντιθέτως εκεί ανεφέροντο όλοι οι λοιποί υποψήφιοι του ιδίου κόμματος με φωτογραφίες τους, οι εναγόμενοι αρνούνται ότι φέρουν ευθύνη για το γεγονός αυτό, ισχυριζόμενοι ότι αυτό οφείλεται σε παράλειψη του γραφείου τύπου του ενάγοντος. 14) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα το έτος 2000, ως παρισταμένου κατά τον εορτασμό της Πολιούχου Άρτας Αγίας.

Θεοδώρας, οι εναγόμενοι αναφέρουν στις προτάσεις τους ότι "... Εν αρχή των προτάσεων μας αναφερθήκαμε στην περίπτωση αυτή ως μίας εκ των πλέον χαρακτηριστικών της απαράδεκτης, ιδίως για "πολιτικό άνδρα", νοοτροπίας, ο οποίος "δίκην σουφραζέτας" του ελαφρού θεάτρου, "κορδακίζεται" και "διαγκωνίζεται πάση δυνάμει- προκειμένου να εμφανισθεί πιο μπροστά από τους λοιπούς ...

Στην προκειμένη περίπτωση ο αντίδικος είναι προφανές θα είχε όλη τη διάθεση να διαγκωνισθεί ακόμη και με τους μητροπολίτες προκειμένου να "φαίνεται" μας εγκαλεί γιατί δημοσιεύοντας την σχετική φωτογραφία...δεν αναγράψαμε επεξηγηματική λεζάντα ότι πίσω από καλυμαύχι του Μητροπολίτη η "χωρίστρα" που διακρίνεται ανήκει στον αντίδικο.

15) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη ονομαστικής αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα σχετικά με την επίσκεψη και συνέντευξη τύπου του πρώην πρωθυπουργού ... στην Άρτα, οι εναγόμενοι αρνούνται κάθε πρόθεση μεθοδευμένης αποσιωπήσεως της παρουσίας του ενάγοντος. 16) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί ψευδούς ισχυρισμού του τρίτου εναγομένου σε δημοσίευμα το έτος 2000, σύμφωνα με τον οποίο ο τρίτος εναγόμενος, εννοώντας τον ενάγοντα, τον οποίο δεν ανέφερε ονομαστικώς, ισχυρίσθηκε ψευδώς ότι στο χωριό Πηγές τον έδιωξαν από το καφενείο, οι εναγόμενοι αρνούνται ότι το δημοσίευμα αφορούσε αληθώς τον ενάγοντα, σχολιάζοντας επιπλέον ότι "...

Λυπούμαστε, γιατί όντως δεν αφορούσε αυτόν το σχόλιο μας ...". 17) Σε απάντηση αγωγικού ισχυρισμού περί μη αναφοράς του ενάγοντος σε δημοσίευμα το έτος 2000, δέκα ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές, ως παρισταμένου με άλλους υποψήφιους βουλευτές του κόμματος σε επίσκεψη και συνέντευξη τύπου του πρώην υπουργού στην Άρτα, οι εναγόμενοι αρνούμενοι την ύπαρξη κάθε υποχρέωσης αναφοράς της παρουσίας του ενάγοντος "...

χωρίς να ομιλήσει ή, έστω, να απευθύνει χαιρετισμό ...". Οι ανωτέρω επί μέρους εκφράσεις περιελήφθησαν στις σελίδες 12-18 των προτάσεων του τρίτου εναγομένου ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας, τις οποίες είχαν συνυπογράψει αμφότεροι οι πληρεξούσιοι Δικηγόροι, ήδη πρώτος και δεύτερος των εναγομένων, καθώς και στις σελίδες 12-18 των προτάσεων του τρίτου εναγομένου ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων, τις οποίες είχε υπογράψει ο δεύτερος εναγόμενος ως πληρεξούσιος Δικηγόρος.

Όλες οι παραπάνω επίμαχες εκφράσεις εντάσσονται στο πλαίσιο των ισχυρισμών που αντέτειναν οι πληρεξούσιοι Δικηγόροι του τρίτου εναγομένου κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων τους προς υπεράσπιση των εννόμων συμφερόντων του εντολέα τους τρίτου εναγομένου, με σκοπό την κατάδειξη του νόμω και ουσία αβασίμου τόσον της αγωγής όσον κατά της ασκηθείσας στη συνέχεια εφέσεως του ήδη ενάγοντος και την απόρριψη τους, προς όφελος του εντολέα τους.

Η τοιαύτη δε υπεράσπιση των ήδη εναγομένων επέφερε άκρως ικανοποιητικά αποτελέσματα, για τον εντολέα τους ... Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι ο προέχων ισχυρισμός των εναγομένων, καταλυτικός της αγωγής του αντιδίκου του εντολέα τους (στις αμέσως προαναφερθείσες δίκες) υπήρξε η έλλειψη ταυ παρανόμου των επιδίκων παραλείψεων στα επίμαχα δημοσιεύματα, ενόψει της ελλείψεως νομίμου υποχρεώσεως του τρίτου εναγομένου προς ενέργεια κατά την άσκηση του καθήκοντός του ως δημοσιογράφου, ενεργούντος από δικαιολογημένο ενδιαφέρον για την προσήκουσα ενημέρωση των πολιτών και δικαιουμένου και υποχρεουμένου να επιλέξει, κατά την ελεύθερη κρίση του, ποια θέματα άξιζαν να τύχουν δημοσιογραφικής καλύψεως και με ποιόν τρόπο.

Ο κορμός δηλονότι της υπερασπίσεως των εναγομένων στις παραπάνω δίκες ήταν να καταδειχθεί ο "δημόσιος χαρακτήρας" του Τύπου, με την έννοια του κοινωνικού λειτουργήματος αυτού ... Αντίθετα, το βασικό περιεχόμενο της αγωγής εκείνης του ενάγοντος αναλωνόταν σε δημοσιεύματα που εφέροντο να θίγουν τη τιμή και την υπόληψη του, τα οποία στη συντριπτική τους πλειοψηφία αφορούσαν την μη αναφορά αυτού σε κοινωνικές και εορταστικές εκδηλώσεις, είχαν να κάνουν δηλονότι με τις δημόσιες σχέσεις του ενάγοντος, και όχι με την πραγμάτωση κοινοβουλευτικού έργου (με εξαίρεση τα δημοσιεύματα που αφορούσαν π.χ παράλειψη αναφοράς του ως γενικού εισηγητή σε σχετική επερώτηση στη Βουλή, ή η μη αναφορά της υποψηφιότητας του ως βουλευτή κλπ) Είναι ενδεικτικό, ότι στα υπ' αριθ. 5, 6, 7 10, 11, 15 16 και 18 αναφερόμενα στην παραπάνω αγωγή του ενάγοντος δημοσιεύματα, αυτός παραπονείται γιατί δεν "φαίνεται" στις δημοσιευόμενες φωτογραφίες ή γιατί έχουν δημοσιευθεί φωτογραφίες από παρακείμενα τραπέζια σε χοροεσπερίδες και όχι το δικό του...

Με τα δεδομένα αυτά, λαμβάνοντας υπόψη την ήδη από του έτους 1995 αντιδικία του ενάγοντος με τον τρίτο εναγόμενο τη στάση του τρίτου εναγομένου, ο οποίος, στα πλαίσια των καθηκόντων του ως δημοσιογράφου είχε επιφυλάξει το δικαίωμα του να κρίνει και να αποφασίζει τη διαβάθμιση της σπουδαιότητας και του περιεχομένου των δημοσιευμάτων της εφημερίδας του, του χρόνου που εν τω μεταξύ είχε παρέλθει από τη φερόμενη, δια των πρώτων χρονικώς τουλάχιστον δημοσιευμάτων, προσβολή της προσωπικότητας του ενάγοντος αρχομένου από 2-9-1997, 9-3-1999 κλπ μέχρι την άσκηση της αγωγής την 4-10-2000, είναι ευνόητο ότι συνέτρεξαν επαρκείς παράμετροι για τη δημιουργία κλίματος οξείας αντιδικίας μεταξύ των διαδίκων, στο πλαίσιο της οποίας ήταν αντικειμενικώς δικαιολογημένες κάποιες υπερβολές στις εκφράσεις των εναγομένων προς απόκρουση της εν λόγω αγωγής, ώστε να καταδειχθεί το προφανώς νόμω και ουσία αβάσιμο αυτής ...

Από τις προαναφερθείσες δε εκφράσεις που περιελήφθησαν στις επίμαχες προτάσεις ενώπιον του Πρωτοδικείου Άρτας και Εφετείου Ιωαννίνων, τα αναφερόμενα ανωτέρω υπ' αριθ. 3, 5, 11, 13, 15, 16 και 17 εξ αντικειμένου δεν κρίνονται προσβλητικά για την προσωπικότητα του ενάγοντος, ως μη πληρούντα την αντικειμενική υπόσταση ούτε συκοφαντικής ή απλής δυσφημήσεως ούτε εξυβρίσεως, αλλά συνιστούν απλώς αιτιολογημένες αρνήσεις της αγωγής.

Περαιτέρω, από την εκτίμηση των λοιπών ως άνω εκφράσεων συνάγεται ότι οι εναγόμενοι με εν πολλοίς σχόλια, με ειοωνική ή οξεία έκφανση, προσπάθησαν να καταδείξουν το αβάσιμο της αγωγής...Πλην όμως, από τους ισχυρισμούς αυτούς οι εκτιθέμενοι ανωτέρω υπ' αριθ. 1, 4, 6,7, 8, 9, 10 και 12 κρίνεται ότι δεν συγκροτούν συκοφαντική ή απλή δυσφήμηση αφού δεν ενέχουν πρόθεση καταφρονήσεως του ενάγοντος, αλλά ήσαν αντικειμενικώς αναγκαίοι, καίτοι υπερβολικοί, για να εκφράσουν το δικαίωμα του τρίτου εναγομένου, ως δημοσιογράφου, να επιλέγει κατ' απόλυτη κρίση τα θέματα που δεοντολογικώς έπρεπε να δημοσιευθούν στην εφημερίδα του και τον τρόπο παρουσιάσεώς τους, λαμβάνοντας αυτός ευλόγως υπόψη ότι δεν είχε κατ' αρχήν υποχρέωση να προτάσσει την εξυπηρέτηση των δημοσίων σχέσεων του ενάγοντος έναντι της ανάγκης ενημερώσεως των αναγνωστών της εφημερίδας, δεκτής γενομένης ως βάσιμης κατ' ουσίαν της προταθείσας από τους εναγομένους, κατ' αρθρ. 367 παρ. 1 ΠΚ ενστάσεως αφού οι παραπάνω οξείες εκφράσεις ήσαν απαραίτητες αναγκαίως για την απόδοση των ισχυρισμών των εναγομένων ενόψει κυρίως και της ήδη περιγραφείσας, από ετών, οξείας αντιδικίας μεταξύ του ενάγοντος και του τρίτου εναγομένου, απορριπτόμενης έτσι, ως κατ' ουσίαν αβάσιμης, της προβληθείσας από τον ενάγοντα, κατ' αρθρ. 367 παρ. 2 ΠΚ, αντενστάσεως αφού η εκφορά των παραπάνω ισχυρισμών δεν υπερβαίνει το ανεκτό μέτρο και δεν καταδεικνύει σκοπό εξυβρίσεως εκ μέρους των εναγομένων.

Όσον αφορά όμως τις λοιπές ως άνω εκφράσεις, υπ' αριθ. 2 και 14 αυτές κρίνονται ιδιαίτερα απαξιωτικές για τη τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος, δεν ήσαν αντικειμενικώς αναγκαίες για την προάσπιση των εννόμων συμφερόντων του τρίτου εναγομένου, υπερέβαιναν το προσήκον μέτρο και προσέβαλαν τον ενάγοντα. Ειδικότερα : (α) Με τα εκτιθέμενα στο ως άνω υπ' αριθ. 2 απόσπασμα των προτάσεων ως προς την "εργώδη πολιτική δραστηριότητα" του ενάγοντος, οι εναγόμενοι αμφισβήτησαν, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία - που, σε αντίθετη περίπτωση, θα υπηρετούσαν αληθώς την ελεγκτική αρμοδιότητα του δημοσιογράφου ως προς τα δημόσια πρόσωπα, - το έργο του ενάγοντος ως πολιτικού, υπονοώντας ότι αυτό είναι ασήμαντα καίτοι εγνώριζαν ότι επρόκειτο για βουλευτή, εκλεγόμενο σε αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις και με πολυετή κοινοβουλευτική εμπειρία 25 ετών και (β) Με τα εκτιθέμενα στο ως άνω υπ' αριθ. 14 απόσπασμα σχετικά με τη συμμετοχή του ενάγοντος ως παρισταμένου κατά τον εορτασμό της Πολιούχου της Άρτας Αγίας Θεοδώρας, οι εναγόμενοι προσέβαλαν τη τιμή και την υπόληψή του, αναφέροντας επί λέξει ότι ο ενάγων " "δίκην σουφραζέτας του ελαφρού θεάτρου" "κορδακίζεταν" και "διαγκωνίζεται, πάση δυνάμει", προκειμένου να εμφανισθεί πιο μπροστά από τους λοιπούς.

Στην προκειμένη περίπτωση ο αντίδικος είναι προφανές θα είχε όλη τη διάθεση να διαγκωνισθεί ακόμη και με τους μητροπολίτες προκειμένου να "φαίνεται"...μας εγκαλεί γιατί δημοσιεύοντας τη σχετική φωτογραφία δεν αναγράψαμε επεξηγηματική λεζάντα ότι πίσω από καλυμαύχι του Μητροπολίτη η "χωρίστρα" που διακρίνεται ανήκει στον αντίδικο ...".

Με τα προεκτεθέντα αποσπάσματα με αριθμούς 2 και 14 και τις εκεί περιεχόμενες επί μέρους καταφρονητικές για το πρόσωπο του ενάγοντος εκφράσεις, δεν συγκροτείται η έννοια της συκοφαντικής ή απλής δυσφημήσεως πλην όμως οι εναγόμενοι προσέβαλαν την προσωπικότητα του, όπως βασίμως ισχυρίζεται ο ενάγων, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προεκτεθείσες επιμέρους εκφράσεις υπερβαίνουν την προσήκουσα ευπρέπεια και μετριότητα που όφειλαν να τηρήσουν οι πρώτος και δεύτερος των εναγομένων, ως πληρεξούσιοι Δικηγόροι του τρίτου τούτων, στα κατατεθέντα απ' αυτούς δικόγραφά τους ενώπιον των Δικαστηρίων, αφού το περιεχόμενο αυτό ουδόλως ήταν αναγκαίο για την απόκρουση των σε βάρος του τρίτου των εναγομένου αγωγικών ισχυρισμών, απορριπτόμενης ως αβάσιμης κατ' ουσίαν της προβληθείσας από τους εναγομένους ενστάσεως, κατ' αρθρ. 367 παρ.1 ΠΚ, αλλά αντιθέτως τούτο (περιεχόμενο) καταδεικνύει, εκ μέρους τους, σκοπό εξυβρίσεως του ενάγοντος δεκτής γενομένης ως βάσιμης κατ' ουσίαν της προβληθείσας από τον ενάγοντα κατ' αρθρ. 367 παρ.2 ΠΚ, αντενστάσεως.

Με τα δεδομένα αυτά, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων υπέστη ηθική βλάβη, λόγω προσβολής της προσωπικότητάς του, από τις αμέσως παραπάνω αναφερθείσες εκφράσεις υπ' αριθ. 2 και 14 και συνεπώς δικαιούται χρηματική ικανοποίηση, εύλογο δε, κατά τη κρίση του Δικαστηρίου, λαμβάνοντας υπόψη το είδος και το μέγεθος της προσβολής, τις εν γένει συνθήκες και περιστάσεις υπό τις οποίες έλαβε χώρα καθώς και της οικονομικής και κοινωνικής καταστάσεως των διαδίκων μερών, είναι το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, το οποίο και εξάγεται μετά τη στάθμιση των παραπάνω κατά νόμο στοιχείων (αρθρ. 932 ΑΚ) ..." Έτσι που έκρινε το Εφετείο, προέβη σε ορθή υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών - που αναιρετικώς ανέλεγκτα έκρινε αποδεδειγμένα - στις διατάξεις που εφάρμοσε των άρθρων 57, 59, 914, 920, 932 ΑΚ και 361, 367 ΠΚ τις οποίες δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή.

Διέλαβε δε στην απόφαση του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των αναφερόμενων πιο πάνω διατάξεων καθώς και εκείνων των άρθρων 10 της ΕΣΔΑ και δη: α) για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του αδικήματος της εξυβρίσεως, που δέχθηκε ότι τέλεσε ο αναιρεσείων Γ.

Κ. και για την αβασιμότητα του ισχυρισμού (ενστάσεως) τούτου περί άρσεως του αδίκου χαρακτήρα της πράξεως β) για την αβασιμότητα των ισχυρισμών του αναιρεσείοντος Α. Κ., σύμφωνα με τους οποίους οι αντίδικοί του τέλεσαν σε βάρος του και άλλες (μερικότερες) πράξεις εξύβρισης και δυσφήμησης. Κατά συνέπεια, είναι αβάσιμοι οι εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ., λόγοι των αιτήσεων των αναιρεσειόντων με τους οποίους υποστηρίζονται, αντιστοίχως, τα αντίθετα.

Περαιτέρω, είναι αβάσιμος ο λόγος αναιρέσεως της αιτήσεως του Γ. Κ., με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, η εκ του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ., πλημμέλεια και υποστηρίζεται ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως, άλλως εκ πλαγίου τη διάταξη του άρθρου 10 της ΕΣΔΑ, που έχει καταστεί εσωτερικός νόμος, υπέρτερης τυπικής ισχύος (άρθρ. 28 παρ. 1 του ισχύοντος Συντάγματος) επιβάλλοντας στο δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης και γνώμης του αναιρεσείοντος, υπέρμετρους περιορισμούς.

Και τούτο διότι το δικαίωμα αυτό, δηλαδή της ελευθερίας της έκφρασης γνώμης, που συνιστά ένα από τα ουσιώδη θεμέλια μιας δημοκρατικής κοινωνίας και έναν από τους βασικούς όρους για την πρόοδο της και για την αυτοπραγμάτωση κάθε ατόμου (πρβλ. σχετ. ΕΔΔΑ 18-1/2011), υπόκειται επίσης σε περιορισμούς, κατά τα αναφερθέντα στην αρχή της παρούσας, στην προκειμένη δε περίπτωση, οι λεπτομερώς προεκτεθείσες ως άνω, σαφείς και επαρκείς παραδοχές του Εφετείου, καθόσον αφορά τις εν λόγω υπό στοιχ. 2 και 14 περιπτώσεις, καταφάσκουν τη βασιμότητα του αδικήματος της εξυβρίσεως και της, συνεπεία αυτού, προσβολής της προσωπικότητας του αναιρεσίβλητου Α.

Κ., χωρίς οποιονδήποτε περιορισμό του ως άνω δικαιώματος του αναιρεσείοντος, Τέλος, οι λοιπές προβαλλόμενες, από τον ίδιο αναιρεσείοντα, με τον ίδιο λόγο, αιτιάσεις ανάγονται στην εκτίμηση και αξιολόγηση των αποδείξεων, από το δικαστήριο της ουσίας και μέσω αυτών, πλήττεται απαραδέκτως η ανεπίδεκτη αναιρετικού ελέγχου εκτίμηση αυτών.

Ο εκ του άρθρου 559 αρ. 10 του Κ.ΠολΔ., λόγος αναιρέσεως ότι το δικαστήριο, παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη, ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχεται "πράγματα" δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, την ένσταση ή την αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα "πράγματα" αυτά. Εξ άλλου, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 11 γ ' του Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως, ιδρυόμενος αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος αν προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν (ΑΠ 630/2004, 1368/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως του αναιρεσείοντος Α. Κ., κατά το πρώτο σκέλος του, με τον οποίον αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η εκ του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, πλημμέλεια και υποστηρίζεται ότι, το Εφετείο δέχθηκε ως αληθινά, χωρίς απόδειξη πράγματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, "αφού οι αντίδικοι του ουδέν απέδειξαν, ενώ αντιθέτως εκείνος απέδειξε την ένδικη αγωγή του", είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι, δεν πρόκειται για παραδοχή "πραγμάτων", κατά την προεκτεθείσα του όρου έννοια, αλλά για επιχειρήματα από τις αποδείξεις.

Αβάσιμος είναι επίσης, ο ίδιος δεύτερος λόγος, κατά το δεύτερο σκέλος του, εκ του άρθρου 559 αρ. 11γ'Κ.Πολ.Δ., σύμφωνα με τον οποίο το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος, συγκεκριμένα έγγραφα (τις έγγραφες προτάσεις του τρίτου εναγομένου ενώπιον του πρωτοβάθμιου και δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, την ένδικη αγωγή, τις υπ' αριθμ. 99/2000, 158/2002 και 6/2004 αποφάσεις, αντιστοίχως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας, Εφετείου Ιωαννίνων και Αρείου Πάγου, τις έγγραφες προτάσεις του αναιρεσείοντος και των αντιδίκων του ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, την 4844/2008 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και ταυτάριθμα μ' αυτήν Πρακτικά στα οποία περιέχεται η κατάθεση του μοναδικού εξετασθέντος μάρτυρος απόδειξης - υιού του) που ο αναιρεσείων είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει για απόδειξη των ισχυρισμών του.

Τούτο δε, διότι από τη διαλαμβανόμενη στην απόφαση βεβαίωση ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη "την κατάθεση του μάρτυρα του ενάγοντος ... ο οποίος εξετάσθηκε ενόρκως ενώπιον του ακροατηρίου κατά τη συνεδρίαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ... περιεχομένη στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη ... πρακτικά και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα ...

τα οποία οι διάδικοι προσάγουν και επικαλούνται για να χρησιμεύσουν είτε προς άμεση απόδειξη είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων ..." σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο συνεξετίμησε, με τις λοιπές αποδείξεις, τόσο την κατάθεση του μάρτυρα του ενάγοντος, όσον και τα φερόμενα ως αγνοηθέντα έγγραφα, μερικά από τα οποία ανέφερε ειδικώς, χωρίς να προκύπτει το αντίθετο από τη μη ειδική αναφορά των λοιπών.

Οι λοιπές προβαλλόμενες με το λόγο αυτό αιτιάσεις, με την επίφαση των ως άνω αναιρετικών λόγων, πλήττουν απαραδέκτως την ανεπίδεκτη αναιρετικού ελέγχου εκτίμηση των αποδείξεων.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το Νόμο.. δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια της διάταξης αυτής θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση, και συνεπώς θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής κλπ ή τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων. Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.ΑΠ 12/1991), γεγονός που συμβαίνει και όταν οι παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας είναι αντίθετες με τον φερόμενο ως μη ληφθέντα υπόψη ισχυρισμό (ΑΠ 1378/2010, 178/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων Α. Κ.ς με τον ίδιο 2ο λόγο του αναιρετηρίου, κατά το τελευταίο σκέλος του, προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την εκ του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ., πλημμέλεια, αιτιώμενος ότι το Εφετείο, "παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του πράγματα, τα οποία προτάθηκαν από τον ίδιο και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού, ενώ πρότεινε πράγματα αποδεικνύοντα πλήρως την αγωγή του, το οποίο υποχρεώνει το δικαστήριο να την κάνει δεκτή, το Εφετείο, αντιθέτως, εδέχθη τους ουδόλως αποδειχθέντες ισχυρισμούς, ενστάσεις των αντιδίκων του και εσφαλμένως απέρριψε την αγωγή του" Με το ως άνω περιεχόμενο, ο λόγος είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του, αφού ο αναιρεσείων δεν εκθέτει ορισμένως τα "πράγματα" με την προεκτεθείσα έννοια, που προτάθηκαν από τον ίδιο και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και τα οποία δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας, ενώ, σε κάθε περίπτωση, το Εφετείο, προκύπτει ότι έλαβε υπόψη τους προταθέντες από τον αναιρεσείοντα αγωγικούς ισχυρισμούς και την προταθείσα εκ μέρους αυτού αντένσταση.

Κατ' ακολουθίαν ο λόγος αυτός, κατά το ως άνω σκέλος του είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, σε κάθε δε περίπτωση, ως αβάσιμος. Μετά απ' αυτά πρέπει: α) να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης του Γ. Κ. και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, β) να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως του Α.

Κ. και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του παρισταμένου αναιρεσίβλητου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-4-2010 αίτηση του Γ. Κ. του Ν. για αναίρεση της 844/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Απορρίπτει την από 11-5-2010 αίτηση του Α. Κ. του Δ. για αναίρεση της ίδιας 844/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του παρισταμένου αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ