353/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 353 / 2010 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 353/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπανικολάου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της "ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΤΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΤΕΡΨΙΧΟΡΗ ΜΠΙΛΝΤΙΝΓΚΣ Α.Ε" (TERPSIHORI BUILDINGS S.A) , που εδρεύει στην Μονροβία Λιβερίας και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΝΙΟΒΗ ΜΠΙΛΝΤΙΝΓΚΣ Α.Ε" (NIOVI ΜΠΙΛΝΤΙΝΓΚΣ Α.Ε) που εδρεύει στην Μονροβία Λιβερίας και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΠΙΛΝΤΙΝΓΚΣ Α.Ε" (ARTEMIS ΜΠΙΛΝΤΙΝΓΚΣ Α.Ε) που εδρεύει στην Μονροβία Λιβερίας και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αριστείδη Διαμαντόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19 Φεβρουαρίου 2001 ανακοπή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2773/2003 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 3011/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19 Μαρτίου 2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης, ανέγνωσε την από 27 Νοεμβρίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως, την απόρριψη δε του δευτέρου.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1289 του ΑΚ, αν το κεφάλαιο της απαίτησης που ασφαλίζεται με υποθήκη γράφηκε ως τοκοφόρο, η υποθήκη, σε οποιουδήποτε την κυριότητα και αν βρίσκεται το ακίνητο, ασφαλίζει κατά την ίδια τάξη εγγραφής και τους καθυστερούμενους τόκους ενός έτους πριν από την κατάσχεση, από οποιονδήποτε και αν ενεργήθηκε αυτή, καθώς και τους τόκους μετά την κατάσχεση έως την πληρωμή του χρέους, ή ωσότου γίνει αμετάκλητος ο πίνακας της κατάταξης.

Κατά δε το άρθρο 1269 εδαφ. α` και β` του ίδιου Κώδικα, η εγγραφή της υποθήκης γίνεται πάντοτε για ορισμένη χρηματική ποσότητα και, αν στον τίτλο δεν περιέχεται ορισμένη ποσότητα, αυτός που ζητεί την εγγραφή πρέπει να την ορίσει κατά προσέγγιση. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει: α) ότι για την κάλυψη κατά την τάξη και τη σειρά της υποθήκης των τόκων του περιορισμένου χρονικού διαστήματος του άρθρου 1289 ΑΚ πρέπει η απαίτηση να έχει εγγραφεί στο βιβλίο υποθηκών ως τοκοφόρος, χωρίς να απαιτείται για την τήρηση της αρχής της δημοσιότητας να καθορίζεται και το ποσό των τόκων, αφού το ποσοστό αυτών καθορίζεται από το νόμο και β) ότι αν η υποθήκη γράφηκε για ποσό μεγαλύτερο του κεφαλαίου της ασφαλιζόμενης απαίτησης, ώστε να καλύπτονται και τόκοι αυτής, οι τόκοι δε του ανωτέρω χρονικού διαστήματος, του άρθρου 1289 ΑΚ, προστιθέμενοι στο κεφάλαιο, υπερβαίνουν μαζί με αυτό τη χρηματική ποσότητα για την οποία έχει εγγραφεί η υποθήκη, δεν ασφαλίζονται με αυτή κατά το μέρος που υπερβαίνει το υποθηκικό όριο.

Μόνο στη περίπτωση κατά την οποία, σε αρμονία με τη σύμβαση (ΑΚ 361), η υποθήκη εγγράφεται για ορισμένο χρηματικό ποσό που καλύπτει το κεφάλαιο και λοιπά συναφή κονδύλια, ταυτοχρόνως δε και πέραν του ποσού αυτού εγγράφεται τούτο και ως τοκοφόρο για εξασφάλιση των τόκων στα χρονικά πλαίσια του άρθρο 1289 ΑΚ, η υποθήκη ασφαλίζει όλους τους τόκους του προβλεπόμενου στη διάταξη αυτή χρονικού διαστήματος.

Και τούτο διότι στην περίπτωση αυτή η ασφάλιση των τόκων έχει ρητά συμφωνηθεί και εγγραφεί πέραν και επί πλέον της ορισμένης χρηματικής ποσότητας για την οποία εγγράφεται η υποθήκη (A.Π 2/2005, AΠ 1843/2005, ΑΠ 400/2003, ΑΠ 52/2003, ΑΠ 115/ 2002, ΑΠ 1797/2001). Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 20 και 561§1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, ο θεσπιζόμενος με την πρώτη από αυτές λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό λάθος, όταν δηλαδή αποδίδει σε αποδεικτικό, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ.

ΚΠολΔ, έγγραφο περιεχόμενο διαφορετικό από εκείνο που πράγματι έχει, ακολούθως δε καταλήγει, στηριζόμενο σε τούτο μόνο ή κυρίως σε αυτό, στην περίπτωση συνεκτιμήσεώς του με το σύνολο των αποδεικτικών μέσων, σε επιζήμιο για το διάδικο αποδεικτικό πόρισμα ως προς πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Η παραμόρφωση μπορεί να έγινε θετικά με τη μεταβολή του κειμένου του εγγράφου ή αρνητικά με την παράλειψη χρησίμων περικοπών ( Α.Π 291/2004, Α.Π 715/1997). Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει, προκειμένου να θεμελιώσει την κρίση του περί του ότι η εκ δρχ 26.4000.000 απαίτηση της αναιρεσείουσας - ανακόπτουσας, η οποία ήταν ασφαλισμένη με υποθήκη, δεν είχε εγγραφεί και πέραν του άνω ποσού ως τοκοφόρος για το χρονικό διάστημα του άρθρου 1289 Α.Κ.

και επομένως δεν εδικαιούτο προνομιακής κατατάξεως, στηρίχθηκε κυρίως στην σε αντίγραφο, προσκομισθείσα μετ' επίκληση, από 24.10.1989 περίληψη της σ/φου Αθηνών Νικολέττας Ψύχα - Γυφτοπούλου για εγγραφή υποθήκης, κάτω του αντιγράφου της οποίας περιλαμβάνεται επισημείωση του Υποθηκοφύλακα Ηλιουπόλεως περί του ότι πρόκειται για ακριβές φωτοτυπικό έγγραφο " εξαχθέν εκ των βιβλίων των Υποθηκών του Υποθηκοφυλακείου Ηλιουπόλεως εκ τόμου .., αριθ.

φύλλου ... και εκ του συνοδεύοντος την εγγραφή υποθήκης υπ' αριθ. 144/89 της σ/φου Αθηνών Νικολέττας Ψύχα - Γυφτοπούλου..". και έτσι κατέληξε στο ευνοϊκό για τις αναιρεσίβλητες ως άνω αποτέλεσμα της μη εγγραφής της απαιτήσεως της αναιρεσείουσας πέραν του ποσού των δρχ. 26.400.000 ως τοκοφόρου για το χρονικό διάστημα του άρθρου 1289 Α.Κ.

και συνακόλουθα στην απόρριψη της ανακοπής της τελευταίας. Στην κρίση του όμως αυτή το Εφετείο κατέληξε παραμορφώνοντας το περιεχόμενο του προαναφερόμενου εγγράφου του οποίου παρέλειψε να αναγνώσει την αναγραφομένη στην πιο πάνω και από 24.10.1989 περίληψη εγγραφής υποθήκης χρήσιμη περικοπή ότι η υποθήκη των 26.400.000 δρχ " εγγράφεται σε ασφάλεια της απαιτήσεως της αναιρεσείουσας από το κεφάλαιο του δανείου, τα χεώλυτρα, τους συμβατικούς τόκους, τους τόκους υπερημερίας και ανατοκισμού πέραν του άρθρου 1289 Α.Κ., κατά ρητή συμφωνία των συμβαλλομένων, τα έξοδα του δανείου, τα δικαστικά και τα έξοδα εκτέλεσης, τα έξοδα πυρασφάλισης, σεισμασφάλισης και λοιπών ασφαλιστικών καλύψεων, οποιουσδήποτε φόρους, τέλη και εισφορές που βαρύνουν ή θα επιβληθούν στο δάνειο και στην εξυπηρέτησή του με τους τόκους υπερημερίας και ανατοκισμού".

Κατόπιν τούτου, και αφού το Εφετείο στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο στο έγγραφο αυτό για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο δεύτερος από τον αριθ. 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, να αναιρεθεί σύμφωνα με αυτόν η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση αφού είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλους δικαστές (άρθ. 580 § 3 ΚΠολΔ), παρελκούσης εντεύθεν της έρευνας του πρώτου αναιρετικού λόγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την ως άνω 3011/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ