351/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 351 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 351/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας ζημιών με την επωνυμία "... ΑΑΕΖ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Δαρούδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Β. Λ. του Φ., κατοίκου ..., 2) Φ. Λ. του Σ., κατοίκου ..., 3) Γ. συζ. Φ. Λ., κατοίκου ... και 4) Ν. Μ. του Δ., κατοίκου ..., εκ των οποίων οι 1ος, 2ος και 3η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Στέφανο Στανέλλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις, ενώ ο 4ος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-10-2012 αγωγή των ήδη 1ου, 2ου και 3ης των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο ... και συνεκδικάστηκε με την από 2-5-2013 παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 20/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 244/2015 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10-12-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αλεξάνδρα Κακκαβά διάβασε την από 7-9-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της από 10-12-2015 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 244/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων και την απόρριψη του δευτέρου λόγου αυτής. Ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το άρθρο 576 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως, αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι ή, αν την επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν ο τελευταίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκείμενη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. 3652Γ/8-6-2016 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας ... Α. Δ., προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης υπ' αριθμ.

εκθ. καταθ 54/29-12-2015 αιτήσεως αναιρέσεως της αναιρεσείουσας εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΑΕΖ", με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια της έχουσας προς τούτο πληρεξουσιότητα, δικηγόρου των τριών πρώτων αναιρεσιβλήτων (Β.

Φ. Λ., Φ. Σ. Λ. και Γ. συζ. Φ. Λ.), που επέσπευσαν τη συζήτηση, Ι. Μ. (βλ. υπ' αριθμ. 19.105/26-1-2016 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου ... Χ. Ν. Λ.), στον τέταρτο των αναιρεσιβλήτων Ν. Μ. (αντίδικο των επισπευσάντων). Κατά τη δικάσιμο αυτή και την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου, ο ως άνω αναιρεσίβλητος δεν εμφανίσθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε, με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου του κατά τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως παρά την απουσία του (άρθρ. 576 παρ. 2 εδ. α' και γ' ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 559 αρ. 9 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση νοείται κάθε αυτοτελές αίτημα των διαδίκων, με το οποίο ζητείται η παροχή δικαστικής προστασίας σε οποιαδήποτε νόμιμη μορφή της πχ.

αγωγής, ανταγωγής, κύριας παρέμβασης, αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, ενδίκων μέσων, ανακοπών, τριτανακοπής, όχι όμως και ενστάσεων. Ο όρος επιδίκαση σημαίνει ότι το δικαστήριο αποφάσισε σε αίτημα έστω και με αναγνωριστική διάταξη δηλ. ότι το δικαστήριο επιδίκασε ή αναγνώρισε ή προέβη σε διάπλαση, χωρίς να υφίσταται αντίστοιχο αίτημα.

Ως αίτηση αφεθείσα αδίκαστη νοείται μόνο εκείνη που αναφέρεται σε ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία. Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση της παραβάσεως, με την προσβαλλόμενη απόφαση (υπ' αριθμ. 244/ 2015 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων), της διατάξεως του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ, με την έννοια ότι το δικαστήριο της ουσίας, αφενός μεν εξαφάνισε καθ' ολοκληρίαν την επικαλούμενη υπ' αριθμ. 20/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου … και συνεπώς και τη διάταξη της περί παραδοχής της παρεμπίπτουσας αγωγής της αναιρεσείουσας, που όμως δεν είχε προσβληθεί με έφεση και έτσι επιδίκασε πλέον του αιτηθέντος, αφετέρου δε άφησε αδίκαστη την παρεμπίπτουσα αγωγή της, αφού δεν διέλαβε καμμία διάταξη περί αυτής.

Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι αναιρεσίβλητοι, Β. Φ. Λ., Γ. συζ. Φ. Λ. και Φ. Σ. Λ., με την με αρ. καταθ. 661/2012 αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου ..., στρεφόμενοι κατά των εναγομένων Ν. Μ. και ασφαλιστικής εταιρείας ζημιών ... A.A.E.Z. (ήδη αναιρεσείουσας), ζήτησαν να αναγνωρισθεί η υποχρέωση των εναγομένων να τους καταβάλουν τα αναφερόμενα σ' αυτή χρηματικά ποσά ως αποζημίωση και χρηματική τους ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, συνεπεία του αναφερόμενου στο δικόγραφο αυτοκινητικού ατυχήματος.

Περαιτέρω η εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία, με την με αρ. καταθ. 278/2013 παρεμπίπτουσα αγωγή της ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, επικαλούμενη εξαίρεση της ασφαλιστικής καλύψεως, λόγω ελλείψεως αδείας ικανότητος οδηγήσεως του οδηγού του ασφαλισμένου σ' αυτή αυτοκινήτου, στρεφόμενη κατά του παρεμπιπτόντως εναγομένου Ν.

Μ., ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος και να αναγνωρισθεί η υποχρέωσή του να της καταβάλει οποιοδήποτε ποσό υποχρεωθεί αυτή να καταβάλει στους ενάγοντες της κύριας αγωγής. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 20/2014 απόφαση του ως άνω δικαστηρίου, με τη οποία, αφού συνεκδικάσθηκαν οι εν λόγω αγωγές, κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της κύριας αγωγής αναφορικά με τα κονδύλια της απώλειας εισοδημάτων ύψους 1.150 ευρώ του πρώτου ενάγοντος και 2.500 ευρώ του δευτέρου ενάγοντος, έγινε, κατά τα λοιπά, εν μέρει δεκτή η αγωγή και η παρεμπίπτουσα αγωγή και υποχρεώθηκαν οι εναγόμενοι να καταβάλουν στους ενάγοντες τα αναφερόμενα σ' αυτή ποσά.

Κατά της αποφάσεως αυτής ασκήθηκαν: 1) η με αρ. καταθ. 167/2014 έφεση των εναγόντων για τα κεφάλαια της αξίας του αυτοκινήτου τους και της χρηματικής τους ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, 2) η με αρ. καταθ. 354/2014 έφεση του εναγομένου Ν. Μ. ως προς τα κεφάλαια της αποκλειστικής υπαιτιότητος, άλλως συνυπαιτιότητος των εναγόντων, των αποζημιώσεων αυτών και της χρηματικής τους ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης και 3) η ασκηθείσα με τις προτάσεις αντέφεση της ως άνω ασφαλιστικής εταιρείας ως προς τα ίδια κεφάλαια με την έφεση του ως άνω εναγομένου.

Επί των εφέσεων αυτών και της αντεφέσεως που συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 244/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, με την οποία: α) απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η αντέφεση, β) απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση του εκκαλούντος Ν. Μ. και γ) έγινε δεκτή η έφεση των εναγόντων Λ. Β., Λ. Φ. και Λ.

Γ.. Στη συνέχεια εξαφανίσθηκε η εκκαλουμένη απόφαση και αφού κρατήθηκε και δικάσθηκε κατ' ουσία η κύρια αγωγή, έγινε αυτή εν μέρει δεκτή και υποχρεώθηκαν οι εναγόμενοι να καταβάλουν στους ενάγοντες τα αναφερόμενα σ' αυτή χρηματικά ποσά. Στο σκεπτικό της εν λόγω αποφάσεως αναφέρεται ότι πρέπει να εξαφανισθεί καθ' ολοκληρίαν δια το ενιαίον του τίτλου εκτελέσεως η εκκαλουμένη απόφαση, χωρίς όμως να διαλαμβάνεται διάταξη στο διατακτικό της περί της παρεμπίπτουσας αγωγής της αναιρεσείουσας και της επ' αυτής κρίσεως του δικαστηρίου.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως, κατά το δεύτερο τμήμα του, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. Κατά το πρώτο τμήμα του είναι αβάσιμος και απορριπτέος, διότι στην προσβαλλόμενη απόφαση διαλαμβάνεται σκέψη, όπως προαναφέρθηκε, ότι η εκκαλούμενη απόφαση πρέπει να εξαφανισθεί καθ' ολοκληρίαν για το ενιαίο της εκτελέσεως.

Με το δεύτερο λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση, ότι εσφαλμένα δεν απορρίφθηκε από το δικαστήριο της ουσίας, ως απαράδεκτη η έφεση των πρώτου και δευτέρου εκκαλούντων Β. Φ. Λ. και Φ. Σ. Λ., διότι ως προς αυτούς η απόφαση ήταν εν μέρει οριστική, καθότι, ως προς τα κονδύλια των διαφυγόντων κερδών τους, κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της αγωγής τους και ως εκ τούτου η απόφαση δεν υπέκειτο σε έφεση, ούτε ως προς τις οριστικές της διατάξεις. Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι, όπως και στο αναιρετήριο αναφέρεται, δεν προβλήθηκε στο Εφετείο ο σχετικός ισχυρισμός.

Κατόπιν όλων των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τον τέταρτο αναιρεσίβλητο Ν. Μ. (εναγόμενο στην παρεμπίπτουσα αγωγή) κατά το μέρος της που αφορά την εξαφάνιση (καθ' ολοκληρία) της εκκαλουμένης υπ' αριθμ. 20/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου ... και τη μη συμπερίληψη διατάξεως για την παρεμπίπτουσα αγωγή της αναιρεσείουσας, να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως ως προς τους τρείς πρώτους αναιρεσιβλήτους, οι οποίοι παραστάθηκαν, αλλά δεν κατέθεσαν προτάσεις. Τέλος πρέπει να καταδικασθεί ο τέταρτος αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό και να διαταχθεί η επιστροφή στην αναιρεσείουσα, των παραβόλων που κατατέθηκαν για την άσκηση της αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-12-2015 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 244/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, ως προς τους τρείς πρώτους αναιρεσίβλητους ήτοι 1) Β. Φ. Λ., 2) Φ. Σ. Λ. και 3) Γ. συζ. Φ. Λ..

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 244/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της, ως προς τον τέταρτο αναιρεσίβλητο Ν. Μ.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως.

Διατάσσει την απόδοση στην αναιρεσείουσα των παραβόλων που κατατέθηκαν για την άσκηση της αναιρέσεως. Και

Καταδικάζει τον τέταρτο αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 3 Φεβρουαρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαρτίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ