351/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 351 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 351/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Φεβρουαρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου που εκπροσωπείται νόμιμα και το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια του Σπυριδούλα Ραυτοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Ρ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-2-2003 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 124/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 136/2009 του Εφετείου Καλαμάτας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά το αναιρεσείον με την από 16-7-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Αβροκόμη Θούα, ανέγνωσε την από 15-10-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την αποδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 576§2, 568§1 και 498§1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι ο Άρειος Πάγος οφείλει να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν κλήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως ο μη εμφανισθείς αντίδικος του επισπεύδοντος τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και σε καταφατική περίπτωση να προχωρήσει στη συζήτηση παρά την απουσία του. Από το συνδυασμό, εξάλλου των διατάξεων των άρθρων 575,226παρ.4εδ.α,γ και δ και 568 του ίδιου ως άνω Κώδικα, προκύπτει, ότι αν η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε με επισημείωση στο πινάκιο, είναι δε απών, κατά τη νέα μετά την αναβολή δικάσιμο, κάποιος από τους διαδίκους, ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν ο απών διάδικος είχε επισπεύσει την αρχική συζήτηση ή είχε κλητευθεί σε αυτή νομίμως και εμπροθέσμως ,ή είχε παραστεί νομίμως κατ’ αυτή, αν δε συντρέχει μία από τις εν λόγω προϋποθέσεις, είναι περιττή νέα κλήτευσή του κατά τη νέα μετά από αναβολή δικάσιμο. Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη, .../13 Ιανουαρίου 2015 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Καλαμάτας, Γ. Κ., προκύπτει, ότι μετά από έγγραφη παραγγελία του αναιρεσείοντος ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχική δικάσιμο της 23 Μαρτίου 2015,επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο. Κατ’ αυτήν, παρόντος αυτοπροσώπως του αναιρεσιβλήτου (δικηγόρου), η υπόθεση αναβλήθηκε οίκοθεν, ελλείψει εισήγησης, για τη δικάσιμο της 26 Οκτωβρίου 2015 και στη συνέχεια ,μετά από αίτημα του τελευταίου, για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας(8 Φεβρουαρίου 2016). Επομένως, αφού κατά την δικάσιμο αυτή, ο αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά της στο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία του.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ7/2006). Περαιτέρω από την έναρξη της ισχύος του ν. 2497/1997 (6/5/ 1997) οι απαιτήσεις των δικηγόρων από αμοιβές, έξοδα και αποζημιώσεις κατατάσσονται οριστικά ή τυχαία, στην τρίτη τάξη των προνομιούχων απαιτήσεων, υπό την προϋπόθεση ότι προέκυψαν μέσα στην τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία ορισμού του πρώτου πλειστηριασμού, ενώ ήδη και οι απαιτήσεις αυτές συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ των άλλων, ευθέως στη διάταξη του άρθρου 975 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 56 του ν. 3924/2011. Έτσι, η αρχική ημερομηνία του πλειστηριασμού αποτελεί την αφετηρία αναδρομικού υπολογισμού της διετίας. Αν συνεπώς ο πλειστηριασμός έγινε αργότερα, λόγω αναβολής, αναστολής ή ματαίωσης του κατά την ημερομηνία που είχε αρχικά ορισθεί, το ανωτέρω προνόμιο απολαμβάνουν μόνο οι εν λόγω απαιτήσεις, που προέκυψαν μέσα στην τελευταία διετία πριν από την ημέρα που είχε αρχικά ορισθεί για τον πλειστηριασμό (ΑΠ 1046/2014). Στην προκειμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα: <Στις 18-12-2002 εκπλειστηριάσθηκε αναγκαστικώς, με επίσπευση της πρώτης των καθ’ ων (μη διαδίκου στην παρούσα αναιρετική δίκη) και δυνάμει της με αριθμό ...17-12-1999 έκθεσης κατάσχεσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Καλαμάτας Β. Μ., καθώς και της με αριθμό .../18-12-2002 έκθεσης αναγκαστικού πλειστηριασμού ακινήτου, ενώπιον της Συμβολαιογράφου Καλαμάτας Ελένης Φωτεινοπούλου, το περιγραφόμενο στην έκθεση κατάσχεσης ακίνητο ιδιοκτησίας της οφειλέτιδος ... και επιτεύχθηκε πλειστηρίασμα 40.001,00 ευρώ. Στον πλειστηριασμό το ανακόπτον Ελληνικό Δημόσιο(ήδη αναιρεσείον) αναγγέλθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα με τη με αριθμό πρωτ. .../20-12- 2002 αναγγελία του Διευθυντή της ΔΟΥ Καλαμάτας για ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις του κατά της καθ’ ης η εκτέλεση, ποσού 13.301,73 ευρώ. Για τη διανομή δε του πλειστηριάσματος των 40.001,00 ευρώ συντάχθηκε από την υπάλληλο του πλειστηριασμού ... Συμβολαιογράφο Καλαμάτας ... ο ανακοπτόμενος με αριθμ. .../28.1.2003 πίνακας κατάταξης. Με τον πίνακα αυτόν, αφού αφαιρέθηκαν από το παραπάνω επιτευχθέν πλειστηρίασμα έξοδα της εκτελέσεως 6.888,93 ευρώ, κατετάγη, μεταξύ άλλων, ο δεύτερος καθ’ ου η ανακοπή ..., (ήδη αναιρεσίβλητος), δικηγόρος της καθ’ ης η εκτέλεση οφειλέτιδος, για ποσό 2.000 ευρώ. Η απαίτηση του ως άνω δευτέρου καθ’ ου, αφορούσε σε δικηγορική αμοιβή του για εργασίες παρασχεθείσες εντός του έτους 2002... Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, ορθώς κατετάγη, από την επί του πλειστηριασμού υπάλληλο, προνομιακά, κατ’ άρθρον 975 παρ. 3 ΚΠολΔ, ο δεύτερος καθ’ ου για τις άνω απαιτήσεις του, συνολικού ύφους 2.000 ευρώ, που προέκυψαν εντός του έτους 2002 διότι ... το προνόμιο των δικηγόρων είναι ευρύ και καταλαμβάνει απαιτήσεις από αμοιβές, χωρίς περιορισμό ως προς τον ειδικότερο λόγο της αμοιβής, ως προς το χρόνο που αυτές γεννήθηκαν..... >.Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές, το Εφετείο απέρριψε ακολούθως τον, επαναφερθέντα με λόγο εφέσεως κατά της ομοίως αποφανθείσης αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, λόγο της ανακοπής του αναιρεσείοντος αναφορικά με τον μη προνομιακό χαρακτήρα των απαιτήσεων του αναιρεσιβλήτου, δεδομένου ότι δεν είχαν γεννηθεί εντός της προηγούμενης διετίας από την αρχική, στις 9-2-2000, ορισθείσα ημερομηνία πλειστηριασμού. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 975 § 3 ΚΠολΔ, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, εφόσον οι απαιτήσεις του αναιρεσιβλήτου δεν ήσαν προνομιακές, δεδομένου ότι, κατά τις παραδοχές του, δεν προέκυψαν μέσα στην τελευταία διετία πριν από την αρχική ημερομηνία του πλειστηρίου όπως βασίμως υποστηρίζεται με τον μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που αφορά τον αναιρεσίβλητο και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (αρθρ.580 παρ.3ΚΠολΔ). Τέλος πρέπει να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, (αρθρ.176,183 ΚΠολΔ, 192 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένα όμως κατ’ άρθρο 22 του ν.3693/1957.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 136/2009 απόφαση του Εφετείου Καλαμάτας, κατά το μέρος που αφορά τον αναιρεσίβλητο Γ. Ρ..

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των διακοσίων ενενήντα πέντε (295) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 8 Μαρτίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 9 Μαΐου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ