350/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 350 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 350/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου,Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Μ. Μ. Α. Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Χρήστου Μόσχου και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Π. Κ. του Ν., κατοίκου ..., άλλως κατοίκου ..., 2. Α. Μ. συζ. Π. Κ., κατοίκου ομοίως, οι οποίοι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο και 3. Του Επικουρικού Κεφαλαίου, ως ειδικού διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.", της οποίας η άδεια έχει ανακληθεί, που εδρεύει στην Αθήνα, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Νικόλαο Σταθόπουλο, βάσει του άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-6-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:1575/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7790/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15-11-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου, ανέγνωσε την από 18-1-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από τις υπ' αριθμ. 2043Δ' /20-1-2010, 2042Δ'/20-1-2010 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο πρωτοδικείο Αθηνών ... και τις συνοδεύουσες αυτές από 20-1-2010 και 20-1-02010 αποδείξεις εγχειρήσεως δικογράφου του Διοικητή του Α/Τ Ν. Κόσμου και τις από 20-1-2010 και 20-1-2010 βεβαιώσεις της υπαλλήλου του ταχυδρομείου Αθηνών (Αιόλου 100) ..., αντίστοιχα, καθώς και τις υπ' αριθμ. 8349Δ'/26-4-2011 και 8350Δ'/26-4-2011 εκθέσεις επιδόσεως του αυτού ως άνω δικαστικού επιμελητή, ακριβές αντίγραφο της από 15-11-2009 αιτήσεως αναιρέσεως και της από 20-1-2011 κλήσεως με την οποία φέρεται προς συζήτηση η άνω αίτηση αναιρέσεως, μετά από ματαίωση, με την κάτω απ' αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους δύο πρώτους αναιρεσίβλητους, οι οποίοι όμως δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου στην πιο πάνω δικάσιμο.

Επομένως πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. ... να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία αυτών. Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολομ.

ΑΠ 30/1997, Ολομ. ΑΠ 28/1997). Περαιτέρω από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 299, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Τέλος, η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του όπως απ' αυτή προκύπτει δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη κρίση του ως αποδειχθέντα τα ακόλουθα: "Στις 15 Αυγούστου 2004 και περί ώρα 11:00 ο 1ος εναγόμενος οδηγώντας το υπ' αριθ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της 2ης εναγομένης, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην αρχικά 3η εναγομένη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΕΓΑ", στη θέση της οποίας έχει ήδη αυτοδικαίως (άρθ.25 παρ.4 ν. 489/76) υπεισέλθει, λόγω ανακλήσεως της άδειας λειτουργίας της, το "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ", εκινείτο επί της οδού Εθνικής Αντιστάσεως, στη Νέα Αρτάκη Ευβοίας, με κατεύθυνση από Χαλκίδα προς Ψαχνά.

Η ανωτέρω οδός είναι διπλής κατευθύνσεως, έχει συνολικό πλάτος οδοστρώματος 9,40 μέτρα και μια λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, με εκατέρωθεν πεζοδρόμια, και υπάρχει πινακίδα Ρ-3 (οδός προτεραιότητας). Το όριο ταχύτητας είναι 50 χιλιόμετρα ανά ώρα και στην περιοχή δεν υπάρχουν διαβάσεις πεζών. Την ανωτέρω ημέρα και ώρα η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν πυκνή και των πεζών αραιή, η ορατότητα επαρκής και επικρατούσαν καλές καιρικές συνθήκες.

Στο ύψος της ανωτέρω οδού, όπου υπάρχει ο φούρνος ΤΣΑΜΠΑΣΗ, ήταν σταθμευμένο, έμπροσθεν αυτού και πλησίον του πεζοδρομίου, το υπ' αριθ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο (βλ. το σχεδιάγραμμα που συνοδεύει την από 15-8-04 έκθεση αυτοψίας του Α.Τ. Νέας Αρτάκης). Την ίδια στιγμή ο ενάγων, ο οποίος βρισκόταν επί του πεζοδρομίου έμπροσθεν του εν λόγω φούρνου, προτιθέμενος να διασχίσει πεζός κάθετα το οδόστρωμα της ανωτέρω οδού, από δεξιά προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του ανωτέρω ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου, κατήλθε του πεζοδρομίου, διέσχισε το οδόστρωμα, έμπροσθεν του σταθμευμένου ... ΙΧΕ αυτοκινήτου και αμέσως μόλις ξεπρόβαλε από το σταθμευμένο αυτό αυτοκίνητο επέπεσε επ' αυτού το διερχόμενο ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο 1ος εναγόμενος, με την εμπρόσθια δεξιά κάτω γωνία του καπό, με αποτέλεσμα ο ενάγων να προσκρούσει με ολόκληρο το σώμα του στον ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου και ειδικότερα στη δεξιά πλευρά αυτού.

Από την ανωτέρω πρόσκρουση ο ενάγων υπέστη κάκωση αριστερού γόνατος, κρανιοεγκεφαλική κάκωση, θλάσεις και οίδημα εγκεφάλου. Το τροχαίο αυτό ατύχημα και ο συνεπεία τούτου τραυματισμός του ενάγοντος οφείλονται σε αποκλειστική υπαιτιότητα (αμέλεια) του τελευταίου και όχι του 1ου εναγομένου οδηγού και ήδη 1ου εφεσίβλητου.

Συνίσταται δε αυτή στο ότι ο ενάγων, αμελώς και ασύνετος συμπεριφερόμενος, κατήλθε από το πεζοδρόμιο και επιχείρησε να διασχίσει πεζός κάθετα, έμπροσθεν μάλιστα σταθμευμένου αυτοκινήτου, το οδόστρωμα, χωρίς προηγουμένως να ελέγξει, όπως όφειλε να κάνει, πριν ενεργήσει την ανώτερο κίνησή της, την κίνηση επί της οδού, και λάβει υπ' όψιν της την ταχύτητα και απόσταση των οχημάτων που πλησίαζαν (ΚΟΚ 38).

Εάν πραγματοποιούσε τον έλεγχο αυτό οπωσδήποτε θα αντιλαμβανόταν κινούμενο το ΙΧΕ αυτοκίνητο του εναγομένου, αφού ήταν ημέρα και είχε προς τούτο ορατότητα, πριν κατέλθει εκ του πεζοδρομίου, και θα ανέμενε την διέλευση του, πριν ο ίδιος εξέλθει στο οδόστρωμα, όπου το ΙΧΕ αυτοκίνητο εκινείτο. Αντιθέτως τον 1° εναγόμενο - 1° εφεσίβλητο οδηγό δεν βαρύνει οποιαδήποτε υπαιτιότητα στην πρόκληση του ατυχήματος.

Τούτο δε διότι, όπως αποδείχθηκε, αυτός εκινείτο κανονικά, με επιτρεπόμενη ταχύτητα, των 50 χ/ω, δεν μπορούσε δε, ως μέσος οδηγός, όση επιμέλεια και αν κατέβαλε, να προβλέψει ότι ο ενάγων θα ενεργούσε, την αιφνίδια και ανέλεγκτη, κατά τον προεκτεθέντα τρόπο, κίνηση του στο οδόστρωμα". Με τις άνω παραδοχές η προσβαλλομένη απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσεως, αφού από το αιτιολογικό της προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του Εφετείου στη συγκεκριμένη περίπτωση και έχει επαρκείς και πλήρεις αιτιολογίες ως προς τα περιστατικά που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Επομένως ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί η αναίρεση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15.11.2004 αίτηση του Α. Μ. Μ. Α. Α., περί αναιρέσεως της 7790/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του παρόντος αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Φεβρουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ