349/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 349 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 349/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα - Εισηγητή, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Γεώργιο Χρυσικό Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ως οριστικού συνδίκου της πτώχευσης του Γ1, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Σοφοκλέους.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Οργανισμός Δημοσιογραφικού Χάρτου Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Κώστας Κοκκίνης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21.09.2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 183/2002 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 72/2003 του Εφετείου Αθηνών (Μεταβατική έδρα Χαλκίδας). Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 19.01.2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Ρήγας ανέγνωσε την από 22.08.2006 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση, αν παρεβιάσθη κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα άρθρα 528, 534 του Εμπ.

Ν. και 2 παρ. 1 του α.ν. 635/1937, η απόφαση που κηρύσσει την πτώχευση ενεργεί από την πρωΐα της ημέρας της επ' ακροατηρίου δημοσιεύσεώς της έναντι όλων, είναι δε από το νόμο προσωρινώς εκτελεστή, με την έννοια ότι είναι αμέσως αυτοδικαίως εκτελεστή και επιφέρει από του ως άνω χρόνου της αυτοδίκαιη στέρηση του πτωχεύσαντος της διοικήσεως (διαθέσεως και διαχειρίσεως) της πτωχευτικής περιουσίας.

Το ίδιο πρόσωπο δεν μπορεί να κηρυχθεί σε νέα πτώχευση, αφού η πτωχευτική διαδικασία είναι ενιαία και περιλαμβάνει όλη την περιουσία του πτωχού. Αν όμως η πτώχευση ανακληθεί, κατ' άρθρο 13 του α.ν. 635/1937, τότε αυτή θεωρείται ότι ποτέ δεν κηρύχθηκε, οπότε μπορεί το ίδιο πρόσωπο να κηρυχθεί σε κατάσταση πτωχεύσεως, αφού η προηγούμενη πτώχευση με την ανάκλησή της δεν υπάρχει πλέον.

Τα αποτελέσματα της απόφασης που ανακαλεί την πτώχευση επέρχονται από τη δημοσίευσή της, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 763 § 1 ΚΠολΔ, που ορίζει ότι η προθεσμία της εφέσεως και η άσκηση αυτής δεν αναστέλλουν την ισχύ και εκτέλεση της απόφασης. Η διάταξη αυτή αφορά και τις αποφάσεις που ανακαλούν την πτώχευση, κατ' άρθρο 44 του ΕισΝΚΠολΔ.

Η αντίθετη διάταξη του άρθρου 13 § 4 του α.ν. 635/1937, που όριζε ότι τα αποτελέσματα αυτά επέρχονται από της τελεσιδικίας της απόφασης που ανακαλεί την πτώχευση, καταργήθηκε κατ' άρθρο 1 περ. ε' και στ' του ΕισΝΚΠολΔ, ως αντικείμενη στην ως άνω διάταξη του άρθρου 763 § 1 ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία τα εν λόγω αποτελέσματα επέρχονται από τη δημοσίευση της απόφασης που ανακαλεί την πτώχευση.

Από τις ως άνω διατάξεις, επομένως, προκύπτει ότι επί ανακλήσεως της πτωχεύσεως η πτώχευση θεωρείται ότι δεν κηρύχθηκε ποτέ από τη δημοσίευση της απόφασης που την ανακαλεί, οπότε το ίδιο πρόσωπο μπορεί να κηρυχθεί και πάλι σε πτώχευση. Εξάλλου, η απόφαση η οποία ανακαλεί την πτώχευση, ως απόφαση του πτωχευτικού δικαστηρίου, είναι δεκτική προσβολής με την πτωχευτική ανακοπή του άρθρου 2 του α.ν. 1189/1938, η οποία, όταν ασκείται από τρίτο πρόσωπο, έχει τον χαρακτήρα τριτανακοπής των άρθρων 583 επ.

ΚΠολΔ, η δε παραδοχή της από το δικαστήριο ενεργεί έναντι πάντων, διότι, λόγω του απολύτου χαρακτήρα των αποτελεσμάτων της απόφασης που κήρυξε την πτώχευση, πρόκειται περί αδιαιρέτου δικαίου (πρβλ. και άρθρο 590 εδ. β ΚΠολΔ). Περαιτέρω, οι πράξεις του συνδίκου και τα δικαιώματα που αποκτήθηκαν από τρίτους μέχρι την εξαφάνιση της τριτανακοπτόμενης απόφασης δεν θίγονται.

Εν προκειμένω, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων δικηγόρος, ως οριστικός σύνδικος της πτωχεύσεως, ισχυρίσθηκε ότι με την υπ' αριθμ. 3249/3.7.1995 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κηρύχθηκε σε κατάσταση πτωχεύσεως ο Γ1, η απόφαση όμως αυτή ανακλήθηκε με την υπ' αριθμ. 3862/12.9.1995 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, η οποία στη συνέχεια ακυρώθηκε με την υπ' αριθμ. 352/31.11.1996 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, ύστερα από άσκηση τριτανακοπής από έτερο δανειστή του πτωχού, με αποτέλεσμα την κατάργηση έναντι πάντων των συνεπειών της ανακοπτόμενης απόφασης, ότι στις ......, δηλαδή μετά την κήρυξη της πτωχεύσεως, η εναγομένη ενέγραψε υποθήκες σε ακίνητα του άνω πτωχού στα βιβλία του Υποθηκοφυλακείου Αυλώνος - Καρυστίας Ευβοίας.

Με βάση το ιστορικό αυτό ζήτησε την εξάλειψη των υποθηκών αυτών για το λόγο ότι είναι άκυρες, αφού έχουν γραφεί μετά τη χρονολογία κατά την οποία ο πτωχός είχε κηρυχθεί σε κατάσταση πτωχεύσεως (.....). Το Εφετείο έκρινε την αγωγή αυτή ως μη νόμιμη, διότι οι υποθήκες της εναγομένης είχαν εγγραφεί στα οικεία βιβλία υποθηκών σε χρόνο, κατά τον οποίο είχε ανακληθεί η πτώχευση και επειδή η μεταγενέστερη ακύρωση της ανακαλεσάσης την πτώχευση αποφάσεως παρήγε αποτελέσματα από τη δημοσίευσή της και συνεπώς δεν έθιξε τα δικαιώματα της εναγομένης εκ των ενδίκων υποθηκών.

Επομένως, το Εφετείο δεν παρεβίασε τις ως άνω ουσιαστικές διατάξεις και κατ' ακολουθίαν, ο αντίθετος, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, πρώτος λόγος της αιτήσεως είναι αβάσιμος.

Επειδή κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς επί ζητήματος που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Η έλλειψη, αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια των αιτιολογιών πρέπει να αναφέρεται στις πραγματικές διαπιστώσεις της αποφάσεως και συνεπώς είναι αβάσιμος ο σχετικός λόγος αναιρέσεως, όταν εκρίθη μη νόμιμη η αγωγή.

Εν προκειμένω, ο αναιρεσείων μέμφεται το Εφετείο, ως στερήσαν την ανωτέρω απόφασή του νόμιμης βάσεως. Επομένως, εφόσον η αγωγή απερρίφθη, ως μη νόμιμη με την πληττομένη απόφαση, ο αντίθετος, εκ του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, δεύτερος λόγος της αιτήσεως είναι αβάσιμος. Μετάταύτα, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19.1.2005 αίτηση του Χ1 περί αναιρέσεως της υπ' αρ. 72/2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης εκ χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ