Supreme Court dismisses appeal on abuse of right and procedural inadmissibility grounds regarding property division.

Απόφαση 349 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 349/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ....., 2) ....., 3) .....και 4) ..., , που δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Του αναιρεσίβλητου:..... , που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κυριάκο Μακαρώνα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-10-1997 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6686/1998 μη οριστική, 10296/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5313/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 6-5-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 10-1-2006 έκθεση του αποχωρήσαντος ήδη από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Αλέξανδρου Κασιώλα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες από τον αναιρεσίβλητο ...., ....., ...., .... , από 14-3-2006 εκθέσεις επίδοσης του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών, ..... οι αναιρεσείοντες κλητεύθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα να παραστούν κατά την ορισθείσα για την στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη δικάσιμο (20-12-2006) της υπόθεσης, με επίδοση κυρωμένου αντιγράφου της από 15-2-2006 κλήσης του αναιρεσιβλήτου, με την υπάρχουσα σ΄ αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήσης προς συζήτηση κατ΄ αυτήν. Επομένως, εφόσον οι εν λόγω διάδικοι δεν εμφανίσθηκαν κατ΄ αυτήν, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να δικαστούν σαν να ήταν παρόντες.

Επειδή, κατά το άρθρο 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η ένσταση περί καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος, η οποία, όπως προκύπτει από τα άρθρα 785 επ., 1000 και 1113 ΑΚ, μπορεί να προβληθεί και κατά της άσκησης του δικαιώματος περί διανομής κοινού πράγματος, προτείνονται και όταν από την προηγηθείσα συμπεριφορά του δικαιούχου ή τις περιστάσεις που μεσολάβησαν ή από άλλα περιστατικά, τα οποία, χωρίς κατά νόμο να εμποδίζουν τη γέννηση ή να επάγονται την απόσβεση του δικαιώματος, καθιστούν μη ανεκτή την άσκησή του, κατά τις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις έγγραφες προτάσεις των αναιρεσειόντων που υπέβαλαν κατά την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο οι τελευταίοι επικαλέστηκαν προς θεμελίωση της από το άρθρο 281 ΑΚ ένστασης, που πρότειναν προς απόκρουση της ένδικης από 17-10-1997 αγωγής του αναιρεσιβλήτου, με την οποία αυτός ζήτησε την διανομή του αναφερομένου οικοπέδου, μετά των επ' αυτού κτισμάτων (αυτοτελών ανεξάρτητων ιδιοκτησιών), την οποία ένσταση επανέφεραν και ενώπιον του Εφετείου, τα εξής περιστατικά: "Ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι έχει στην αποκλειστική κυριότητά του ποσοστό εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου 21,35%, το οποίο αντιστοιχεί στο εκ κληρονομίας της μητέρας του .....

κτηθέν δικαίωμά του επέκτασης καθ΄ ύψος της αναφερομένης ημιδιώροφης οικίας και μέχρι εξάντληση ολόκληρου του επιτρεπομένου ποσοστού κάλυψης του οικοπέδου, το οποίο δεν περιλαμβάνεται στα διανεμητέα πράγματα, άσκησε την ανωτέρω αγωγή καταχρηστικώς, προκειμένου να εξαναγκασθούν αυτοί είτε σε εξώδικη διανομή, είτε σε κατεδάφιση των υφισταμένων κτισμάτων και την εν συνεχεία ανέγερση πολυώροφης οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής, υπό όρους μη ανταποκρινόμενους στα πραγματικά επί του οικοπέδου δικαιώματα του καθενός, αλλά απαιτώντας να λάβει μερίδα υπερπολλαπλάσια της αναλογίας του στο οικόπεδο και συγκεκριμένα, ενώ αυτοί ως συγκύριοι ποσοστού εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου κατά ποσοστό 58,9% δικαιούνταν στην περίπτωση της ανοικοδόμησης αυτού με το σύστημα της αντιπαροχής κτισμένες επιφάνειες 270, 8 τ.μ., ο αναιρεσίβλητος πρόσφερε μόνον 80 τ.μ.

Άλλως τη διανομή των επικοίνων. Επίσης οι αναιρεσείοντες, μετά την διενέργεια της διαταχθείσας πραγματογνωμοσύνης από την οποία διαπιστώθηκε ότι η αυτούσια διανομή των επίκοινων ακινήτων ήταν για τεχνικούς λόγους αδύνατη και ασύμφορη για το σύνολο των κοινωνών, προέβαλαν, εκ νέου κατά τη δεύτερη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου την ένσταση καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος, επικαλούμενοι

για την θεμελίωσή της, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 269 παρ. 2 ΚΠολΔ, νέο πραγματικά περιστατικά και ειδικότερα ότι, ενόψει του ότι: α) η αυτούσια διανομή των επικοίνων, την οποία αρχικά είχαν ζητήσει, ήταν τεχνικώς αδύνατη και ασύμφορη για το σύνολο των κοινωνών, β) ότι τα προς διανομή κτίσματα και οριζόντιες(ιδιοκτησίες) είναι αμφίβολης νομιμότητας από πλευράς πολεοδομικών διατάξεων και εντελώς ευτελούς αξίας σε αντίθεση με την αξία του υποκειμένου οικοπέδου, γ) ότι το (μη διανεητέο) δικαίωμα του αναιρεσιβλήτου για την καθ΄ ύψος επέκταση της ημιδιώροφης οικίας, είναι υπό τις παρούσες συνθήκες άνευ αντικειμένου, καθόσον δεν μπορεί για λόγους οικονομοτεχνικούς να υλοποιηθεί, η άσκηση του δικαιώματος του αναιρεσιβλήτου για τη δικαστική διανομή των κοινών αποβαίνει καταχρηστική, καθόσον, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, με την δια πλειστηριασμού πώληση των διαμενητέων επέρχεται σοβαρή και αδικαιολόγητη μείωση της περιουσίας τους, καθώς και η ανατροπή προς όφελος του αναιρεσιβλήτου της αναλογίας του καθενός επί του κοινού οικοπέδου, αφού με την διανομή των κτισμάτων λαμβάνουν το 75% της αξίας τούτων και εν συνεχεία αποξενώνονται παντελώς του υπερπολλάπλασιας αξίας οικοπέδου, ενώ ο αναιρεσίβλητος θα παραμείνει συγκύριος επί του οικοπέδου χάριν του μη δεκτικού υλοποίησης, υπό τις παρούσες συνθήκες, δικαιώματός του για την καθ΄ ύψος επέκταση της μίας από τις δύο υπό διανομή οικοδομές και κατά την σχετική αναλογία του εν λόγω δικαιώματός του επί του οικοπέδου (21,38%), ενώ το σύνολο της αναλογίας όλων αυτών (αναιρεσειόντων) επί του οικοπέδου υπερβαίνει εκείνου του αναιρεσιβλήτου κατά 17,9% (58,98%-41,013%=17,97%).

Με τέτοιο όμως περιεχόμενο οι παραπάνω ενστάσεις που προβλήθηκαν από τους αναιρεσείοντες ήταν μη νόμιμες καθόσον και αληθή υποτιθέμενα τα επικαλούμενα για τη θεμελίωσή τους πραγματικά περιστατικά δεν καθιστούν την άσκηση της ένδικης αγωγής καταχρηστικής. Επομένως, με το να απορρίψει το δικαστήριο της ουσίας τις παραπάνω ενστάσεις ως μη νόμιμες, δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ και ο τρίτος λόγος αναίρεσης, πρώτο μέρος, από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο οποίος προβάλλεται επικουρικώς για την περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι λήφθηκε υπόψη και απορρίφθηκε ο ισχυρισμός του αυτός, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Επίσης απορριπτέοι, ως αβάσιμοι, είναι και οι, κυρίως προβαλλόμενοι, πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β ΚΠολΔ με τους οποίους μέμφεται το Δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη του την συνιστώσα πράγμα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ανωτέρω ένσταση των αναιρεσειόντων, από το ως άνω άρθρο 281 ΑΚ, για καταχρηστική άσκηση του αγωγικού δικαιώματος, την οποία πρόβαλλαν τόσο πρωτοδίκως όσο και κατ΄έφεση, αφού το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του την ένσταση και την απέρριψε ως μη νόμιμη.

Επειδή, ο τρίτος λόγος, δεύτερο μέρος, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, είναι απορριπτέος, προεχόντως ως απαράδεκτος, καθόσον για να ιδρυθεί ο λόγος αυτός προϋποτίθεται ότι το δικαστήριο εισήλθε στην ουσιαστική έρευνα της ένστασης όχι δε και όταν απέρριψε την ένσταση ως μη νόμιμη, όπως στην προκείμενη περίπτωση συνέβη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6-5-2005 αίτηση αναίρεσης των ..... κλπ της 5313/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα(1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ