348/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 348 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) ΑΡΙΘΜΟΣ 348/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Οκτωβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. χας Α. Β., το γένος Π. Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Φραγκανδρέα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ε. Π. ΑΕΤΒΕ" που εδρεύει στην ... και 2. Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "Γ. Ρ.- Σ. Θ. και Σια ΟΕ" που εδρεύει στην .... Η πρώτη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Φλώρο, ενώ η δεύτερη δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 7-3-2004 αγωγή της ήδη α' αναιρεσιβλήτου και από 26-3-2004 αγωγές της β' αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2863/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 4782/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 23-11-2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 16-4-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την 5358/27-6-2008 έκθεση του δικαστικού επιμελητού Αθηνών Κ. Γ. προκύπτει ότι στην δευτέρα των αναιρεσιβλήτων επιδόθηκαν, νομότυπα και εμπρόθεσμα με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης και των σχετικών εκθέσεων κατάθεσή της, καθώς και κλήση για εμφάνιση στο παρόν δικαστήριο κατά τη δικάσιμο στις 27-4-2009, οπότε η εκδίκαση της υποθέσεως ανεβλήθη για την ανωτέρω αναφερομένη δικάσιμο (11-10-2010). Επομένως, αφού η διάδικος αυτή δεν ενεφανίσθη κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, πρέπει η συζήτηση να χωρήσει παρά την απουσία της (άρθρο 226 § 4 και 576 § 2 ΚΠολΔ). Με το άρθρο 559 αριθ. 11 περ, γ και 20 Κ.Πολ.Δ ιδρύονται, αντιστοίχως, λόγοι αναιρέσεως: α) αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψιν αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν και β) αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενου εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Κοινή δε προϋπόθεση και των δύο αυτών αναιρετικών λόγων αποτελεί η ανάγκη να αναφέρεται η κατά της αποφάσεως αιτίαση σε ισχυρισμό, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης· πρέπει δε να διαλαμβάνεται ο ισχυρισμός αυτός στο αναιρετήριο, προκειμένου να είναι ορισμένος ο οικείος λόγος αναιρέσεως (πρβλ ΑΠ 105/2005, ΑΠ 194/2005).

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ως αποδεδειγμένα, τα ακόλουθα: "Η ενάγουσα της πρώτης αγωγής (σημ: η εδώ πρώτη των αναιρεσιβλήτων) έχει στην κυριότητά της οικοδομή που αποτελείται από ισόγειο και δύο ορόφους και βρίσκεται στη .... Την οικοδομή αυτή η ως άνω ενάγουσα έχει διαμορφώσει σε εμπορικό κέντρο, στο οποίο εκμισθώνει καταστήματα σε επιχειρήσεις και επιχειρηματίες της ... για την άσκηση συναφών δραστηριοτήτων. Η ενάγουσα της δεύτερης αγωγής, είναι μισθώτρια ενός καταστήματος του δευτέρου ορόφου της οικοδομής, ιδιοκτησίας ενάγουσας της πρώτης αγωγής. Η εναγομένη των δύο ενδίκων αγωγών (ήδη αναιρεσείουσα) έχει την επικαρπία πολυώροφης οικοδομής η οποία βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του εμπορικού κέντρου ιδιοκτησίας της ενάγουσας της πρώτης αγωγής. Την ανέγερση της οικοδομής της η εναγομένη την άρχισε με αυτεπιστασία της τον χειμώνα του 1998, ενώ τον Ιούλιο του 1999 αυτή είχε σχεδόν αποπερατωθεί, είναι δε ψηλότερη σε σχέση με εκείνη της ενάγουσας της πρώτης αγωγής και ο τελευταίος της όροφος ανέρχεται σε υψηλότερο επίπεδο από το επίπεδο του τελευταίου ορόφου της οικοδομής ιδιοκτησίας της ενάγουσας της πρώτης αγωγής. Η τελευταία, κατασκεύασε κατά την ανέγερση της οικοδομής της, στην ταράτσα της, μεγάλο οριζόντιο υδροσυλλέκτη, ο οποίος έχει σε όλο το μήκος του πλάτος 20 περίπου εκατοστά, τα δε τοιχώματα του από τις δύο πλευρές έχουν και αυτά ύψος από 20μ εκατοστά, η κάθε πλευρά. Το συνολικό μήκος του συλλέκτη, ο οποίος εκτείνεται σε όλη την πλευρά της οικοδομής της ενάγουσας, που σήμερα εφάπτεται με την οικοδομή της εναγομένης, ανέρχεται σε 15 περίπου μέτρα, επικαλύπτεται δε αυτός εσωτερικά, σε όλη του την έκταση και στις τρεις πλευρές του, από στραντζαριστή λαμαρίνα. Εντός του συλλέκτη καταλήγουν τα όμβρια ύδατα της ταράτσας της οικοδομής της ενάγουσας, που προηγουμένως ρέουν σε επικλινές κάλυμμα, το οποίο καλύπτει τον τελευταίο όροφο της οικοδομής και είναι κατασκευασμένο από γαλβανισμένη λαμαρίνα. Τμήμα της επάνω πλευράς του συλλέκτη, καλύπτεται από επικλινές κάλυμμα της ταράτσας της οικοδομής της ενάγουσας, καταλείποντας ακάλυπτο, περίπου το μισό του συνολικού πλάτους του, τα δε διοχετευόμενα εντός αυτού όμβρια ύδατα, εν συνεχεία κατευθύνονται σε μικρότερου μεγέθους, κάθετους προς την επιφάνεια του εδάφους, πλαστικούς σωλήνες απορροής που είναι σταθερά συνδεδεμένοι στους πλάγιους τοίχους της οικοδομής της ενάγουσας της πρώτης αγωγής, για να καταλήξουν στο δημόσιο δίκτυο παροχέτευσης ομβρίων υδάτων. Κατά την πραγματοποίηση των εργασιών ανοικοδόμησης από τα προστηθέντα συνεργεία της εναγομένης, μέρος των υλικών που χρησιμοποιούσαν, και ειδικότερα, τσιμέντο και χαλίκια υπό μορφή μικρών κομματιών αποξηραθέντος μπετού, τσιμέντο με μορφή σκόνης, χαλίκια, σοβάδες και σπασμένα τούβλα, καθώς και σακούλες, τενεκεδάκια, πινέλα, πλαστικά ποτηράκια κ.λ.π, έπεφταν από την οικοδομή της εναγομένης προς την οικοδομή ιδιοκτησίας της πρώτης ενάγουσας, και ειδικότερα πάνω από το σημείο που διέρχεται ο οριζόντιος υδροσυλλέκτης και άλλα κατέληγαν μέσα σε αυτόν ενώ άλλα παρέμεναν στο επικλινές κάλυμμα που τον υπερκάλυπτε εν μέρει. Τη νύχτα της 30ης προς 31η Ιουλίου του 1999, έπληξε τα νοτιοανατολικά προάστια της ..., μεταξύ αυτών και την περιοχή της ... έντονο μπουρίνι, με δυνατή και μεγάλης διαρκείας βροχόπτωση. Κατά τη διάρκεια της βροχόπτωσης, τα προμνημονευθέντα οικοδομικά και μη υλικά και αντικείμενα, άρχισαν να διοχετεύονται μαζί με ποσότητες βρόχινου νερού, δια του ως άνω συλλέκτη, στους μικρότερου μεγέθους κάθετους προς το επίπεδο του εδάφους, σωλήνες απορροής των υδάτων της οικοδομής της τελευταίας. Αυτά είχαν σαν αποτέλεσμα να φράξει σταδιακά όλο το σύστημα παροχέτευσης ομβρίων υδάτων της οικοδομής της πρώτης ενάγουσας, να μη μπορεί να διοχετεύσει τα όμβρια ύδατα προς το δημόσιο δίκτυο απορροής ομβρίων υδάτων και να αρχίσουν ποσότητες υδάτων να εισρέουν στους χώρους της οικοδομής της πρώτης ενάγουσας, μεταξύ των οποίων και το κατάστημα του δευτέρου ορόφου, του οποίου ήταν μισθώτρια η ενάγουσα της δεύτερης ένδικης αγωγής. Τα οικοδομικά υλικά μάλιστα έπηξαν και τσιμεντοποιήθηκαν με το βρόχινο νερό και η ως άνω ενάγουσα προκειμένου να αποφράξει όλα τα φραγμένα σημεία του δικτύου απορροής των ομβρίων υδάτων της οικοδομής της, χρειάστηκε να απευθυνθεί σε ειδικό τεχνίτη και να μισθώσει ειδικό για τέτοιας μορφής βλάβες κομπρεσέρ. Η εναγομένη ισχυρίστηκε ανταποδεικτικά ότι το φράξιμο του δικτύου απορροής των ομβρίων υδάτων της οικοδομής της ενάγουσας της πρώτης οικοδομής και οι ζημίες που προκλήθηκαν στη συνέχεια από το λόγο αυτό στις ενάγουσες αμφοτέρων των αγωγών, οφείλεται στο ότι ο δεύτερος όροφος παραπάνω της οικοδομής, όπου έπρεπε να υπάρχει μόνο ταράτσα και δώμα, κατασκευάστηκε καθ' υπέρβαση της οικοδομικής αδείας, αποτελεί αυθαίρετη κατασκευή, η μεταλλική στέγη έγινε με εσφαλμένη κλίση, οι κάθετες υδρορροές είναι λιγότερες από όσες θα έπρεπε να είναι για την εξυπηρέτηση του κτιρίου, το δε πλάτος και βάθος της οριζόντιας υδρορροής είναι μικρότερα του επιτρεπομένου. Από το παραπάνω αποδεικτικό υλικό δεν αποδείχθηκε η βασιμότητα του ισχυρισμού αυτού, καθόσον από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από την ενάγουσα της πρώτης αγωγής ... οικοδομική άδεια του Πολεοδομικού Γραφείου του Δήμου ... αποδεικνύεται ότι εγκρίθηκε από την παραπάνω υπηρεσία η προσθήκη κατ' επέκταση δευτέρου ορόφου της οικοδομής της συγκεκριμένης ενάγουσας με τη μορφή και τις τεχνικές προδιαγραφές που κατασκευάστηκε και λειτούργησε κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα του Ιουλίου 1999. Περαιτέρω, οι ως άνω διαστάσεις της οριζόντιας υδρορροής ήταν επαρκείς για τη συλλογή και διοχέτευση των ομβρίων υδάτων προς τις κάθετες σωληνώσεις της υδρορροής και στη συγκεκριμένη περίπτωση θα ήταν δυνατή η απομάκρυνση των υδάτων αυτών, αν δεν είχε προηγηθεί το φράξιμο της υδρορροής από τα παραπάνω αντικείμενα. Κατόπιν τούτου το γεγονός, ότι έφραξε ο οριζόντιος υδροσυλλέκτης στην ταράτσα της οικοδομής της ενάγουσας της πρώτης αγωγής, οι δύο από τους τρεις κάθετους σωλήνες απορροής των ομβρίων υδάτων και τα φρεάτια του ισογείου, οφείλεται σε υπαιτιότητα της εναγομένης, η οποία από έλλειψη της απαιτούμενης επιμέλειας και προσοχής, που όφειλε και μπορούσε κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις να καταβάλλει, δεν ασκούσε τον απαιτούμενο έλεγχο στα προστηθέντα από την ίδια συνεργεία εργαζομένων για την κατασκευή της οικοδομής της και παρέλειψε να υποδείξει στους εργαζόμενους να τοποθετήσουν κατά την εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών κατάλληλα προστατευτικά δίκτυα ή άλλα υλικά, ώστε να αποφεύγεται η απόρριψη μπαζών, σπασμένων τούβλων, αμμοκονιαμμάτων και διαφόρων άλλων οικοδομικών υλικών προς την όμορη οικοδομή της πρώτης ενάγουσας, ενώ σε κάθε περίπτωση δεν μερίμνησε ούτε για την έγκαιρη απομάκρυνση των αντικειμένων από την οριζόντια υδρορροή και το επικλινές κάλυμμα τούτου της ως άνω οικοδομής, όπως είχε υποχρέωση. Οι παραλείψεις αυτές της εναγομένης συνδέονται αιτιωδώς με το παραπάνω ζημιογόνο γεγονός".

Με τον πρώτο αναιρετικό λόγο ( εκ του άρθρου 559 αριθ. 11 γ Κ.Πολ.Δ), υποστηρίζεται, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψιν δέκα συγκεκριμένα έγγραφα που η αναιρεσείουσα είχε νομίμως επικαλεσθεί και προσκομίσει για να αποδείξει (ανταποδείξει): αφενός μεν ότι ο δεύτερος όροφος της οικοδομής της πρώτης αναιρεσιβλήτου είχε χτισθεί αυθαιρέτως, αφετέρου δε ότι αυτός έφερε κακοτεχνίες, οι οποίες και συνετέλεσαν στην πρόκληση της ένδικης ζημίας των αναιρεσιβλήτων. Με τον δεύτερο λόγο (εκ του άρθρου 559 αριθ. 20 Κ.Πολ.Δ.) υποστηρίζεται ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο ενός εκ των ανωτέρω εγγράφων, και δη της ... οικοδομικής αδείας του Πολεοδομικού Γραφείου του Δήμου ..., με το να δεχθεί ότι εξ αυτής προκύπτει ότι η αρμόδια αρχή "ενέκρινε την προσθήκη κατ' επέκταση του δευτέρου ορόφου της οικοδομής...με τη μορφή και τις τεχνικές προδιαγραφές που κατασκευάσθηκε και λειτούργησε". Με το περιεχόμενο αυτό, ο πρώτος αναιρετικός λόγος, κατά το πρώτο μέρος του, καθώς και ο δεύτερος (στο σύνολό του) προβάλλονται αλυσιτελώς, διότι ο ουσιαστικός ισχυρισμός, στον οποίο αφορούν, δεν είναι ουσιώδης για την έκβαση της συγκεκριμένης δίκης, αφού, ακόμα και αν υφίσταται η επικαλούμενη οικοδομική αυθαιρεσία, αυτή καθ' εαυτήν δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο πώς συνδέεται αιτιωδώς με το ζημιογόνο αποτέλεσμα, διότι - όπως προαναφέρθηκε - κρίθηκε από το Εφετείο, ότι το αποτέλεσμα τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι "τα προστηθέντα συνεργεία της εναγομένης" έριξαν οικοδομικά υλικά στο σύστημα απορροής ομβρίων υδάτων της οικοδομής της πρώτης ενάγουσας. Κατά το δεύτερο μέρος του, ο πρώτος λόγος είναι αβάσιμος. Τούτο δε, διότι από την βεβαίωση του Εφετείου ότι, για τον σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης, έλαβε υπόψιν τις μαρτυρικές καταθέσεις, τις ένορκες βεβαιώσεις και "όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν, μεταξύ των οποίων φωτογραφίες των επίμαχων χώρων και ιδιωτικές εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης", σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι, σχετικώς με τα αίτια που προκάλεσαν την ένδικη ζημία των αναιρεσιβλήτων, το Δικαστήριο συνεξετίμησε και τα αποδεικτικά στοιχεία που φέρονται αγνοηθέντα. Κατά συνέπεια, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23-11-2007 αίτηση της Α. χήρας Α. Β., το γένος Π. Κ., για αναίρεση της 4782/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Ιανουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 11 Μαρτίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ