347/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 347 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 347/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Βέροιας, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τη Δήμαρχο κ. Χ. Ο. - Γ., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ιωάννη Μαριώρα, και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Ζ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Γεωργίου Παπαζήση και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 930/ΤΟ/53?3-3-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βέροιας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 94/ΤΠ/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1280/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 29-11-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς ανέγνωσε την από 18-1-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τις διατάξεις των άρθρων 520, 525 και 527 ΚΠολΔ προκύπτει ότι οι ενστάσεις του εκκαλούντος εναγομένου, είτε είχαν προταθεί και απορριφθεί πρωτοδίκως, είτε είναι οψιγενείς, είτε ενώ δεν είναι οψιγενείς και δεν είχαν προταθεί πρωτοδίκως, συντρέχει όμως ως προς αυτές λόγος, που συγχωρεί τη βραδεία προβολή τους, από τους αναγραφόμενους στο άρθρο 269 παρ.2 ΚΠολΔ, πρέπει, εφόσον αποβλέπουν στην εξαφάνιση της πρωτόδικης αποφάσεως, να προταθούν μόνο με το δικόγραφο της εφέσεως ή των προσθέτων λόγων της, διαφορετικά αν προταθούν με τις προτάσεις είναι απαράδεκτοι (ΑΠ 1372/2010). Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 578 ΚΠολΔ, αν το αιτιολογικό της απόφασης κρίνεται εσφαλμένο αλλά το διατακτικό της ορθό, ο Άρειος Πάγος απορρίπτει την αναίρεση. Και τούτο διότι το ουσιώδες της απόφασης είναι το διατακτικό αυτής και όχι οι αιτιολογίες (ΑΠ 375/2009). Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση για πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, διότι το Εφετείο απέρριψε τον ισχυρισμό του ότι ένδικη απαλλοτρίωση έχει αρθεί αυτοδικαίως, αφού από τη δημοσίευση της απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βεροίας, που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης, μέχρι την κατάθεση της αγωγής είχε παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 18 μηνών χωρίς να καταβληθεί η αποζημίωση, με την αιτιολογία ότι ο αναιρεσείων δεν νομιμοποιείται στην προβολή του ισχυρισμού αυτού, αλλά μόνο ο καθού η απαλλοτρίωση, παραβιάζοντας έτσι τις διατάξεις των άρθρων 11 παρ.3 του ν. 2882/2001 και 17 του Συντάγματος. Όπως όμως προκύπτει από το δικόγραφο της εφέσεως του αναιρεσείοντος και των προτάσεων που κατατέθηκαν στο Εφετείο, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται από τον Άρειο Πάγο ως διαδικαστικά έγγραφα (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ), τον ανωτέρω ισχυρισμό του, ο οποίος δεν λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως (Ολ. ΑΠ 7/2007), δεν πρόβαλε με το δικόγραφο της εφέσεως, αλλά με τις προτάσεις του, δηλαδή κατά τρόπο δικονομικά απαράδεκτο και έπρεπε γι' αυτό ο ισχυρισμός αυτός να απορριφθεί από το Εφετείο ως απαράδεκτος. Επομένως, το Εφετείο απορρίπτοντας αυτόν, ορθά μεν κατ' αποτέλεσμα έκρινε, αλλά με εσφαλμένη αιτιολογία. Γι' αυτό πρέπει να αντικατασταθεί η σχετική αιτιολογία και να απορριφθεί ο πρώτος λόγος του αναιρετηρίου, από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, ως αβάσιμος.

2. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 17 παρ.4 του Συντάγματος και των άρθρων 7 παρ.1, 9 παρ.3, 10 παρ.1, 2, 17 παρ.1 και 27 παρ.4 ν.δ. 797/1971 (πρβλ. παρόμοιες διατάξεις των άρθρων 7, 9, 11 και 12 παρ.1 του ν.2882/2001), προκύπτει, ότι με την κήρυξη της απαλλοτρίωσης γεννάται απευθείας από το νόμο (ex lege) η ενοχή (άρθρ. 287 ΑΚ) από την απαλλοτρίωση μεταξύ του υπέρου η απαλλοτρίωση και του καθού, δυνάμει της οποίας ο καθού δανειστής δικαιούται να απαιτήσει από τον οφειλέτη υπέρου η απαλλοτρίωση την καταβολή της πλήρους αποζημιώσεως του. Η επιδίωξη ικανοποίησης της αξίωσης αυτής η οποία γεννάται απευθείας από το νόμο με την κήρυξη της απαλλοτρίωσης και δεν έχει χωρίς άλλο, τον χαρακτήρα αποζημίωσης με βάση την διάταξη του άρθρου 105 του Εισ. Ν.Α.Κ., υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων στα οποία έχει επιφυλαχθεί (άρθρ. 94 παρ.3 και ανωτέρω διατάξεις) η δικαιοδοσία του προσδιορισμού της καταβλητέας αποζημιώσεως καθώς και της αναγνώρισης των δικαιούχων αυτής, ως συνδεόμενη στενά με τα θέματα αυτά (ΑΠ 1611/2009). Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 25.2.2008 αγωγή του ο αναιρεσίβλητος εκθέτει ότι με το Π.Δ. 15.4.1988 ΦΕΚ 474Δ'/6.7.1988 απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά υπέρ του αναιρεσείοντος Δήμου Βεροίας έκταση 634 τ.μ. στη Βέροια στη θέση "Μπομπόλη", η οποία ανήκε κατά κυριότητα σ' αυτόν και ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο Βεροίας με την υπ' αριθμ. 18/2007 απόφασή του καθόρισε την προσωρινή τιμή μονάδας αποζημιώσεως σε 450 ευρώ ανά τ.μ. και αναγνώρισε την ίδια ως δικαιούχο της αποζημιώσεως του ανωτέρω απαλλοτριωθέντος ακινήτου του. Τέλος ότι η ανωτέρω τιμή μονάδος αποζημιώσεως κατέστη οριστική, επειδή δεν ασκήθηκε αίτηση για τον προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως. Ζήτησε δε να υποχρεωθεί ο αναιρεσείων να του καταβάλει για την ανωτέρω αιτία το συνολικό ποσό των 285.300 ευρώ. Έχοντας το περιεχόμενο αυτό ένδικη αγωγή υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν υπερέβη τη δικαιοδοσία του, ο δε αντίθετος δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 4 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρο. 176 και 183 ΚΠολΔ), ο οποίος παρέστη και κατέθεσε προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29.11.2010 αίτηση του Δήμου Βέροιας για αναίρεση της 1280/2010 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Φεβρουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ