346/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 346 / 2019 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 346/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Κοκοτίνη, Θεόδωρο Τζανάκη, Νικόλαο Πιπιλίγκα και Αντιγόνη Καραΐσκου - Παλόγου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2018, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ..., που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Νομική Κυπραίου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μικέ - Νομικό Κουντούρη, που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12/12/2012 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κω. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: Κ 47/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 92/2015 του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρεία με την από 31/8/2015 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αντιγόνη Καραΐσκου - Παλόγου ανέγνωσε την από 14/9/2018 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος κατά το δεύτερο μέρος του της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την από 31-8-2015 (με αριθμό κατάθεσης 27/2015) αίτηση αναίρεσης της αναιρεσείουσας-εναγομένης κατά του αναιρεσίβλητου-ενάγοντος, πλήττεται η 92/2015 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείoυ Δωδεκανήσου, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων επί της ασκηθείσης από 2-8-2013(αριθ. κατ. 78/2013) εφέσεως του ενάγοντος και αντέφεσης με τις προτάσεις της εναγομένης, κατά της Κ47/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κω, εκδοθείσης κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, επί της από 21-12-2012 αγωγής. Με την προσβαλλομένη απόφαση το Εφετείο δεχόμενο την έφεση του ενάγοντος και μετά από εξαφάνιση της πρωτοβάθμιας άνω απόφασης, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή και επεδίκασε στον ενάγοντα το ποσό των 24.730,65 ευρώ νομιμότοκα. Η αίτηση έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα(άρθρα 552,553,556,558,564 παρ. 3, 566 παρ. 1 και 144 ΚΠολΔ).

Συνεπώς είναι παραδεκτή(άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της( άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). 2.

Όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος, με την ένδικη, από 12-12-2012 αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κω, επικαλούμενος σύμβαση ναυτικής εργασίας αορίστου χρόνου με την ειδικότητα του Μηχανοδηγού Α'τάξεως επί του πλοίου "..." της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει για διαφορές δεδουλευμένων αποδοχών και για τις λοιπές αιτίες που αναλυτικά στην αγωγή αναφέρει, το συνολικό ποσό των 62.877,19 ευρώ, νομιμότοκα. Επί της αγωγής εκδόθηκε η Κ47/2013 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία αυτή έγινε εν μέρει δεκτή για το ποσό των 3.962,62 ευρώ. Κατά της ως άνω οριστικής αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος άσκησε έφεση και αντέφεση με τις προτάσεις η εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα, επί των οποίων εκδόθηκε η προσβαλλομένη 92/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Με αυτήν, απορρίφθηκε η αντέφεση και έγινε δεκτή η έφεση, η εκεί εκκαλουμένη απόφαση εξαφανίσθηκε, έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή και υποχρεώθηκε η εναγομένη να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 24.730,65 ευρώ νομιμότοκα από 2-10-2012. Κατά της εν λόγω τελεσιδίκου αποφάσεως άσκησε την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως η εναγομένη.

3. Σύμφωνα με το άρθρο 8 υπό τον τίτλο "ειδικά επιδόματα" της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας Πληρωμάτων Ακτοπλοϊκών Επιβατηγών Πλοίων του έτους 2011, η οποία κυρώθηκε με την υπ'αριθ. 3525/1/5/2/01/2011 απόφαση του Υπουργού Θαλασσίων Υποθέσεων Νήσων και Αλιείας ορίζονται: (παράγραφοι) " 1. Στον Πλοίαρχο και τον Α` Μηχανικό καταβάλλεται για κάθε Σάββατο το 1/22 του μηνιαίου μισθού ενεργείας της παραγρ. 1 του άρθρου 1.

Το ίδιο ποσό καταβάλλεται και για τις ημέρες αργίας που προβλέπονται από το άρθρο 18 της παρούσης. Το ποσό αυτό, προσαρμοζόμενο προς την αντίστοιχη αμοιβή του πληρώματος που ορίζεται από την παραγρ. 5 του άρθρου 13, προσαυξάνεται κατά ποσοστό 50%." "2. Στους Αξιωματικούς καταστρώματος χορηγείται ειδικό μηνιαίο επίδομα ως ακολούθως:..........". "15.

Στο κατώτερο προσωπικό μηχανής χορηγείται ειδικό επίδομα για την παρακολούθηση της λειτουργίας των βοηθητικών μηχανημάτων του πλοίου 35,48 ευρώ". "16. Για την εκτέλεση ΕΞΤΡΑ εργασιών, μη προβλεπομένων εις τον ειδικό πίνακα του παρόντος άρθρου, καταβάλλεται μηνιαίο επίδομα στο κατώτερο πλήρωμα μηχανής, συμπεριλαμβανομένου και του Υδραυλικού, 35,48 ευρώ".

Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 1 της ως άνω ΣΣΕ "σε ολόκληρο το πλήρωμα περιλαμβανομένου του πλοιάρχου και του Α' Μηχανικού που εργάζεται σε πλοία που δραστηριοποιούνται σε γραμμές, για τις οποίες έχει συναφθεί Σύμβαση Δημόσιας Υπηρεσίας (αγόνων), χορηγείται ειδικό επίδομα εκ ποσοστού 7% επί του μισθού ενεργείας της παρ. 1 του άρθρου 1 για απασχόληση στις γραμμές αυτές επί επτά ημέρες.

Για απασχόληση επί ολιγότερες ημέρες καταβάλλεται αναλογία των 7/7". Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, καθώς και οι ΣΣΕ εφόσον έχουν κυρωθεί(ΑΠ 1169/1999).

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006).

4. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά κρίση ανέλεγκτη, τα εξής: Ο ενάγων, ήδη αναιρεσίβλητος με βάση σύμβαση ναυτικής εργασίας αορίστου χρόνου, που καταρτίστηκε στην … την 23.11.2010 μεταξύ αυτού και της εναγομένης, ναυτολογήθηκε ως μηχανοδηγός τάξεως Α' στο υπό ελληνική σημαία και με αριθμό νηολογίου …. 0……/Γ - Ο/Γ πλοίο "...", πλοιοκτησίας της εναγομένης, στο οποίο εργάσθηκε μέχρι την 1.10.2012, οπότε και απολύθηκε, πλην του διαστήματος από 7.2.2012 έως 13.2.2012, κατά το οποίο βρισκόταν σε άδεια.

Το ως άνω πλοίο, κατά την περίοδο απασχόλησης του ενάγοντος, εκτελούσε πλόες στις νήσους του Β. Σ. Δ. και στο Κ. Α. μέχρι τη Σ., στη χαρακτηριζόμενη ως "άγονη γραμμή", για την εκτέλεση της οποίας είχε συναφθεί σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας. Τα δρομολόγια που εκτελούσε το πλοίο ήταν καθημερινά, κυκλικά, ως εξής:

Κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Σάββατο: Κ. - Α. - Κ., με ώρα αναχώρησης 07:00 και ώρα επιστροφής 13:45 της ίδιας ημέρας, κάθε Τρίτη και Παρασκευή: Κ. - Λ. -Λ. - Π. - Α. - Α. - Π. -Α. - Α. - Π. - Λ. -Λ. - Κ., με ώρα αναχώρησης 05:30 και ώρα επιστροφής 22:10 της ίδιας ημέρας και κάθε Πέμπτη και Κυριακή: Κ. - Λ. -Λ. - Π. - Α. -Α. - Π. - Α. - Α. - Π. - Λ. -Λ. -Κ., με ώρα αναχώρησης 07:00 και ώρα επιστροφής 22:05 της ίδιας ημέρας.

Στα καθήκοντα του ενάγοντος, ως εκ της ειδικότητος του, ήταν οι εργασίες προετοιμασίας του μηχανοστασίου, η θέση σε λειτουργία των ηλεκτρογεννητριών, η επίβλεψη της λειτουργίας των μηχανών του πλοίου και εν γένει η συντήρηση αυτών. Όπως προκύπτει κυρίως από την προσκομιζόμενη με επίκληση, συγκεντρωτική κατάσταση υπερωριών του ενάγοντος, πίνακες ωρών εργασίας/ανάπαυσης κατά μήνα, που συντάχθηκαν από τον υπογράφοντα πλοίαρχο του ως άνω πλοίου και φέρουν και τη μη αμφισβητούμενη υπογραφή του ενάγοντος, λαμβανομένης υπόψη και της προαναφερθείσας χρονικής διάρκειας των δρομολογίων, καθώς και των διδαγμάτων κοινής πείρας, προς κάλυψη των αναγκών του πλοίου ο ενάγων προσερχόταν ένα τέταρτο περίπου πριν τον απόπλου και παρέμενε ένα τέταρτο περίπου μετά τον κατάπλου.

Δεν αποδείχθηκε ότι απασχολείτο καθημερινά υπερωριακά, και δη 4 ώρες επί πλέον καθώς και ότι από τα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα, σε συνδυασμό με το τηρούμενο βιβλίο ωρών εργασίας, το καθημερινό ωράριο εργασίας του ενάγοντος κυμαίνονταν από 2,5 έως 8 ώρες, με μέσο όρο 6 έως 6,5 ώρες. Το βιβλίο των ωρών εργασίας τηρείτο τυπικά και αναγράφονταν σ' αυτό οι πραγματικές ώρες εργασίες του ενάγοντος.

Ο ενάγων δικαιούται για το επίμαχο χρονικό διάστημα εργασίας του στην εναγομένη, δηλαδή για το χρονικό διάστημα από 1-1-2011 έως 1-10-2012 τα κατωτέρω ποσά και δη α) για νόμιμο μισθό 1) ότι με βάση τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας Πληρωμάτων Ακτοπλοϊκών Επιβατηγών Πλοίων του έτους 2011, η οποία κυρώθηκε με την υπ' αριθμ. 3525.1.5.2/01/2011 (ΦΕΚ Β' 1070/31.5.2011) απόφαση του Υπουργού θαλασσίων Υποθέσεων Νήσων και Αλιείας, ο μηνιαίος μισθός του μηχανοδηγού Α' για το έτος 2011, για οκτάωρη πενθήμερη εργασία (από Δευτέρα έως Παρασκευή), συνυπολογιζομένης και της εργασίας κατά τις Κυριακές, σε δρομολόγια της άγονης γραμμής, υπολογίζεται ως εξής:

Μισθός βασικός ποσό 1.280,19 ευρώ, επίδομα Κυριακών 22% ποσό 281,64 ευρώ, επίδομα ανθυγιεινής εργασίας 35,22 ευρώ, επίδομα ιματισμού ποσό 56,50 ευρώ, ειδικό επίδομα παρακολούθησης της λειτουργίας των βοηθητικών μηχανημάτων του πλοίου ποσό 35,48 ευρώ, επίδομα εκτέλεσης έξτρα εργασιών μηχανοστασίου ποσό 35,48 ευρώ, μηνιαίο αντίτιμο της σε είδος παρεχομένης τροφής ποσό 576,30 ευρώ, επίδομα αδείας ποσό 451,01 ευρώ, επίδομα άγονης γραμμής 384,04 ευρώ, ήτοι συνολικά 3.135,86 ευρώ και επομένως για την οκτάωρη, καθημερινή, πλην Σαββάτου, απασχόληση του ενάγοντος, συμπεριλαμβανομένων των προαναφερομένων επιδομάτων, δικαιούται μηνιαίως το ποσό των 3.135,86 ευρώ, ως μεικτές αποδοχές και για το χρονικό διάστημα των 20 μηνών και 23 ημερών, που παρείχε την εργασία του στην εναγομένη, έπρεπε να λάβει ως μεικτές αποδοχές το συνολικό ποσό των 65.121,35 ευρώ [(20 Χ 3.135,86 = 62.717,20) + (23/30 Χ 3.135,86= 2.404,15 ευρώ)].

β) Για επίδομα άγονης γραμμής δικαιούται το ποσό των 6.899,97 ευρώ(77 εβδομάδες Χ (7% Χ 1.280,19 ευρώ= 89,61)].γ) Ο ενάγων κατά το επίδικο χρονικό διάστημα εργάστηκε επί 85 Σάββατα και 16 αργίες. Με δεδομένο ότι το δρομολόγιο του πλοίου το Σάββατο διαρκούσε 6 ώρες και 45 λεπτά (7.00' αναχώρηση -13.45 επιστροφή), καθώς και ότι ο ενάγων απασχολείτο ένα τέταρτο πριν τον απόπλου και ένα τέταρτο μετά τον κατάπλου, η εργασία του κάθε Σάββατο διαρκούσε 7 ώρες και 15 λεπτά, εκτός από 9 Σάββατα, ήτοι στις 5/3/2011, 12/3/2011, 19/3/2011, 26/3/2011, 2/4/2011, 9/4/2011, 16/4/2011, 23/4/2011 και 30/4/2011, κατά τα οποία η εργασία του διήρκεσε 9 ώρες και 30 λεπτά, όπως προκύπτει από το βιβλίο ωρών εργασίας του, ήτοι εργάσθηκε 1 ώρα και 30 λεπτά υπερωρία κάθε Σάββατο από τα ανωτέρω 9, αφού συνυπολογιστεί και η μισή ώρα εργασίας του πριν τον απόπλου και μετά τον κατάπλου, ήτοι υπερωριακά συνολικά 13,5 ώρες (9 Σάββατα Χ 1,5 ώρες).

Κατά το επίδικο διάστημα, εργάσθηκε και 16 αργίες όπως αυτές προβλέπονται στο άρθρο 18 της ανωτέρω ΣΣΕ και συγκεκριμένα, στις 6/1/2011, 2/6/2011, 15/8/2011, 14/9/2011, 28/10/2011, 6/12/2011, 26/12/2011, 6/1/2012, 27/2/2012, 13/4/2012, 16/4/2012, 23/4/2012, 1/5/2012, 24/5/2012, 15/8/2012 και 14/9/2012, στις δε από τις άνω αργίες ημερομηνίες 25.12.2011, 1.1.2012 και 25.3.2012 που συμπίπτουν με ημέρα Κυριακή, καταβάλλεται σε κάθε περίπτωση αποζημίωση, καθώς και ότι από τις ανωτέρω, 7 αργίες, ήτοι στις 15/8/2011, 14/9/2011,26/12/2011, 2/2/2012, 16/4/2012, 23/4/2012 και 15/8/2012, συμπίπτουν με ημέρα Δευτέρα ή Τετάρτη και ότι αφού ληφθεί υπόψη το δρομολόγιο του πλοίου τις ημέρες αυτές (07:00 αναχώρηση -13:45 επιστροφή) και αφού συνυπολογισθεί η μισή ώρα εργασίας πριν τον απόπλου και μετά τον κατάπλου, ο ενάγων εργάσθηκε για κάθε μία από τις παραπάνω αργίες 7 ώρες και 15 λεπτά, ήτοι συνολικά 50,75 ώρες (7 αργίες Χ 7 1/2 ώρες) και ότι τις υπόλοιπες 9 αργίες εργάσθηκε 8 ώρες και 30 λεπτά σε κάθε μία και συνολικά 76,50 ώρες (9 αργίες Χ 8 1/2 ).

Συνολικά για τα Σάββατα και τις αργίες εργάσθηκε ο ενάγων συνολικά 757 ώρες [(ήτοι 85 Σάββατα Χ 7 1/2 ώρες=616,25)+(13,5+50,75+76,50 ώρες)], οι οποίες σύμφωνα με το άρθρο 13 αρ.5 της ανωτέρω ΣΣΕ, αμείβονται με το 50% του ωρομισθίου, ήτοι δικαιούται για την αιτία αυτή ποσό 8.402,70 ευρώ [757 Χ 11,10 ευρώ (ωρομίσθιο αυξημένο κατά 50%)], ως μεικτές αποδοχές.

Περαιτέρω ο ενάγων δικαιούται για υπερωριακή απασχόληση το ποσό των 1285,75 ευρώ, για επιδόματα εορτών συνολικά το ποσό των 9.345,82 ευρώ και τέλος για αποζημίωση καταγγελίας το ποσό των 1.784,21 ευρώ και συνολικά δικαιούται ο ενάγων το ποσό των 93.770,42 ευρώ. Όμως αντ'αυτού έλαβε το ποσό των 69.039,77 ευρώ και δικαιούται το υπόλοιπο εκ 24.730,65 ευρώ ποσό.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφασή του επεδίκασε για τις άνω αιτίες στον ενάγοντα το ποσό των 3.962,62 ευρώ, έσφαλε ως προς την εφαρμογή του νόμου και την εκτίμηση των αποδείξεων, και πρέπει να απορριφθεί η αντέφεση της εναγομένης και να γίνει δεκτή η έφεση του ενάγοντος. Στη συνέχεια το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, επεδίκασε στον ενάγοντα το ποσό των 24.730,65 νομιμότοκα από 2-10-2012. 5.

Με τον πρώτο κατά το πρώτο μέρος του από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα ανώνυμη ναυτιλιακή εταιρεία προσάπτει στη προσβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια ότι κατ' εσφαλμένη εφαρμογή της ΣΣΕ Πληρωμάτων Ακτοπλοϊκών Επιβατηγών Πλοίων του έτους 2011, η οποία κυρώθηκε με την υπ'αριθ. 3525.1.5.2/01/2011 απόφαση του Υπουργού Θαλασσίων Υποθέσεων Νήσων και Αλιείας και αποτελεί κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έκρινε ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος δικαιούται το επίδομα 35,48 ευρώ, που προβλέπεται σε αυτήν και που αφορά επίδομα εκτέλεσης έξτρα εργασιών μηχανοστασίου, δύο φορές και επεδίκασε σ'αυτόν για την αιτία αυτή επιπλέον το ποσό των 709,60 ευρώ για το επίδικο χρονικό διάστημα των 20 μηνών και είκοσι ημερών εργασίας του στο εν λόγω πλοίο της.

Περαιτέρω κατά το δεύτερο μέρος του ίδιου άνω λόγου, ότι επίσης κατ'εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου επεδίκασε στον ενάγοντα, δύο φορές το επίδομα της άγονης γραμμής, που προβλέπεται στο άρθρο 7 παρ. 1 της άνω ΣΣΕ και ανέρχεται για το επίδικο χρονικό διάστημα στο ποσό των 6.899,97 ευρώ. Ό λόγος αυτός της αίτησης κατά το πρώτο μέρος του είναι αβάσιμος, καθόσον όπως αναφέρθηκε στην με αριθμό 3 μείζονα σκέψη ο ενάγων που ναυτολογήθηκε ως μηχανοδηγός Α' τάξεως στο άνω πλοίο της εναγομένης, δικαιούται βάσει της παρ. 15 του άρθρου 8 της εν λόγω ΣΣΕ ειδικό επίδομα για την παρακολούθηση της λειτουργίας των βοηθητικών μηχανημάτων του πλοίου εκ 35,48 ευρώ, καθώς και βάσει της επόμενης παραγράφου 16 του ίδιου άρθρου της άνω ΣΣΕ έτερο επίδομα για την εκτέλεση ΕΞΤΡΑ εργασιών, μη προβλεπομένων εις τον ειδικό πίνακα του παρόντος άρθρου, εκ 35,48 ευρώ επίσης.

Επομένως με την άνω κρίση του το Εφετείο, επιδικάζοντας στον ενάγοντα το ειδικό επίδομα για την παρακολούθηση της λειτουργίας των βοηθητικών μηχανημάτων του πλοίου καθώς και το επίδομα για την εκτέλεση έξτρα εργασιών, δεν παραβίασε το προαναφερόμενο ουσιαστικού δικαίου άρθρο της άνω ΣΣΕ. Περαιτέρω ο λόγος αυτός κατά το δεύτερο μέρος του που αφορά το επίδομα της άγονης γραμμής, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 7 παρ. 1 της άνω ΣΣΕ, που αποτελεί κανόνα ουσιαστικού δικαίου, είναι βάσιμος.

Ειδικότερα το επίδομα αυτό, που ανέρχεται για το επίδικο χρονικό διάστημα σε 6.899,97 ευρώ, κατ' εφαλμένη εφαρμογή της άνω ΣΣΕ επιδικάστηκε από την προοσβαλλομένη δύο φορές στον ενάγοντα, ενώ δεν προβλέπεται τούτο από την άνω ΣΣΕ και δη (επιδικάστηκε) κατά πρώτον ως επίδομα άγονης γραμμής υπολογισθέν σε χωριστό κεφάλαιο της προσβαλλομένης απόφασης( στη σελίδα 10 αυτής), αλλά και κατά δεύτερον επιδικάστηκε επίσης κατά τον υπολογισμό του χωριστού επίσης κεφαλαίου της προσβαλλομένης που αφορούσε τον νόμιμο μισθό του ενάγοντος του άνω χρονικού διαστήματος(επίσης στη σελίδα 10) και στο τέλος συναθροίστηκαν τα ποσά αυτά για το επιδικαστέο ποσό (βλ.

σελίδα 15 προσβαλλομένης). Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, παραβίασε ευθέως το προαναφερόμενο ουσιαστικού δικαίου άρθρο της άνω ΣΣΕ και, επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο σχετικός πρώτος λόγος αναίρεσης κατά το δεύτερο μέρος του από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ως άνω πλημμέλεια.

6. Ο εργοδότης υποχρεούται από το νόμο να παρακρατεί ορισμένα ποσά από το μισθό, ήτοι εισφορές προς το ΙΚΑ, ασφαλιστικούς οργανισμούς κυρίας ή επικουρικής ασφαλίσεως, ΟΑΕΔ, Εργατική Εστία, όπως και φόρο μισθωτών υπηρεσιών, χαρτόσημο εξοφλήσεως μισθού κ.λπ. Τα ποσά αυτά δεν αποτελούν αντικείμενο της δίκης για τις αποδοχές και δεν αφαιρούνται από το Δικαστήριο που επιδικάζει οφειλόμενες δεδουλευμένες αποδοχές ή μισθούς υπερημερίας, αλλά παρακρατούνται από τον εργοδότη κατά την εκτέλεση της αποφάσεως και αποδίδονται στους τρίτους δικαιούχους.

Αντικείμενο δηλαδή της αξιώσεως, άρα και της δίκης για αποδοχές μισθωτού, είναι οι ακαθάριστες (μικτές) αποδοχές του, ήτοι εκείνες στις οποίες περιλαμβάνονται και οι κατά νόμον κρατήσεις, τις οποίες, όπως σημειώθηκε, πρέπει ο εργοδότης να παρακρατεί από τις αποδοχές του μισθωτού (ΑΠ 2126/2007, ΑΠ 135/2003, ΑΠ 1271/2005, ΑΠ 1197/1998, ΑΠ 1107/1998, ΑΠ 1103/1998). 7.

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τον δεύτερο λόγο της αίτησης προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι αυτή εσφαλμένα υπολόγισε τα υπ'αυτής επιδικασθέντα στον αναιρεσίβλητο, κονδύλια των διαφορών δεδουλευμένων αποδοχών, της αμοιβής για εργασία σε ημέρες Σαββάτου και αργιών, υπερωριακής απασχόλησης, των επιδομάτων αδείας, εορτών και αποδοχών αδείας καθώς και άγονης γραμμής, με βάση τις μικτές αποδοχές του, χωρίς δηλαδή να αφαιρέσει από τα ποσά των μικτών αποδοχών του, τις καταβληθείσες απ'αυτήν κρατήσεις ύψους 10.135,60 ευρώ που βαρύνουν αυτόν, και να προσδιορίσει μετ'αφαίρεσή τους έτσι το καθαρό οφειλόμενο στον αναιρεσίβλητο ποσό.

Ο λόγος αυτός σύμφωνα και με αυτά που αναφέρθηκαν στην προηγηθείσα με αριθμό 6 μείζονα σκέψη είναι αβάσιμος, διότι αντικείμενο της δίκης για αποδοχές μισθωτού, είναι οι ακαθάριστες (μικτές) αποδοχές του, ήτοι εκείνες στις οποίες περιλαμβάνονται και οι κατά νόμον κρατήσεις, τις οποίες, όπως σημειώθηκε, πρέπει ο εργοδότης να παρακρατεί από τις αποδοχές του μισθωτού κατά την εκτέλεση της αποφάσεως και να αποδώσει τότε στους τρίτους δικαιούχους.

8. Ο από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης λόγω αντιφατικών αιτιολογιών, ιδρύεται σε περίπτωση αντίφασης των αιτιολογιών της απόφασης μεταξύ των, ώστε εξαιτίας της αντιφατικότητας αυτής να μη καθίσταται εφικτός ο υπό του ακυρωτικού έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής κανόνος ουσιαστικού δικαίου, όχι όμως και σε περίπτωση ασυμφωνίας των αιτιολογιών αυτής προς το περιεχόμενο άλλων εγγράφων, έστω και διαδικαστικών (ΑΠ 1665/2008,ΑΠ 700/1986).

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περίπτ. γ του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Εξάλλου από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ιδίου Κώδικα συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να διαγνώσει την αλήθεια των πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Δεν επιβάλλεται όμως η διενέργεια ειδικής μνείας ή ξεχωριστής αξιολόγησης ενός εκάστου αποδεικτικού στοιχείου στην δικαστική απόφαση. Δεν αποκλείεται βεβαίως το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύσει και εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί για τον αναιρετικό έλεγχο να προκύπτει με βεβαιότητα το ότι από τη γενική, κατ' είδος αναφορά στα αποδεικτικά μέσα, καθίσταται βέβαιο ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που υποβλήθηκαν στη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, χωρίς κανένα να παραληφθεί (Ολ.ΑΠ 8/2016, Ολ.

ΑΠ 42/2002). Για να ιδρυθεί ο ανωτέρω λόγος αρκεί, παρά τη βεβαίωση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου ότι λήφθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, (στα οποία περιλαμβάνονται και τα έγγραφα), να καταλείπονται με βάση το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης αμφιβολίες για το αν το συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο λήφθηκε και συνεκτιμήθηκε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις για το σχηματισμό δικανικής πεποίθησης επί ενός ουσιώδους ισχυρισμού (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 515/2017, ΑΠ 322/2011, ΑΠ 371/2009). 9.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τρίτο αληθώς από τον αριθμό 11 περ.γ του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης και όχι από τον αριθμό 19 του ίδιου άρθρου, διότι δεν επικαλείται ασυμφωνία των αιτιολογιών της προσβαλλομένης απόφασης μεταξύ τους, αλλά η επικαλούμενη ασυμφωνία των αιτιολογιών αναφέρεται σε σχέση προς το περιεχόμενο άλλων διαδικαστικών εγγράφων(βλ.

με αριθμό 8 μείζονα σκέψη), ήτοι προς το τηρούμενο βιβλίο ωρών του πλοίου, η αναιρεσείουσα προσάπτει, κατ' εκτίμηση, στην προσβαλλομένη απόφαση τη πλημμέλεια ότι δεν προκύπτει αδιστάκτως ότι έλαβε υπόψη της τα έγγραφα που αυτή προσκόμισε ανταποδεικτικά και επικαλέσθηκε τόσο με τις πρωτόδικες προτάσεις της, όσο και με τις προτάσεις ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, προς απόδειξη του κρισίμου ισχυρισμού της σχετικά με το ύψος των ωρών εργασίας του ενάγοντος κατά τα Σάββατα και τις ημέρες των αργιών, και ο οποίος (ισχυρισμός) έχει επίδραση στο διατακτικό της απόφασης, διότι τούτο θα ήταν διαφορετικό χωρίς την σχετική παράλειψη.

Ειδικότερα ότι δεν έλαβε υπόψη το βιβλίο ωρών εργασίας-ανάπαυσης του πλοίου "...", αφού δεν προβαίνει σε υπολογισμό των πραγματικών ωρών εργασίας όπως καταγράφονται στο βιβλίο αυτό, αλλά αυθαίρετα υπολογίζει ότι εργάστηκε ο ενάγων υπερωριακά για 7 ώρες και 15 λεπτά κάθε Σάββατο, καθόλο το επίδικο με την αγωγή χρονικό διάστημα, εκτός από τα 9 Σάββατα που υπολογίζει ότι εργάστηκε υπερωριακά για 9 ώρες και 30 λεπτά, με αποτέλεσμα εσφαλμένα να αναβιβάζει την συνολική του απασχόληση κατά τα Σάββατα και τις αργίες σε 757 ώρες αντί των ορθών 411,50 ώρες και επέκεινα να επιβαρύνεται με την καταβολή επιπλέον ποσού 3.835,05 ευρώ(8402,70 -4567,65=3.835,05).

Από τη βεβαίωση όμως που περιέχεται στην προσβαλλομένη απόφαση (σελίδα 7η αυτής) ότι λήφθηκαν υπόψη όλα ανεξαιρέτως τα νομίμως προσκομιζόμενα και επικαλούμενα έγγραφα, τα οποία προσκομίζονται είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε για να χρησιμεύσουν ως δικαστικά τεκμήρια, σε συνδυασμό με το πλήρες και χωρίς αντιφάσεις και κενά περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης, δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη του το τηρούμενο βιβλίο ωρών εργασίας και ανάπαυσης του εν λόγω πλοίου, το οποίο, συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα σχετικά με τις ώρες εργασίας του κατά τα Σάββατα και τις αργίες του επιδίκου χρονικού διαστήματος της αγωγής.

Εξάλλου, στην προσβαλλομένη γίνεται ειδική μνεία της λήψης από αυτήν υπόψη των εγγραφών στο τηρούμενο βιβλίο ωρών εργασίας, όπως στη σελίδα 9η αυτής, όπου αναφέρεται "από τα ίδια αποδεικτικά μέσα, σε συνδυασμό με το τηρούμενο βιβλίο ωρών εργασίας, το καθημερινό ωράριο εργασίας του ενάγοντος κυμαινόταν.......", καθώς και στην σελίδα 12η αυτής όπου αναφέρεται "αφού ληφθεί υπόψη ότι το δρομολόγιο του πλοίου το Σάββατο διαρκούσε ........καθώς και ότι ο ενάγων απασχολείτο ένα τέταρτο πριν τον απόπλου και ένα τέταρτο μετά τον κατάπλου, η εργασία του κάθε Σάββατο διαρκούσε 7 ώρες και 15 λεπτά, εκτός από 9 Σάββατα........., κατά τα οποία η εργασία του διήρκεσε 9 ώρες και 30 λεπτά, όπως προκύπτει από το βιβλίο ωρών εργασίας του".

Επομένως ο περί του αντιθέτου τρίτος λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Ο ίδιος λόγος κατά το μέρος που αναφέρεται στις συγκεκριμένες ημέρες και ώρες εργασίας του ενάγοντα κατά τα Σάββατα και τις αργίες, όπως αυτές εμφαίνονται από τις εγγραφές του τηρούμενου βιβλίου (των ωρών εργασίας του), από τις οποίες προκύπτει κατά την αναιρεσείουσα ότι οι συνολικές ώρες εργασίας κατά τα άνω Σάββατα και αργίες ήσαν 411,50 ώρες και όχι 757 ώρες που δέχθηκε η προσβαλλομένη, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, κατά το άρθρο 561 παρ.1 του ΚΠολΔ, διότι υπό την επίφαση του αναιρετικού λόγου της μη λήψης υπόψη των πιο πάνω εγγράφων πλήττεται η επί της ουσίας της διαφοράς ανέλεγκτη κρίση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, ως προς ύψος των ωρών εργασίας του αναιρεσίβλητου τις ημέρες αυτές. 10.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης, πρέπει κατά παραδοχή του πρώτου λόγου της αίτησης κατά το δεύτερο μέρος του, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το κεφάλαιό της, που αφορά το εξ 6.899,97 ευρώ επίδομα άγονης γραμμής, του οποίου δεν είναι νόμιμος ο διπλός υπολογισμός του, στις συνολικές αποδοχές του ενάγοντα και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή εκτός από εκείνο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, κατά το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, καθόσον η υπόθεση χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνηση.

Τέλος, τα δικαστικά έξοδα της παρούσας δίκης πρέπει να συμψηφιστούν μεταξύ των διαδίκων, λόγω της εν μέρει νίκης και ήττας αυτών, κατανεμομένων ανάλογα με την έκταση της νίκης και ήττας του καθενός(άρθρο 178 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 92/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, κατά το κεφάλαιο που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το κεφάλαιό της αυτό προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή.

Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Μαρτίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ