344/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 344 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 344/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Κυριάκο Οικονόμου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Σ. χήρας Σ. Κ., το γένος Π. Χ., κατοίκου ..., 2) Κ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ως νομίμων κληρονόμων του θανόντος την 09.01.2017 αρχικού διαδίκου - ανακόπτοντος/εφεσίβλητου Σ. Κ. του Ι. και 3) Δ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ενεργών ατομικά ως ενός εκ των αρχικών ανακοπτόντων αλλά και υπό την ιδιότητά του ως νομίμου κληρονόμου του θανόντος πατρός του την 09.01.2017 αρχικού διαδίκου - ανακόπτοντος Σ. Κ. του Ι.. Εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αγγελική Λαλούση, η οποία στο σημείο αυτό, δήλωσε στο ακροατήριο ότι οι 1η και 2ος αναιρεσείοντες παραιτούνται από το δικόγραφο της από 30-3-2017 αίτησης για αναίρεση της 273/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και η δίκη συνεχίζεται με τον 3ο αναιρεσείοντα.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται νόμιμα από τον κο Υπουργό Οικονομικών και από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Ιωνίας Θεσσαλονίκης, εκπροσωπήθηκε δε από την πληρεξούσιά του Θωμαΐδα Κουρτέση, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-3-2013 ανακοπή του αρχικού διαδίκου Σ. Κ. και του ήδη 3ου αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1060/2014 του ίδιου Δικαστηρίου και 273/2017 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο 3ος ανιρεσείων με την από 30-3-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του 3ου αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 294, 295 παρ.1, 297 και 299 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση προκύπτει, ότι η παραίτηση του αναιρεσείοντος από το δικόγραφο της αναιρέσεως δύναται να γίνει χωρίς τη συναίνεση του αναιρεσιβλήτου πριν από την έναρξη της προφορικής συζητήσεως της υποθέσεως και με προφορική δήλωσή του, που καταχωρίζεται στα πρακτικά και επιφέρει κατάργηση της δίκης (Ολ ΑΠ 20/1999). Η κατά τα άνω δήλωση παραιτήσεως από το δικόγραφο της αναιρέσεως - όχι από το δικαίωμα - δύναται να γίνει και από τον υπογράφοντα αυτό πληρεξούσιο δικηγόρο (ΑΠ 1382/2011, 1252/2009).

Εν προκειμένω, η υπογράφουσα το δικόγραφο της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως δικηγόρος Αγγελική Λαλούση, με προφορική δήλωση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που έγινε πριν από την έναρξη της προφορικής συζητήσεως της υποθέσεως και καταχωρίσθηκε στα πρακτικά, παραιτήθηκε του δικογράφου της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως ως προς τους πρώτη και δεύτερο των αναιρεσειόντων. Επομένως, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να θεωρηθεί ως μη ασκηθείσα από αυτούς τους αναιρεσείοντες και η προκείμενη δίκη πρέπει, ως προς αυτούς, να κηρυχθεί καταργημένη.

Επειδή, μετά την ως άνω παραίτηση από του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως και μετά την υπό των πρώτης και δευτέρου των αναιρεσειόντων, ως και των συγγενών αυτών αποποίηση της επαχθείσης σε αυτούς κληρονομίας του αρχικώς διαδίκου Σ. Κ. του Ι. μοναδικός κληρονόμος κατέστη ο τρίτος αναιρεσείων Δ. Κ. (βλ. προσκομιζόμενα έγγραφα).

Συνεπώς η προκειμένη δίκη συνεχίζεται υπό του τελευταίου τούτου, παρισταμένου δι' εαυτόν ατομικώς και ως μοναδικού κληρονόμου τού αρχικώς πρώτου των ανακοπτόντων Σ. Κ..

Επειδή, επί του ζητήματος κατά πόσον η ταμειακή βεβαίωση και η συναφής προς αυτήν ατομική ειδοποίηση, που επιδίδεται στον οφειλέτη του Δημοσίου - στην οποία αναγράφεται μόνο το συνολικό ποσό οφειλής, χωρίς περιγραφή αυτής, ήτοι χωρίς αναγραφή της αιτίας αυτής, αλλά και χωρίς να γίνεται διαχωρισμός κατά κεφάλαιο, συμβατικούς τόκους, τόκους υπερημερίας, τυχόν ανατοκισμό τόκων και προσαυξήσεων, όπως και τυχόν άλλων εξόδων - για να είναι ορισμένη πρέπει τα στοιχεία αυτά να γνωστοποιούνται στον οφειλέτη με οποιονδήποτε τρόπο, με ή χωρίς αίτησή του, αλλά πάντως πριν από τη λήξη της προθεσμίας ανακοπής κατά της εκτελέσεως, ώστε να είναι εφικτός ο έλεγχος της υπάρξεως και του ύψους της οφειλής εκ μέρους του, αλλά και από το δικαστήριο, στην περίπτωση, που ο οφειλέτης αμφισβητήσει το ποσό αυτό, ή αντιθέτως αρκεί το Δημόσιο να προσκομίσει τα έγγραφα του νόμιμου τίτλου προς απόδειξη της απαιτήσεώς του κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο, οπότε παρέχεται στον μεν οφειλέτη η δυνατότητα αμφισβητήσεως της οφειλής του στη σχετική δίκη, στο δε δικαστήριο η δυνατότητα ελέγχου της βασιμότητάς της, εκδόθηκαν αντίθετες αποφάσεις του Αρείου Πάγου (υπ' αριθ. 1177/2017, 391/2017, 392/2017, 393/2017 και αντιθ. ΑΠ 273/2016, 340/2017). Εν όψει των ως άνω διακυμάνσεων της αναιρετικής νομολογίας ως προς την αληθή έννοια των διατάξεων άρθρων 2 παρ.2, 4 παρ.1, 73 παρ 1 και 2 του ν.δ. 356/1974 (Κ.Ε.Δ.Ε.) και 61 του π.δ. 16/1989 εκδόθηκε η υπ' αριθ. 251/2018 απόφαση του Α2 τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία παρέπεμψε το σχετικό ζήτημα, ως ενέχον ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ενότητα της νομολογίας, στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

Εν προκειμένω, η προσβαλλόμενη με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως απόφαση έκανε δεκτή την έφεση του Ελληνικού Δημοσίου και, αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, απέρριψε την από 13-3-2013 ανακοπή των νυν αναιρεσειόντων, με την οποία ζητούσαν να ακυρωθούν ταμειακές βεβαιώσεις, βεβαιωθείσες εις βάρος τους υπό του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Ιωνίας και αφορώσες σε απαίτηση του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο μετά την καταβολή εγγυήσεως, υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα της Αγροτικής Τράπεζας. Ειδικότερα, η προσβαλλομένη δέχθηκε τα εξής: "...Ο Προϊστάμενος της ΔΟΥ Ιωνίας Θεσσαλονίκης βεβαίωσε ταμειακά την απαίτηση του Δημοσίου, το οποίο μετά την καταβολή της εγγύησης, υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα της Αγροτικής Τράπεζας, εκδίδοντας προς τούτο τις με αρίθ. 2787/13-11-2009 και 1836/16-10-2012 ταμειακές βεβαιώσεις με τις οποίες βεβαιώθηκαν σε βάρος των ανακοπτόντων-εφεσιβλήτων τα ποσά των 19.999,02€ και 10.808,61€ με την πρώτη και των 17.879,24€ και 19.211,60€ με τη δεύτερη. Με τις με αριθμούς 848/16-11-2009, 849/16-11-2009, 850/16-11-2009, 692/05-11-2012, 691/05-11-2012 και 690/05-11-2012 ατομικές ειδοποιήσεις χρεών του Προϊσταμένου της ΔΟΥ Ιωνίας Θεσσαλονίκης, που κοινοποιήθηκαν σε αυτούς και στηρίζονται στις προαναφερθείσες ατομικές βεβαιώσεις και στους αντίστοιχους χρηματικούς καταλόγους, οι αιτούντες κλήθηκαν να καταβάλουν στο Ελληνικό Δημόσιο τα ως άνω ποσά. Οι εν λόγω ατομικές ειδοποιήσεις χρεών στηρίζονται στις προαναφερόμενες, με αριθ. 2787/13-11-2009 και 1836/16-10-2012 ταμειακές βεβαιώσεις και στους αντίστοιχους χρηματικούς καταλόγους. Στις ανωτέρω ταμειακές βεβαιώσεις, οι οποίες και διαλαμβάνονται στις ατομικές ειδοποιήσεις χρεών, αφενός αναφέρεται το είδος του χρέους "ΔΑΝΕΙΑΚΑ", αφετέρου αναγράφεται το συνολικό ποσό εκάστης οφειλής, χωρίς να γίνεται διαχωρισμός, κατά κεφάλαιο, τόκους και λοιπά έξοδα. Στους αντίστοιχους, όμως, χρηματικούς καταλόγους αναγράφεται το είδος του χρέους ειδικότερα και αναλύονται οι επίδικες οφειλές, επομένως, αφενός μεν προσδιορίζεται η αιτία των οφειλών, αφετέρου δε, εξειδικεύεται ο τρόπος υπολογισμού των. Εξάλλου, η περιγραφή της ένδικης απαίτησης του Δημοσίου μπορεί να συμπληρωθεί, νομίμως, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, από τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από το τελευταίο έγγραφα, ήτοι, την πρόσθετη δανειακή σύμβαση ρύθμισης χρεών μεταξύ της ΑΤΕ και των ανακοπτόντων, με το σχετικό πίνακα δόσεων, τα αποσπάσματα των χειρόγραφα τηρούμενων βιβλίων της ΑΤΕ και την αναλυτική κίνηση βεβαιωμένου (κατάπτωσης) δανείου, στα οποία φαίνεται το απαιτητό υπόλοιπο, κατά κεφάλαιο και τόκους, συμβατικούς και υπερημερίας. Ενόψει των ανωτέρω, οι προσβαλλόμενες ταμειακές βεβαιώσεις με τους αντίστοιχους χρηματικούς καταλόγους, έχουν τα αιτούμενα για το ορισμένο αυτής στοιχεία και ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος της ανακοπής, με τον οποίο οι ανακόπτοντες επικαλούνται αοριστία και έλλειψη νόμιμης αιτιολογίας των προσβαλλόμενων τίτλων, είναι απορριπτέος, ως ουσιαστικά αβάσιμος, όπως και ο δεύτερος λόγος της ανακοπής, με τον οποίο οι ανακόπτοντες βάλλουν κατά των ανωτέρω βεβαιώσεων για το λόγο ότι δεν τους επιδόθηκαν, μαζί με τις ατομικές ειδοποιήσεις χρεών και οι χρηματικοί κατάλογοι βάσει των οποίων εκδόθηκαν οι ταμειακές βεβαιώσεις και επέκεινα οι ατομικές ειδοποιήσεις χρεών, καθόσον δεν υφίσταται, κατά τις διατάξεις του ΚΕΔΕ αντίστοιχη υποχρέωση του εκκαλούντος...". Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Εφετείο - δεχόμενο το γεγονός ότι η αναγκαία λεπτομερής περιγραφή του νόμιμου τίτλου δύναται να συμπληρωθεί υπό του αναιρεσιβλήτου Δημοσίου με τα συγκροτούντα τον νόμιμο τίτλο έγγραφα, τα οποία κατατέθηκαν για πρώτη φορά στο Πρωτοδικείο ή στο Εφετείο και ως εκ τούτου τότε έλαβαν αυτοί (αναιρεσείοντες) γνώση, ήτοι μετά την άσκηση της ανακοπής τους και απορρίψαν τον σχετικό λόγο εφέσεως-εσφαλμένως ερμήνευσε και εφήρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ.2, 4 παρ.1, 73 παρ 1, 2 και 4 του ν.δ. 356/974 (Κ.Ε.Δ.Ε.) και 61 του π.δ. 16/1989. Εκ των ανωτέρω καθίσταται προφανές ότι για την βασιμότητα των λόγων της προκειμένης αιτήσεως αναιρέσεως αντικείμενο αποτελεί η ορθή ερμηνεία και εφαρμογή των ως άνω διατάξεων. Προς τούτο κρίνεται ότι το Δικαστήριο δεν πρέπει να αποφανθεί προ της εκδόσεως αποφάσεως από την Πλήρη Ολομέλεια. Επομένως, για την ενότητα της νομολογίας και προς αποφυγή εκδόσεως αντιφατικών αποφάσεων, συντρέχει ευλόγως περίπτωση εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου 249 ΚΠολΔ και πρέπει να αναβληθεί η συζήτηση της υπό κρίση αιτήσεως μέχρις εκδόσεως οριστικής αποφάσεως από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προς την οποία η τυχόν παραπομπή και της υποθέσεως αυτής θα επεβράδυνε ακόμη περισσότερο την εκδίκασή της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει καταργημένη τη δίκη, ως προς τους πρώτη και δεύτερο των αναιρεσειόντων.

Αναβάλλει τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως μέχρι την έκδοση οριστικής αποφάσεως από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου επί της υποθέσεως που έχει παραπεμφθεί σε αυτή με την υπ' αριθ. 251/2018 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 30 Ιανουαρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Φεβρουαρίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ