344/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 344 / 2010 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 344/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπανικολάου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Τριπόλεως, νομίμως εκπροσωπούμενου, που στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωτήριο Μπρέγιαννο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Γεωργόπουλο, 2. Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών , 3. Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντος στην Αθήνα 4. Αθλητικού Σωματείου με την επωνυμία<<ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΙΠΟΛΗΣ", που εδρεύει στην Τρίπολη και εκπ0ροσωπείται νόμιμα, που δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από πληρεξούσιο δικηγόρο και 5. Νομικού Προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία"Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Οι, δεύτερο, τρίτος και τέταρτο εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Σταυρούλα Μπανάκου, πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με: α) την από 9 Φεβρουαρίου 2005 ανακοπή του πρώτου εκ των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και β) την από 30 Νοεμβρίου 2005 αγωγή του ιδίου που κατατέθηκε στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3849/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 6320/2007 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11 Φεβρουαρίου 2008 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης, ανέγνωσε την από 24 Απριλίου 2009 έκθεση του κωλυομένου να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτη και ήδη προαχθέντα, Ιωάννη Τέντε, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως .

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι παραστάντες πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Κατά την έννοια του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δικ. αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει την συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος διάδικος ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Εξάλλου κατά την γενική διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ. 1, 3 και 4 του Κ.Πολ.Δικ., αν η συζήτηση αναβληθεί ο γραμματέας είναι υποχρεωμένος αμέσως μετά το τέλος της συνεδριάσεως να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε. Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στην δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διατάξεως, η αναβολή της υποθέσεως και η αναγραφή αυτής στο πινάκιο του δικαστηρίου για την μετ` αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για την δικάσιμο αυτή και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήση του διαδίκου, όταν ο απολειπόμενος κατά την μετ` αναβολή δικάσιμο διάδικος είχε νομίμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση ή είχε παραστεί νομίμως κατά την ίδια δικάσιμο.

Στην προκείμενη περίπτωση από το σχετικό πινάκιο και τα πρακτικά συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι η συζήτηση της υποθέσεως κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 4.5.2009, αναβλήθηκε ερήμην του τετάρτου αναιρεσιβλήτου για την παρούσα δικάσιμο της 7.12.2009, κατά την οποία αυτός δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο.

Περαιτέρω από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθ. 8.919β/30.6.2008 έκθεση επιδόσεως του δικ. επιμελητού του Πρωτοδικείου Τριπόλεως ..., αποδεικνύεται ότι ο ως άνω αναιρεσίβλητος είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο της 4.5.2009, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως, συγκεκριμένα δε είχε επιδοθεί σ' αυτόν ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με τις πράξεις κατάθεσης και ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση κατά την αρχική δικάσιμο.

Πρέπει συνεπώς να εξετασθεί η υπόθεση σαν να ήταν παρών και ο τέταρτος αναιρεσίβλητος,"Παναρκαδικός Αθλητικός 'Ομιλος Τρίπολης"αφού είχε νομίμως κλητευθεί προς παράσταση κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση γι` αυτόν για την προκειμένη μετ` αναβολή δικάσιμο.

ΙΙ). Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υποθέσεως προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο αναιρεσείων ... με τις από 9-2-2005 δύο ανακοπές του και την από 30-11-2005 αγωγή του,- που ασκήθηκαν ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου και απευθύνθηκαν οι δύο πρώτες κατά των α) Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, β) σωματείου με την επωνυμία"Παναρκαδικός Αθλητικός Όμιλος Τρίπολης", γ) Δήμου Τριπόλεως, δ) Ελληνικού Δημοσίου και ε) Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Πελοποννήσου και η αγωγή κατά των α) Ελληνικού Δημοσίου, β) σωματείου με την επωνυμία"Παναρκαδικός Αθλητικός όμιλος Τρίπολης", γ) Δήμου Τριπόλεως και δ) Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ισχυρίσθηκε ότι εναντίον του δεύτερου εκ των καθών οι ανακοπές και του τρίτου εκ των εναγομένων σωματείου με την επωνυμία"Παναρκαδικός Αθλητικός Όμιλος Τρίπολης"διατηρεί χρηματική απαίτηση συνολικού ύψους 469.630,05 ευρώ, την οποία έχει εξοπλίσει με τις αναφερόμενες στις άνω ανακοπές και στην αγωγή διαταγές πληρωμής και τελεσίδικες αποφάσεις, με βάση τις οποίες έχει αρχίσει τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του άνω οφειλέτη του, στα πλαίσια της οποίας (διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης) με το καθένα από τα αναφερόμενα στα παραπάνω δικόγραφα δύο κατασχετήρια κατάσχεσε στα χέρια τρίτου, ήτοι του πρώτου εκ των καθών οι ανακοπές και του τελευταίου εκ των εναγομένων Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, το συνολικό χρηματικό ποσό των 500.129,54 ευρώ, εκ του οποίου ζήτησε την καταβολή της παραπάνω συνολικής απαίτησης αυτού από 469.630,05 ευρώ.

Ότι το τελευταίο (Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων) όφειλε να αποδώσει στο ανωτέρω σωματείο, το εν λόγω ποσό, χωρίς περιορισμούς, δεδομένου ότι αποτελούσε αποζημίωση για την αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου, ανήκοντος στην ιδιοκτησία του σωματείου, της οποίας αυτό αναγνωρίσθηκε δικαιούχο με την υπ' αριθμό 19/2004 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τριπόλεως και όχι υποκατάστατο"κεφαλαίου αυτοτελούς διαχειρίσεως, διακεκριμένης περιουσίας"του άνω σωματείου, που καταλήφθηκε για κοινωφελή σκοπό και είναι συνεπώς ακατάσχετο, όπως αβασίμως υποστήριξε το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων με αρνητικές δηλώσεις του κατ' άρθρο 985 Κ.Πολ.Δ.

Κατ' ακολουθίαν αυτών, ο αναιρεσείων ζήτησε: α) με τις ανακοπές, να αναγνωρισθεί ότι είναι ανακριβείς οι ανακοπτόμενες αρνητικές δηλώσεις και να υποχρεωθεί το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων να του καταβάλει το παραπάνω ποσό των 469.630,05 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση των ανακοπών και β) με την αγωγή, να αναγνωρισθεί ότι το προαναφερόμενο ποσό των 500.129,54 ευρώ, το οποίο κατατέθηκε στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ως αποζημίωση για την απαλλοτρίωση του παραπάνω ακινήτου, δεν αποτελεί χωριστό κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης και επομένως είναι δεκτικό κατάσχεσης.

Επί των ανωτέρω δύο ανακοπών και της αγωγής, καθώς και επί των τριών αυτοτελών παρεμβάσεων που άσκησε ο Υπουργός Οικονομικών με τις προτάσεις του κατά το άρθρο 126 του ν. 2039/1939, για το λόγο ότι η δίκη που άρχισε με τις ανακοπές και την αγωγή αφορούσε περιουσία που καταλήφθηκε για κοινωφελή σκοπό, που συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η 3849/2006 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία:

α) έγιναν δεκτές οι ανακοπές ως προς το καθού Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων αναγνωρίσθηκε δε ότι είναι ανειλικρινείς οι ανωτέρω ανακοπτόμενες αρνητικές δηλώσεις και υποχρεώθηκε το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων να καταβάλει στον εφεσίβλητο το συνολικό ποσό των 469.630,05 ευρώ, ήτοι 452.040,96 ευρώ και 17.589,09 ευρώ νια καθεμία από τις ανακοπές αντιστοίχως με το νόμιμο τόκο από την επόμενη της επίδοσης αυτών, ενώ απορρίφθηκαν ως προς τους λοιπούς καθών, και β) έγινε δεκτή η αγωγή, ως προς όλους τους εναγομένους και αναγνωρίσθηκε ότι το προαναφερόμενο ποσό της αποζημίωσης δεν αποτελεί κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης και είναι δεκτικό κατάσχεσης.

Κατά της απόφασης αυτής, ασκήθηκαν εφέσεις των καθών οι ανακοπές και εναγομένων, το Εφετείο δε, δεχόμενο ότι πρόκειται για αμφισβήτηση σχετική με ζητήματα αναφερόμενα στον τρόπο διαχειρίσεως περιουσιακού στοιχείου που έχει διατεθεί για κοινωφελή σκοπό, έκρινε ότι αποκλειστικά αρμόδιο ήταν αυτό και αφού έκανε δεκτούς τους σχετικούς λόγους των ενδίκων εφέσεων, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, κράτησε αυτό ως αρμόδιο καθ' ύλην δικαστήριο τις ανακοπές και την αγωγή, χωρίς να τις παραπέμψει κατ' άρθρο 535 Κ.Πολ.Δ., και, δικάζοντας αυτές κατ' ουσίαν α) δέχθηκε τις ανακοπές ως προς το καθού Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και υποχρέωσε αυτό να καταβάλει στον ανακόπτοντα το ποσό των 469.630,05 ευρώ, νομιμοτόκως από την επόμενη της επιδόσεως των ανακοπών και β) δέχθηκε την αγωγή και αναγνώρισε ότι το κατασχεθέν ποσό, προερχόμενο από την αποζημίωση, η οποία έχει παρακατατεθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για την απαλλοτρίωση ακινήτου του (δεύτερου) εναγόμενου σωματείου δεν αποτελεί κεφάλαιο αυτοτελούς διαχειρίσεως και είναι δεκτικό κατασχέσεως.

ΙΙΙ). κατά το άρθρο 559 αριθ. 5 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο σε περίπτωση καθ' ύλην αρμοδιότητας εσφαλμένα δέχθηκε ότι είναι αρμόδιο ή αναρμόδιο. Ο λόγος όμως αυτός αναιρέσεως τελεί, σύμφωνα με την άνω διάταξη υπό την επιφύλαξη της διατάξεως του άρθρου 47 Κ.Πολ.Δ., κατά την οποία"απόφαση πολυμελούς ή μονομελούς πρωτοδικείου δεν προβάλλεται με ένδικο μέσο για το λόγο ότι η υπόθεση ανήκει στην αρμοδιότητα του ειρηνοδικείου, το ίδιο δε ισχύει, και για τις αποφάσεις του πολυμελούς πρωτοδικείου, σχετικά με τις υποθέσεις που ανήκουν στην αρμοδιότητα του μονομελούς".

Η τελευταία αυτή, εξάλλου, διάταξη, ως εκ του δικαιολογητικού λόγου της, που έγκειται στην έλλειψη ανάγκης δικαστικής προστασίας στην περίπτωση που η υπόθεση δικάστηκε από δικαστήριο, που είναι μεν αναρμόδιο, αλλά συγκεντρώνει κατά τεκμήριο περισσότερες εγγυήσεις ορθοκρισίας, εφαρμόζεται αναλόγως πέραν των αναφερομένων ρητώς στο άρθρο 47 Κ.Πολ.Δ., περιπτώσεων και σε κάθε άλλη περίπτωση που η υπόθεση δικάσθηκε από αναρμόδιο μεν καθ' ύλην πλην όμως ανώτερο δικαστήριο, δεδομένου ότι πρόκειται για αξιολογικώς όμοια, κατά τα ουσιώδη, κατάσταση προς αυτήν που ρητώς ρυθμίζεται.

Επομένως, εφαρμόζεται και στην περίπτωση που το Εφετείο, κρίνοντας ότι, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 825 ΚΠολ.Δ., αρμόδιο αποκλειστικώς είναι αυτό και όχι το εκδόσαν την εκκληθείσα πρωτόδικη απόφαση κατώτερο δικαστήριο, δίκασε κατ' ουσίαν την υπόθεση, μετά την παραδοχή λόγου εφέσεως περί αναρμοδιότητας του τελευταίου.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω ο πρώτος εκ του άρθρου 559 αριθ. 5 Κ.Πολ.Δ., λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο εσφαλμένα δέχθηκε ότι είναι καθ' ύλην αρμόδιο και δίκασε κατ' ουσίαν τις ένδικες ανακοπές και αγωγή, αφού αρμόδιο καθ' ύλην ήταν το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, ήτοι δικαστήριο κατώτερο, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

IV).

Η παράλειψη, αυτή καθ' εαυτή, του δικαστηρίου να αναστείλει τη δίκη λόγω εκκρεμοδικίας, κατά το άρθρο 222 Κ.Πολ.Δ., δεν θεμελιώνει τον από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., προβλεπόμενο λόγο αναιρέσεως, αφού με την αναστολή αυτή δεν κατοχυρώνεται το αποτέλεσμα δικονομικής ακυρότητας ούτε η άσκηση συγκεκριμένου δικονομικού δικαιώματος (ΑΠ 1543/2001 και Ολ. ΑΠ 12/2000). Άρα, ο περί του αντιθέτου δεύτερος, εκ του άρθρου 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν" εκήρυξε το απαράδεκτο" της αναγνωριστικής αγωγής λόγω εκκρεμοδικίας, που επήλθε με την προηγούμενη άσκηση των ανακοπών, είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος. Άλλωστε στην προκείμενη περίπτωση δεν υπάρχει ταυτότητα αιτημάτων των ένδικων ανακοπών αφενός και της αναγνωριστικής αγωγής αφετέρου, ήτοι δεν συντρέχει αναγκαίος όρος για την ευδοκίμηση της ενστάσεως εκκρεμοδικίας, σύμφωνα με το άρθρο 222 Κ.Πολ.Δ., ενώ, εξάλλου η ένσταση αυτή στην προκείμενη περίπτωση, και αν ακόμη υποτεθεί ότι δίδεται, αδρανεί, λόγω της συνεκδικάσεως των ανακοπών και της αναγνωριστικής αγωγής. V).

Ο τρίτος εκ του άρθρου 559 αριθ. 14 λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά το νόμο εκήρυξε απαράδεκτες τις ανακοπές του πρώτου αναιρεσιβλήτου καθόσον αυτές στρεφόταν κατά των λοιπών, πλην του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, διαδίκων, ήτοι και κατά του αναιρεσείοντος, είναι απορριπτέος, διότι με αυτόν απαραδέκτως, κατ' άρθρο 556 Κ.Πολ.Δ., πλήττεται η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση κατά μέρος αυτής, με το οποίο ο αναιρεσείων νίκησε, χωρίς να υπάρχει προς τούτο έννομο συμφέρον.

VΙ). Κατά το άρθρο 95 παρ. 1 του α.ν. 2039/1939"περιουσία διατιθέμενη δια πράξεως εν ζωή ή δια διατάξεως τελευταίας βουλήσεως προς εκπλήρωσιν εις το διηνεκές ή εφ' ωρισμένην διάρκειαν χρόνου κοινωφελούς σκοπού εκ των εν άρθρω 1 του παρόντος , η εκτέλεσις του οποίου ανατίθενται δια συστατικής πράξεως εις φυσικά πρόσωπα (κληρονόμους, κληροδόχους ή εκτελεστάς) ή συνιστώμενα το πρώτον νομικά πρόσωπα ή υφιστάμενα τοιαύτα, οριζομένου όμως κατά την τελευταίαν περίπτωσιν ιδίου τρόπου διοικήσεως, συνιστά ίδρυμα διοικούμενον κατά τα εν τη συστατική πράξει οριζόμενα".

Εξάλλου, κατά την παρ. 1 του άρθρου 96 του αυτού α.ν. 2039/1939"περιουσία διατιθέμενη κατά τα εν τω προηγουμένου άρθρω προς εκπλήρωσιν ειδικού κοινωφελούς σκοπού, η εκτέλεσις του οποίου ανατίθεται δια της συστατικής πράξεως εις υφιστάμενα Ιδρύματα, σωματεία, πάσης φύσεως οργανισμούς τοπικής αυτοδιοικήσεως, νομικά πρόσωπα κ.λ.π., άνευ ειδικωτέρου καθορισμού τρόπου διοικήσεως, αποτελεί κεφάλαιον αυτοτελούς διαχειρίσεως, διακεκριμένης της λοιπής περιουσίας αυτών".

Κατά δε την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου "Κληρονομίαι, κληροδοσίαι και δωρεαί προς τα εν τη προηγουμένη παραγράφω αναφερόμενα ιδρύματα κλπ, χωρίς να προσδιορίζεται ειδικώτερον ή να συνάγηται επαρκώς εκ της συστατικής πράξεως ο επιδιωκόμενος σκοπός, θεωρούνται ως καταλειφθείσαι προς εξυπηρέτησιν του σκοπού ον επιδιώκει κατά τον προορισμό του το ίδρυμα".

Τέλος κατά το άρθρο 97 παρ. 1 εδ. α του ίδιου α.ν. 2039/1939"Περιουσίαι περί ων τα άρθρα 95 και 96 του παρόντος εκκαθαρίζονται κατά τα άρθρα 63 και επόμενα του παρόντος και υπάγονται εις την εποπτείαν του Υπουργείου Οικονομικών". Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η περιουσία που διατίθεται για την εκπλήρωση κοινωφελούς σκοπού σε υφιστάμενο ίδρυμα, σωματείο οποιασδήποτε φύσεως, οργανισμό τοπικής αυτοδιοικήσεως, νομικό πρόσωπο κλπ, χωρίς να καθορίζεται ειδικότερος τρόπος για την διοίκησή της, τότε μόνο"αποτελεί κεφάλαιο αυτοτελούς διαχειρίσεως, διακεκριμένης της υπόλοιπης περιουσίας του νομικού αυτού προσώπου, όταν ο κοινωφελής αυτός σκοπός είναι ειδικός, ήτοι διάφορος σε σχέση με το σκοπό τον οποίο, κατά τον προορισμό του, επιδιώκει και το δεχόμενο την περιουσία πρόσωπο και ο ειδικός αυτός σκοπός προσδιορίζεται ή τουλάχιστον επαρκώς συνάγεται από τη συστατική πράξη.

Σε αντίθετη περίπτωση, σε περίπτωση δηλαδή κατά την οποία ο κοινωφελής σκοπός ταυτίζεται με αυτόν του νομικού προσώπου ή δεν προσδιορίζεται στη συστατική πράξη, ούτε απ' αυτήν επαρκώς συνάγεται ο ειδικός σκοπός, σε σχέση με εκείνον τον οποίο, κατά τον προορισμό του, επιδιώκει το νομικό πρόσωπο, η περιουσία, σύμφωνα με τον ερμηνευτικό κανόνα τον οποίο καθιερώνει η άνω διάταξη του άρθρου 96 παρ. 2, θεωρείται ότι καταλείφθηκε για να εξυπηρετήσει το σκοπό, τον οποίο επιδιώκει, κατά τον προορισμό του, το νομικό πρόσωπο, στο οποίο καταλείφθηκε η περιουσία, και επομένως η περιουσία αυτή δεν προστατεύεται από τις διατάξεις του α.ν.2039/1939.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα: Δυνάμει του από 10-6-1893 Β. Δ/τος ιδρύθηκε το αθλητικό σωματείο με την επωνυμία "ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΙΠΟΛΗΣ", με την αρχική του ονομασία "ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟΣ". Το καταστατικό του άνω σωματείου τροποποιήθηκε με τις 372/1927, 884/1935 και 892/1952 αποφάσεις του Πρωτοδικείου Τριπόλεως, συγχωνεύθηκαν δε στο σωματείο αυτό όλα τα ποδοσφαιρικά σωματεία της ....

Σκοπός του σωματείου, με βάση το καταστατικό που ίσχυε κατά τα κρίσιμα έτη 1955 και 1956 και εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και σήμερα, μετά τις ανωτέρω τροποποιήσεις του και εκείνες που πραγματοποιήθηκαν με τις 422/1968, 290/1976 και 72/2000 αποφάσεις του άνω δικαστηρίου, είναι:"η σύμμετρη και αρμονική ανάπτυξη των σωματικών και ψυχικών δυνάμεων και δεξιοτήτων των μελών και η δημιουργία ισχυρών και ηθικών χαρακτήρων, με τη χρησιμοποίηση της γυμναστικής, της αγωνιστικής και λοιπών ασκήσεων, σε συνδυασμό με την εφαρμογή μορφωτικού προγράμματος στους αθλούμενους".

Μέσα για την επίτευξη των ανωτέρω σκοπών του σωματείου είναι α) η ίδρυση γυμναστηρίου και κάθε φύσεως ασκητηρίων και λοιπών εγκαταστάσεων για την άσκηση της νεολαίας αμφότερων των φύλων και για την παρασκευή αθλητών, ικανών να εκπροσωπήσουν τον αθλητισμό της .. στα ελληνικά και διεθνή στάδια, β) η συμβολή για την ίδρυση και άλλων γυμναστηρίων και ασκητηρίων στην ...

για τον ίδιο σκοπό, γ) η τέλεση αθλητικών αγώνων και η σύναψη σχέσεων με άλλους όμοιας φύσης συλλόγους, δ) η ανάγνωση καταλλήλων πραγματειών και μελετών περί αθλητισμού και η οργάνωση αθλητικών διαλέξεων και ε) κάθε άλλη ενέργεια, η οποία κρίνεται ότι εξυπηρετεί την αθλητική ιδέα."Περαιτέρω, με το από ...

συμβόλαιο του συμβολαιογράφου της πολιτείας Ιλινόις των Η.Π.Α. Louis Nikolas που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου της Βόρειας Πλευράς Τρίπολης, οι ..., ..., και ... πρότειναν στο προαναφερόμενο σωματείο την προς αυτό μεταβίβαση, λόγω συστάσεως δωρεάς εν ζωή, εδαφικής έκτασης 11 περίπου στρεμμάτων ευρισκόμενης στην ...

που ανήκε στη συνιδιοκτησία τους. Το προαναφερόμενο σωματείο αποδέχθηκε την προαναφερόμενη πρόταση με το ... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Τρίπολης Ευθυμίου Χλέπα, που μεταγράφηκε νόμιμα με αποτέλεσμα την ολοκλήρωση της προαναφερόμενης συμβάσεως δωρεάς εν ζωή, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 158,185,189 και 192 ΑΚ.

Στο προαναφερόμενο από 10-10-1905 δωρητήριο συμβόλαιο ορίζεται ότι"η δωρεά γίνεται με σκοπό να ιδρυθεί γυμναστήριο για την εξυπηρέτηση του αθλητισμού της ... και την εν γένει προαγωγή και εξύψωση της αθλητικής ιδέας στο νομό .... Ο τίτλος του ιδρυθησομένου γυμναστηρίου θα είναι εσαεί ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟ ΓΎΜΝΑΣΤΗΡΙΟ εις μνήμην ...

και ... και με τον όρο να εξυπηρετούνται στο στο γυμναστήριο και οι άλλοι αθλητικοί και ποδοσφαιρικοί σύλλογοι, που εδρεύουν στην ..., στο ... και γενικά στην περιφέρει του νομού .... Σε περίπτωση διάλυσης του δωρεοδόχου ομίλου το γυμναστήριο με τον ίδιο τίτλο και εις μνήμην των ιδίων προσώπων θα περιέρχεται στο Δήμο ..., ο οποίος υποχρεούται να το διαθέτει στους υπάρχοντες ποδοσφαιρικούς και λοιπούς αθλητικούς συλλόγους της ..., του ...

και γενικά του Νομού ... οι οποίοι θα μπορούν να το χρησιμοποιούν ως γήπεδο. Επανιδρυομένου όμως του Παναρκαδικού Αθλητικού Ομίλου Τρίπολης το γυμναστήριο θα περιέρχεται αυτοδικαίως και χωρίς κάποια άλλη διατύπωση ή διαδικασία στην πλήρη κυριότητα του δωρεοδόχου ομίλου". Περαιτέρω από τα παραπάνω αποδεικτικά μέσα προκύπτει ότι με το από 31-8/25-9-1957 Β.

Δ/γμα κηρύχτηκε απαλλοτριωτέα υπέρ του παραπάνω έκταση εμβαδού 3760 τ.μ., συνεχόμενη με το δωρηθέν ως άνω ακίνητο. Το σωματείο εξόφλησε την αποζημίωση που καθορίστηκε με τη 227/1957 απόφαση του Προέδρου Πρωτοδικών Τρίπολης και έτσι η έκταση αυτή περιήλθε κατά τρόπο πρωτότυπο στην κυριότητά του. Ακολούθως επί του ενιαίου πλέον ακινήτου το άνω αθλητικό σωματείο κατασκεύασε αθλητικό γυμναστήριο.

Επίσης αποδεικνύεται ότι με το ΠΔ της 30-9-1991 εγκρίθηκε η πολεοδομική μελέτη για την επέκταση του σχεδίου πόλης της ..., στην πολεοδομική ενότητα"Στάδιο"του δήμου ..., εκδόθηκε δε προς τούτο η υπ' αριθ, 2747/1996 απόφαση του νομάρχη ..., που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόρειας πλευράς Τρίπολης (τομ. 597, αυξ.

αριθμ. μετ. 81.1170). Mεταξύ των απαλλοτριωθέντων ακινήτων περιλαμβάνει, σύμφωνα με τον με αριθμό 59 πίνακα εφαρμογής και με κτηματολογικό αριθμό Κ..., το γήπεδο ιδιοκτησίας του αθλητικού σωματείο"Παναρκαδικός Α.Ο", επιφάνειας 13.603,85 τ.μ. Το ακίνητο αυτό προορίζεται ολόκληρο για τη δημιουργία κοινωφελών χώρων και συγκεκριμένα χώρων αθλοπαιδιών, οφείλει δε εισφορά σε γη 6787,31 τ.μ, για έκταση 1376,14 τ.μ υποχρεούται να καταβάλει εισφορά σε χρήμα στο δήμο ... , ενώ το απομένον τμήμα επιφανείας 6816,40 τ.μ, απαλλοτριώνεται.

Με την 22/2002 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών καθορίστηκε η προσωρινή τιμή μονάδος, αποζημίωσης του απαλλοτριωθέντος ακινήτου του αθλητικού σωματείου, το οποίο στη συνέχεια με την 19/2004 απόφαση του ιδίου δικαστηρίου αναγνωρίστηκε δικαιούχος της αποζημίωσης. Η αποζημίωση ανερχόμενη στο ποσό των 500.129,54 ευρώ, κατατέθηκε από το Δήμο ....

στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Τέλος, με βάση τις 27,28 και 29/1996 διαταγές πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρίπολης, που απέκτησαν ισχύ δεδικασμένου, και την 59/1998 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου ο ανακόπτων -ενάγων δικαιούται να λάβει από το προαναφερόμενο σωματείο το συνολικό ποσό των 452.040,96 ευρώ.

Επίσης, το σωματείο αυτό όφειλε στον ... το ποσό των 17.589,09 ευρώ, το οποίο επιδικάστηκε με την 95/1995 διαταγή πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρίπολης. Ο παραπάνω δανειστής εκχώρησε την εξοπλισμένη με διαταγή πληρωμής απαίτησή του στον ανακόπτοντα- ενάγοντα, δυνάμει του από 17-1-2003 έγγραφου ιδιωτικού συμφωνητικού.

Την ίδια ημέρα ο τελευταίος προέβη σε αναγγελία της εκχώρησης στον οφειλέτη (σωματείο). Στη συνέχεια ο ανακόπτων - ενάγων, λόγω αρνήσεως του σωματείου να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του, επέδωσε στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων τα από 31-5-2004 δύο κατασχετήρια έγγραφα, με τα οποία (κατασχετήρια) κατάσχεσε στα χέρια Ταμείου, με την ιδιότητα του τρίτου, το προαναφερόμενο ποσό των 500129,54 ευρώ, που είχε καταθέσει ο υπόχρεος δήμος Τρίπολης ως αποζημίωση του δικαιούχου σωματείου.

Το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων στις προσβαλλόμενες με αριθμούς 365 και 366/2005 δηλώσεις του, που απευθύνονται στον αρμόδιο Ειρηνοδίκη Αθηνών, αναφέρει ότι δεν έχει αποδώσει στο σωματείο την προαναφερόμενη αποζημίωση, διότι απαιτείται η προσαγωγή σχετικής άδειας-έγκρισης του εποπτεύοντος Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με τις περί εθνικών κληροδοτημάτων διατάξεις, δεδομένου ότι η απαλλοτριωθείσα ιδιοκτησία είχε διατεθεί με δωρεά εν ζωή προς εκπλήρωση ειδικού κοινωφελούς σκοπού, με αποτέλεσμα να αποτελεί αυτή κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης, διακεκριμένης της λοιπής περιουσίας του ως άνω σωματείου και να υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργού Οικονομικών, γεγονός που δεν εμποδίζει μεν την απαλλοτρίωσή του για την εκπλήρωση άλλου σκοπού δημοσίας ωφελείας, το ποσό όμως της οφειλόμενης αποζημίωσης υπεισέρχεται στη θέση του ακινήτου και πρέπει να διατεθεί για την εκπλήρωση του κοινωφελούς σκοπού που έθεσαν οι δωρητές.

Υποστηρίζει δηλαδή ότι η επιβληθείσα κατάσχεση είναι άκυρη για το λόγο ότι η κατασχεθείσα στα χέρια του, με την ιδιότητα του τρίτου, απαίτηση , είναι ακατάσχετη, εφόσον αποτελεί κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης προς εκπλήρωση κοινωφελούς σκοπού. Ωστόσο, συνεχίζει το Εφετείο, από την αντιπαραβολή του καταστατικού του ως άνω σωματείου προς το περιεχόμενο του δωρητηρίου συμβολαίου, προκύπτει ότι ο κοινωφελής σκοπός για τον οποίο ορίσθηκε ότι πρέπει να χρησιμοποιηθεί το δωρηθέν στο σωματείο περιουσιακό στοιχείο ταυτίζεται με το σκοπό, τον οποίο επιδιώκει σύμφωνα με το καταστατικό του το σωματείο.

Ο σκοπός αυτός είναι η ανάπτυξη και η προαγωγή του αθλητισμού στην ... και γενικά στο νομό ..., ειδικότερα δε του ποδοσφαίρου, τόσο κατά το καταστατικό του σωματείου, όσο και κατά τη βούληση των δωρητών, όπως αυτή προσδιορίζεται στο πιο πάνω δωρητήριο συμβόλαιο, καθώς και η ίδρυση γυμναστηρίου για την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού.

Στην προκείμενη περίπτωση δηλαδή δεν πρόκειται περί ειδικού κοινωφελούς σκοπού, διαφορετικού από το σκοπό που επιδιώκει το υφιστάμενο ήδη κατά το χρόνο συστάσεως της δωρεάς σωματείο, αλλά περί σκοπού που ταυτίζεται με τον επιδιωκόμενο από το δωρεοδόχο σωματείο σκοπό. Επομένως, το δωρηθέν ακίνητο δεν αποτελεί ίδρυμα ούτε αυτοτελές αφού δεν ορίσθηκε ιδιαίτερος τρόπος διοίκησης αυτού, ούτε υποτελές, δηλαδή κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης, αφού ο σκοπός για τον οποίο διατέθηκε συμπίπτει με τον επιδιωκόμενο από το σωματείο σκοπό.

Το προαναφερόμενο δωρηθέν ακίνητο, ενσωματώθηκε κατά τη βούληση των δωρητών, στην περιουσία του σωματείου και αποτέλεσε ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο, με αποτέλεσμα να μη αποτελεί κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης, υποκείμενο στην εποπτεία του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών. Τέλος το Εφετείο δέχεται ότι ο αναγραφόμενος στο δωρητήριο συμβόλαιο όρος να φέρει το γυμναστήριο τον τίτλο ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ εις μνήμην ...

και ..., αποτελεί απλώς βάρος για το σωματείο που δέχθηκε τη δωρεά και όχι το σκοπό για τον οποίο διατέθηκε το ακίνητο. Κατ' ακολουθίαν των παραδοχών αυτών, το Εφετείο, αφού έκρινε ότι η αποζημίωση που υπεισήλθε στη θέση του δωρηθέντος ακινήτου δεν αποτελεί κεφάλαιο αυτοτελούς διαχειρίσεως και είναι δεκτικό κατασχέσεως, έκανε δεκτές ως βάσιμες κατ' ουσίαν τόσο τις ανακοπές όσο και την αγωγή κατά τα προαναφερθέντα.

Με την κρίση του αυτή το δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τις σκέψεις που προηγήθηκαν, ορθώς ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 96 παρ. 1 και 2 του α.ν. 2039/1939, δεν παραβίασε αυτές, ο δε αντίθετος εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 (όχι και 19 κατ' ορθήν υπαγωγή) Κ.Πολ.Δ., τέταρτος λόγος της αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11.2.2008 αίτηση του Δήμου Τριπόλεως, για αναίρεση της 6320/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των παρόντων αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει, λόγω της χωριστής νομικής εκπροσώπησής τους, σε ενιακόσια (900) ευρώ για τον πρώτο αναιρεσίβλητο, ως και σε τριακόσια (300) ευρώ για το δεύτερο, τρίτο και πέμπτο των αναιρεσιβλήτων.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Φεβρουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Mαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ