341/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 341 / 2018 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 341/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Απόστολο Παπαγεωργίου, Γεώργιο Μιχολιά, Θεόδωρο Τζανάκη και Νικόλαο Πιπιλίγκα - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 28 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ" που εδρεύει στο Γαλάτσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα από τον δήμαρχό του, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρίνα Γκίζη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Φ. Β., 2)Ι. Γ., 3)Χ. Κ., 4)Β. Κ., 5)Γ. Κ., 6)Α. Κ., 7)Κ. Κ., 8)Ε. Μ., κατοίκων ..., 9)Α. Μ., κατοίκου ..., 10) Ε. Ν., 11)Μ. Π., 12)Θ. Σ. - Α., 13)Μ. Σ., 14)Α. Τ. και 15)Μ. Φ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/7/2009 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και λοιπών διαδίκων που δεν είναι διάδικοι στη δίκη αυτή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, επί της οποίας εκδόθηκε η 569/2014 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης αυτής ζητεί ο αναιρεσείων δήμος με την από 10/4/2017 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 εδάφια α και γ του ΚΠολΔ ορίζεται ότι αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στη προκειμένη περίπτωση από τις υπ' αριθμό …/20.6.2017, …/19.6.2017, …/20.6.2017, …/19.6.2017, …/19.6.2017, …/19.6.2017, …/22.6.2017, …/19.6.2017, …/20.6.2017, …/20.6.2017, …/19.6.2017, …/27.6.2017, …/19.6.2017, …/21.6.2017 και …/19.6.2017 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Ε. Π., τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων Δήμος, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 10.4.2017 και με αριθ. κατάθ. .../19.4.2017 αίτησης αναίρεσης αυτού με πράξη ορισμού ως αρμοδίου του ανωτέρω Β2 τμήματος και πράξη ορισμού δικασίμου την αναγραφομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (28.11.2017), καθώς και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκαν με την επιμέλεια αυτού νόμιμα και εμπρόθεσμα προς όλους τους αναιρεσίβλητους (άρθ. 126 παρ.1 περ. α, 127 παρ. 1, 128 παρ. 1 και 4 του ΚΠολΔ). Εφόσον οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την εκδίκαση της αίτησης αναίρεσης κατά την ως άνω δικάσιμο, οπότε η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα από τη σειρά της στο πινάκιο, πρέπει το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου να χωρήσει στη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, παρά την απουσία αυτών. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 553 παρ. 1 περ. β, 309 εδ. α', 321 και 495 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης του ως άνω ενδίκου μέσου, δηλαδή κατά το χρόνο της κατάθεσης του οικείου δικογράφου (αίτησης αναίρεσης) στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση (ΟλΑΠ 5/2001) και όχι κατά το χρόνο συζήτησης αυτής (ΑΠ 145/2011). Είναι δε τελεσίδικη η απόφαση, η οποία, απεκδύοντας τον δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης.

Συνεπώς τελεσίδικη και προσβλητή με αίτηση αναίρεσης είναι και η κατ' αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, εφόσον παρέλθει άκαρπη η προθεσμία για την άσκηση έφεσης ή χωρήσει εντός της ανωτέρω προθεσμίας παραίτηση από το δικαίωμα προσβολής αυτής με έφεση ή λάβει χώρα παραίτηση από το ήδη κατ' αυτής ασκηθέν τακτικό ένδικο μέσο της έφεσης (ΟλΑΠ 5/2001, ΟλΑΠ 9/1996). Εξάλλου κατά την παρ. 1 του άρθρου 518 του ΚΠολΔ, η προθεσμία της έφεσης είναι τριάντα ημέρες από την επίδοση της απόφασης που περατώνει τη δίκη, αν ο διάδικος που δικάσθηκε διαμένει στην Ελλάδα, κατά δε την παρ. 2 του ιδίου άρθρου, αν δεν επιδοθεί η απόφαση, η προθεσμία της έφεσης είναι τρία έτη, που αρχίζουν από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη. Η ανωτέρω τριετής καταχρηστική προθεσμία της παρ.2 του άρθρου 518 του ΚΠολΔ περιορίσθηκε σε διετή από 1.1.2016 με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του Ν. 4335/2015.

Συνεπώς η κατ' αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου υπόκειται σε αναίρεση μόνο αφότου έπαυσε να υπόκειται σε έφεση, είτε διότι παρήλθε άκαρπη η ανωτέρω τριακονθήμερη προς άσκηση αυτής προθεσμία από την επίδοση της εκκαλουμένης πρωτόδικης απόφασης ή, σε περίπτωση μη επίδοσης αυτής, η τριετής - και πλέον διετής - καταχρηστική προθεσμία από τη δημοσίευσή της, είτε διότι κατά τα ήδη προαναφερθέντα ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής διάδικος παραιτήθηκε νομίμως από το δικαίωμα προς άσκηση έφεσης κατά της εκδοθείσας αντιμωλία των διαδίκων οριστικής απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ή από το δικαίωμα επί της ήδη ασκηθείσας έφεσης, οπότε έκτοτε η οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 553 αρ. 1β ΚΠολΔ. Τέλος, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 254 παρ.1 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη κατ' άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, που έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά την μελέτη της υπόθεσης ή την διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, αναφέροντας, απαραιτήτως, στη σχετική απόφαση τα ειδικά θέματα που αποτελούν αντικείμενο της επαναλαμβανόμενης συζήτησης (ΑΠ 609/2017). Στην προκειμένη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης που επισκοπεί ο Άρειος Πάγος κατ' άρθ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ και τα λοιπά στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Επί της από 1.7.2009 και με αριθ. κατ. .../2010 ένδικης αγωγής των αναιρεσιβλήτων και τότε εναγόντων (επί συνόλου 19 αρχικά εναγόντων) ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά του αναιρεσείοντος και τότε δευτέρου εναγομένου Δήμου Γαλατσίου και κατά της πρώτης εναγομένης ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΕ" (μη διαδίκου στην αναιρετική δίκη) με αντικείμενο την επιδίκαση σε αυτούς της ειδικής παροχής του άρθρου 14 του Ν. 3016/2002 για το χρονικό διάστημα από 1.1.2002 έως 30.6.2009 ύψους 88 ευρώ μηνιαίως μέχρι 30.6.2002 και 176 ευρώ μηνιαίως για τον μετέπειτα χρόνο και συνολικά του ποσού των 15.312 ευρώ για κάθε ενάγοντα, εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, η αναιρεσιβαλλομένη με αριθ. 569/24.2.2014 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την απόφαση αυτή το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε στο σύνολό της την αγωγή ως παθητικά ανομιμοποίητη ως προς την πρώτη των εναγομένων ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΕ" και δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή ως κατ' ουσία βάσιμη ως προς τον δεύτερο των εναγομένων και ήδη αναιρεσείοντα Δήμο Γαλατσίου και υποχρέωσε αυτόν να καταβάλει στους 15 από τους τότε ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητους το συνολικό ποσό των 3.168 ευρώ στον καθένα από αυτούς για το χρονικό διάστημα από 1.1.2008 έως 30.6.2009 και για την αιτία αυτή, ενώ απέρριψε την αγωγή αυτών για το προηγούμενο χρονικό διάστημα από 1.1.2002 έως 31.12.2007 με το σκεπτικό ότι οι σχετικές αξιώσεις των εναγόντων και ήδη αναιρεσίβλητων είχαν υποπέσει στην από το νόμο διετή παραγραφή. Κατά της οριστικής αυτής απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ασκήθηκε η κρινόμενη από 10.4.2017 και με αριθ. κατάθεσης .../19.4.2017 αίτηση αναίρεσης από τον Δήμο Γαλατσίου [για την άσκηση της οποίας προσκομίζεται με επίκληση η κατά το άρθρο 72 παρ.1 περ. ιγ του Ν. 3852/2010 με αριθ. …/25.8.2016 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του αναιρεσείοντος Δήμου], η οποία (αίτηση αναίρεσης) κατατέθηκε στη γραμματεία του εκδώσαντος την προσβαλλομένη απόφαση δικαστηρίου στις 19.4.2017, μετά δηλαδή την πάροδο τριετίας από τη δημοσίευση αυτής στις 24.2.2014. Δεν προκύπτει, όμως, για το παραδεκτό της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, ότι κατά της ως άνω οριστικής απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου δεν είχε ασκηθεί το τακτικό ένδικο μέσο της έφεσης είτε από πλευράς του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος Δήμου Γαλατσίου, είτε από πλευράς των εναγόντων και ήδη αναιρεσίβλητων, λόγω της μερικής ήττας αυτών, αφού δεν προσκομίζεται από τον αναιρεσείοντα Δήμο σχετική βεβαίωση (πιστοποιητικό) του αρμοδίου γραμματέως περί μη άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου εντός της πιο πάνω τριετούς προθεσμίας από τη δημοσίευση της προσβαλλομένης απόφασης ή, σε περίπτωση τυχόν επίδοσης της προσβαλλόμενης πρωτόδικης απόφασης (οπότε πρέπει να προσκομισθούν είτε οι σχετικές εκθέσεις επίδοσης, είτε αντίγραφο της προσβαλλομένης απόφασης με σχετική επισημείωση του δικαστικού επιμελητή για την επίδοσή της) εντός προθεσμίας τριάντα ημερών από την άνω επίδοση, είτε (σε περίπτωση τυχόν άσκησής του ενδίκου μέσου της έφεσης από κάποιο των διαδίκων) λόγω νομότυπης παραίτησης του εκκαλούντος από την ασκηθείσα έφεση. Επομένως, κατά την μελέτη και διάσκεψη της υπόθεσης παρουσιάσθηκαν τα ως άνω κενά και αμφίβολα σημεία, τα οποία χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνιση, και πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, τα αναφερόμενα πιο πάνω στοιχεία σχετικά με την συνδρομή της παραπάνω προϋπόθεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο της από 10.4.2017 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθ. 569/24.2. 2014 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, τα αναφερόμενα στο σκεπτικό.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Δεκεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Φεβρουαρίου 2018.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ