33/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)
Legislator summary
AI generatedΣυγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, και Παρασκευή Καλαϊτζή Αρεοπαγίτες.
Legislator headnote
AI generated33/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece): Β1.. Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα προσάπτει ασάφεια, άλλως αντιφατικότητα στις αιτιολογίες της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως εν σχέσει προς το ουσιώδες ζήτημα της κυριότητος του Ι. Β1. επί των διαφιλονικουμένων οριζοντίων ιδιοκτησιών … και … στην οικοδομή επί της οδού ..., κατά τα ειδικότερα στο αναιρετήριο εκτιθέμενα.
Full text
Απόφαση 33 / 2018 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 33/2018
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, και Παρασκευή Καλαϊτζή Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 1 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Φ. χήρας Α. Β1., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Μιχαήλ Μαρκουλάκη.
Των αναιρεσίβλητων: 1. Γ. Β1. του Κ., κατοίκου ..., ατομικά και ως καθολικού διαδόχου της Ε. χήρας Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1., που παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου Μαρίας Κουμουνδούρου, 2. Γ. Β2. του Δ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Ιωάννη Καούνη.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-7-2009 αγωγή του Γ. Β2. και της Ε. χας Κ.Ξ. το γένος Γ. Β1., την από 31-12-2009 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, και την από 9-/6-2010 αγωγή του Γ. Β2., που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1232/2011 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 208/2016 τελεσίδικη του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 12-5-2016 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων να απορριφθεί, καθένας δε να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Ο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, για ευθεία παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνος δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσης έννομης συνέπειας ή την άρνησή της. Περαιτέρω, κατά την ίδια, ως άνω, διάταξη, αρ.16, αναίρεση επιτρέπεται "αν το δικαστήριο, κατά παράβαση του νόμου δέχτηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο ή ότι υπάρχει δεδικασμένο με βάση απόφαση που εξαφανίστηκε ύστερα από ένδικο μέσο ή αναγνωρίστηκε ως ανύπαρκτη". Προσέτι, κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού 19 του προαναφερθέντος άρθρου, η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως, όταν στην ελάσσονα πρότασή της δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνος ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.
ΙΙ. Εν προκειμένω, η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως υποστηρίζει, ότι το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του υπέπεσε στην κατ'αρθρ.559 αρ.16 ΚΠολΔ πλημμέλεια, καθόσον δέχθηκε, ότι με την 2582/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κρίθηκε αμετακλήτως ότι κύριος των επιμάχων ιδιοκτησιών ήταν ο δικαιοπάροχος των αναιρεσιβλήτων, αντί κατ'ορθή εκτίμηση της ως άνω αποφάσεως να δεχθεί ότι με αυτήν απορρίφθηκε αμετακλήτως ως μη νόμιμο το αίτημά του να αναγνωρισθεί ως κύριος, έτσι δε κατά παράβαση του νόμου δέχθηκε ότι υπάρχει δεδικασμένο, το οποίο μάλιστα αλλοίωσε ως προς το περιεχόμενό του αναφορικά με το ζήτημα της κυριότητος του Ι.
Β1.. Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα προσάπτει ασάφεια, άλλως αντιφατικότητα στις αιτιολογίες της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως εν σχέσει προς το ουσιώδες ζήτημα της κυριότητος του Ι. Β1. επί των διαφιλονικουμένων οριζοντίων ιδιοκτησιών … και … στην οικοδομή επί της οδού ..., κατά τα ειδικότερα στο αναιρετήριο εκτιθέμενα.
Ωσαύτως, με τον τρίτο (τελευταίο) λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα καταλογίζει στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ότι με την προσβαλλομένη απόφασή του εσφαλμένα ερμήνευσε και εφήρμοσε τα άρθρα 953 και 954 ΑΚ, του σφάλματος συνδυαζομένου με την παράλειψη εφαρμογής των άρθρων 1002 ΑΚ και ν.3741/1929, ως και ν.δ.1024/1971 και εν πάση περιπτώσει οι αιτιολογίες (όπως εκτιμάται) είναι ανεπαρκείς ως προς το ζήτημα ότι ισχύει ο κανόνας ότι τα οικοδομήματα ακολουθούν την τύχη του οικοπέδου, επί του οποίου στην ανεγερθείσα οικοδομή έχει γίνει σύσταση οριζοντίων ιδιοκτησιών.
Έτσι περαιτέρω, με τον ίδιο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα επιρρίπτει στο Εφετείο, ότι με την προσβαλλομένη απόφασή του έσφαλε περί την ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 211 παρ.1 ΑΚ δια της παραδοχής της, ότι στην σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας ο Α. Β1. προέβη "ενεργώντας στο όνομά του, αλλά κατ'εντολή και για λογαριασμό του αληθινού κυρίου Ι.
Β1.", ενώ αντιθέτως, όταν, "ως φαίνεται ότι εννοεί εδώ η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση" ο αντιπρόσωπος δρα για λογαριασμό του αντιπροσωπευομένου, αλλά στο δικό του όνομα (του αντιπροσώπου), "πρόκειται το πολύ για έμμεση αντιπροσώπευση. Τότε όμως τα αποτελέσματα της δικαιοπραξίας του αντιπροσώπου δεν επέρχονται απευθείας στον αντιπροσωπευόμενο, αλλά απαιτείται στην συνέχεια άλλη δικαιοπραξία μεταξύ αντιπροσωπευομένου και αντιπροσώπου, προκειμένου να μεταβιβασθούν στον πρώτο τα δικαιώματα που απέκτησε και οι υποχρεώσεις που ανέλαβε ο αντιπρόσωπος με την αρχική δικαιοπραξία.
Τέτοια όμως δικαιοπραξία μεταξύ του υποτιθέμενου "αντιπροσώπου" Α. Β1., και του υποτιθέμενου "αντιπροσωπευομένου", Ι. Β1., δεν δέχεται η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση". Σε κάθε δε περίπτωση, "η παραπάνω συλλογιστική της απόφασης δεν στηρίζει το συμπέρασμα, στο οποίο ήχθη, ότι δηλαδή κύριος των οριζοντίων ιδιοκτησιών κατέστη ο Ι.
Β1., ώστε η απόφαση είναι και δυνάμει του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ αναιρετέα"
ΙΙΙ. Οι επιτρεπτώς επισκοπούμενες παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως έχουν ως ακολούθως: "Στις 9-3-1991 απεβίωσε στην … ο Α. Β1. του Γ., σύζυγος της ενάγουσας - εναγομένης, ήδη εκκαλούσας, Φ. χήρας Α. Β1. και άφησε πλησιέστερους συγγενείς την προαναφερόμενη σύζυγό του, τη μητέρα του Π. χήρα Γ. Β1. και τα αμφιθαλή αδέλφια του, Ι.
Β1. του Γ., Κ. Β1.του Γ. και Ε. χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1. (πρώτη ενάγουσα της από 22-7-2009 αγωγής, πρώτη εναγομένη της από 31-12-2009 αγωγής και ήδη πρώτη εφεσίβλητη). Ο ανωτέρω, κατά το χρόνο του θανάτου του φέρεται ότι κατέλειπε τα εξής ακίνητα περιουσιακά στοιχεία: (1) μια ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία (βιοτεχνικό χώρο) με στοιχεία (…), επιφάνειας 217,26 τετρ.
μέτρων, η οποία βρίσκεται στον δεύτερο όροφο της επί της οδού ..., Αθήνα, πολυώροφης οικοδομής, (2) μια ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία (βιοτεχνικό χώρο) με στοιχεία (…), επιφάνειας 217,26 τετρ. μέτρων, η οποία βρίσκεται στον τρίτο όροφο της, ως άνω, πολυώροφης οικοδομής, (3) μια ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία (βιοτεχνικό χώρο) με στοιχεία (…), επιφάνειας 217,26 τετρ.
μέτρων, η οποία βρίσκεται στον τέταρτο όροφο της ίδιας πολυώροφης οικοδομής, (4) μια ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία με στοιχεία (…), επιφάνειας 11,60 τετρ. μέτρων, η οποία βρίσκεται στο δώμα της παραπάνω πολυώροφης οικοδομής και, (5) μια ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία (μεσοπάτωμα) με στοιχεία (…), επιφάνειας 23,15 τετρ.
μέτρων, η οποία βρίσκεται στον δεύτερο όροφο της ίδιας οικοδομής. Η πολυώροφη οικοδομή, στην οποία βρίσκονται οι εν λόγω οριζόντιες ιδιοκτησίες, έχει ανεγερθεί επί οικοπέδου, έκτασης, κατά τον τίτλο κτήσης, 254,75 τετρ. μέτρων, ενώ κατά νεότερη καταμέτρηση 340,55 τ.μ., το οποίο εμφαίνεται με τα κεφαλαία αλφαβητικά γράμματα … στο, από μηνός Μαρτίου 1973, τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Ν.
Α., που προσαρτάται στο …/1973 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ. Κ. και, σύμφωνα με αυτό συνορεύει, βόρεια, με πλευρά …. μήκους 23,15 μ., με ιδιοκτησία πρώην Μ. Χ. και ήδη κληρονόμων αυτού, νότια, με πλευρά …, μήκους 10 μ., με ιδιοκτησία αγνώστων, νοτιοανατολικά, με πλευρά … μήκους 19,05 μ., με ιδιοκτησία αγνώστων και δυτικά, με πρόσωπο … μήκους 17,50 μ., με την οδό ….
Επίσης, το, ως άνω, οικόπεδο εμφαίνεται με τα κεφαλαία αλφαβητικά γράμματα … στο, από μηνός Μαΐου 1973 τοπογραφικό διάγραμμα του ίδιου πολιτικού μηχανικού Ν. Α., που προσαρτάται στο …/1976 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ. Κ. και, σύμφωνα με αυτό, έχει έκταση 340,55 τετρ. μέτρων και συνορεύει, βόρεια, με πλευρά …, μήκους 23,15 μ., με ιδιοκτησία πρώην Μ.
Χ. και ήδη κληρονόμων αυτού, νότια, με πλευρά …, μήκους 12,20 μ., με ιδιοκτησία αγνώστων, νοτιοανατολικά, με πλευρά …, μήκους 20,80 μ., με ιδιοκτησία αγνώστων και δυτικά, με πρόσωπο …, μήκους 21 μ., με την οδό …, στην οποία φέρει αριθμό "…".Το οικόπεδο στο οποίο βρίσκονται οι πιο πάνω οριζόντιες ιδιοκτησίες φέρεται ότι περιήλθε στην κυριότητα του Α.
Β1., δυνάμει του νόμιμα μεταγεγραμμένου … /1976 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ. Κ., λόγω πώλησης από τον αδελφό του Ι. Β1.. (6) το 1/3 εξ αδιαιρέτου ποσοστού 20% εξ αδιαιρέτου μιας αυτοτελούς οριζόντιας ιδιοκτησίας με στοιχεία (…), επιφάνειας 195 τ.μ., που βρίσκεται στον υπόγειο όροφο πολυώροφης οικοδομής, κείμενης στην Αθήνα, στη θέση "…", επί της οδού ..., το οποίο φέρεται ότι περιήλθε σ' αυτόν δυνάμει του νόμιμα μεταγεγραμμένου …/1963 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ.
Μ., λόγω πώλησης από την αδελφή του Ε. σύζυγο Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1. και, (7) μια ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία (διαμέρισμα) με στοιχεία (Β- 1), επιφάνειας 105,51 τ.μ., που βρίσκεται στο δεύτερο όροφο πολυκατοικίας, κείμενης στη …, επί της οδού ..., η οποία φέρεται ότι περιήλθε σ' αυτόν δυνάμει της νόμιμα μεταγεγραμμένης …/1980 πράξης σύστασης οριζοντίων ιδιοκτησιών του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ.
Κ.. Ωστόσο, οι οριζόντιες ιδιοκτησίες που βρίσκονται στην πολυώροφη οικοδομή της οδού ... [δηλαδή, τα ακίνητα με τους αριθμούς 1 έως 5 στην από 31-12-2009 αγωγή της εκκαλούσας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι επίδικες, στις από 22-7-2009 και από 9-6-2010 αγωγές των εφεσιβλήτων, οριζόντιες ιδιοκτησίες με τα στοιχεία (…) και (…) δεν περιλαμβάνονταν στην κληρονομιαία περιουσία του Α.
Β1.. Ειδικότερα, μετά το θάνατο του Α. Β1. η σύζυγός του Φ. χήρα Α. Β1., ενάγουσα - εναγομένη και ήδη εκκαλούσα, άσκησε, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την από 4-12-1991 αγωγή κατά των αδελφών του συζύγου της, Ι. Β1., Κ. Β1 και Ε. συζ. Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1., με την οποία ζήτησε να αναγνωριστεί άκυρη, ως πλαστή, η από 5-2-1991 ιδιόγραφη διαθήκη, που φερόταν ότι είχε συντάξει ο σύζυγός της και να αναγνωριστεί η ίδια εξ αδιαθέτου κληρονόμος αυτού στην κληρονομιαία περιουσία του, κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου.
Η αγωγή αυτή συνεκδικάστηκε με την αντίθετη, από 30-3-1992, αγωγή του εναγομένου Ι. Β1., με την οποία ο τελευταίος ζήτησε, εκτός των άλλων, να αναγνωριστεί άκυρη, ως εικονική, η σύμβαση πώλησης που καταρτίστηκε με το …/1976 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ. Κ., με το οποίο αυτός είχε μεταβιβάσει στον κληρονομούμενο αδελφό του Α.
Β1. την κυριότητα του οικοπέδου, στο οποίο έχει ανεγερθεί η πολυώροφη οικοδομή, στην οποία βρίσκονται και οι επίδικες οριζόντιες ιδιοκτησίες με τα στοιχεία (…) και (…). Επί των εν λόγω αγωγών εκδόθηκε η 2582/2001 οριστική απόφαση του παραπάνω δικαστηρίου, με την οποία η αγωγή της Φ. Β1. έγινε εν μέρει δεκτή κατ' ουσίαν και αναγνωρίστηκε η ακυρότητα της προσβαλλόμενης διαθήκης, καθώς και το εξ αδιαθέτου κληρονομικό της δικαίωμα στην κληρονομιά του Α.
Β1., κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου. Σε σχέση με τη συνεκδικαζόμενη, από 4-12-1991, αγωγή του Ι. Β1., που, επίσης, έγινε εν μέρει δεκτή, η πιο πάνω απόφαση, κατά το μέρος της που ενδιαφέρει την παρούσα υπόθεση, αναγνώρισε άκυρη, ως εικονική, τη σύμβαση πώλησης, που καταρτίστηκε με το προαναφερόμενο …/1976 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ.
Κ. (και, συνακόλουθα, ότι ο φερόμενος ως αγοραστής Α. Β1. δεν είναι αληθινός κύριος του οικοπέδου της οδού ..., αλλά τέτοιος είναι ο αδελφός του Ι. Β1.). Κατά της απόφασης αυτής η Φ. Β1. άσκησε έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε η 716/2002 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία επικυρώθηκε η εκκαλουμένη ως προς τη διάταξή της, με την οποία αναγνωρίστηκε άκυρο, ως εικονικό, το .../1976 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο.
Μετά από αυτά, η Φ. Β1. άσκησε την από 30-4-2002 αίτηση αναίρεσης, επί της οποίας εκδόθηκε η 1169/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία απορρίφθηκε ο λόγος της αίτησης για αναίρεση της 716/2002 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου και ως προς τη διάταξή της, με την οποία αναγνωρίστηκε άκυρο, ως εικονικό, το .../1976 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο Επομένως, με τις πιο πάνω αποφάσεις, έχει κριθεί, αμετάκλητα πλέον ότι το οικόπεδο επί της οδού ..., στο οποίο βρίσκονται οι επίδικες οριζόντιες ιδιοκτησίες με τα στοιχεία (…) και (…), κατά το χρόνο του θανάτου του Α.
Β1. (9-3-1991), δεν περιλαμβανόταν στην κληρονομιαία περιουσία του, δεδομένου ότι δεν του ανήκε κατά κυριότητα, εξαιτίας της εικονικότητας της μεταβίβασης της κυριότητάς του προς αυτόν. Περαιτέρω, αποδείχτηκε ότι ο Ι. Β1. απέκτησε την κυριότητα του εν λόγω οικοπέδου δυνάμει του νόμιμα μεταγεγραμμένου .../1973 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ.
Κ., λόγω πώλησης από τις Ο. συζ. Ε. Σ., το γένος Γ. Χ., Χ. χήρα Σ. Α., το γένος Γ. Χ. και Μ Χ. του Γ., που ήταν συγκυρίες του οικοπέδου, η καθεμία κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου. Στη συνέχεια, ο Ι. Β1., όπως κρίθηκε αμετάκλητα, προκειμένου να αποφύγει τη μεγάλη φορολογική επιβάρυνσή του, καθώς, τόσον ο ίδιος, όσο και η σύζυγος του Σ.
Β1., είχαν μεγάλη ακίνητη περιουσία, δυνάμει του προαναφερόμενου .../1976 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ. Κ. μεταβίβασε το εν λόγω οικόπεδο εικονικά, κατά τα προεκτεθέντα, στον αδελφό του Α. Β., λόγω του ότι ο τελευταίος, κατά το χρόνο της μεταβίβασης, ήταν άγαμος, ενώ τα άλλα αδέλφια τους ήταν έγγαμα και είχαν κληρονόμους, ο δε Ι.
Β1. είχε μεγάλη εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του. Επί του οικοπέδου αυτού ο Ι. Β1. ανήγειρε, με δικές του αποκλειστικά δαπάνες, πολυώροφη οικοδομή (κτίριο βιοτεχνικών εργαστηρίων), με βάση την …/1977 οικοδομική άδεια, που εκδόθηκε στο όνομα του εικονικού κυρίου Α. Β1., ο οποίος, όμως, κατά την έκδοσή της, ενεργούσε κατ' εντολή και για λογαριασμό του αληθινού κυρίου Ι.
Β1.. Μετά την ανέγερση της οικοδομής, ο εικονικός κύριος Α. Β1., ενεργώντας στο όνομά του, αλλά κατ' εντολή και για λογαριασμό του αληθινού κυρίου Ι. Β1., προέβη στη σύνταξη της 4207/1988 πράξης σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και κανονισμού κτιρίου βιοτεχνικών εργαστηρίων του συμβολαιογράφου Αθηνών Π. Θ., που μεταγράφηκε νόμιμα, δυνάμει της οποίας υπήγαγε το εν λόγω οικόπεδο και την οικοδομή που είχε ανεγερθεί σ' αυτό στις διατάξεις του Ν. 3741/1929, όπως τροποποιήθηκε με το ν.
δ/γμα 1024/1971. Με την πράξη αυτή ορίστηκε, μεταξύ των άλλων, ότι θα αποτελούν ανεξάρτητες οριζόντιες ιδιοκτησίες και οι επίδικες, ήτοι, (α) η με στοιχεία (…) οριζόντια ιδιοκτησία (βιοτεχνικό εργαστήριο) του δευτέρου πάνω από το ισόγειο ορόφου, επιφάνειας 217,26 τετρ. μέτρων, με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 156/οοο ή 53,12 τετρ.
μέτρα και (β) η με στοιχεία (…) οριζόντια ιδιοκτησία (βιοτεχνικό εργαστήριο) του τέταρτου πάνω από το ισόγειο ορόφου, επιφάνειας 217,26 τετρ. μέτρων, με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 156/οοο ή 53,12 τετρ. μέτρα. Η εν λόγω πράξη συντάχθηκε για να προσδιοριστούν οι οριζόντιες ιδιοκτησίες που, όπως προεκτέθηκε, είχε ήδη ανεγείρει στο οικόπεδο, με δαπάνες του, ο αληθινός κύριος Ι.
Β1., με την εξ αδιαιρέτου αναλογία τους στο οικόπεδο και στα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής και για να ρυθμιστούν οι σχέσεις ανάμεσα στους ενοίκους και τους μελλοντικούς ιδιοκτήτες των οριζοντίων ιδιοκτησιών, καθώς και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις αυτών και δεν μεταβιβάστηκε με αυτή προς τον Α.
Β1.η κυριότητα των επίδικων οριζόντιων ιδιοκτησιών, όπως αβάσιμα υποστηρίζει η ενάγουσα - εναγομένη Φ. χήρα Α. Β1.. Άλλωστε, σύμφωνα με τον αναγκαστικού δικαίου κανόνα που θέτει το άρθρο 953 ΑΚ, τα οικοδομήματα, που, κατ' άρθρο 954 ΑΚ, αποτελούν συστατικά του κυρίου πράγματος, δηλαδή του οικοπέδου, ακολουθούν τη νομική τύχη αυτού και συνεπώς, αφού, όπως προεκτέθηκε, η κυριότητα του παραπάνω οικοπέδου ανήκε στον Ι.
Β1., το δικαίωμά του αυτό επεκτείνεται και στις οριζόντιες ιδιοκτησίες που ανεγέρθηκαν σ' αυτό (οικόπεδο), δηλαδή και στις επίδικες (ΑΠ 1281/2013, ΑΠ 135/2012, ΑΠ 1481/2012 στη ΝΟΜΟΣ). Ενόψει αυτών, ο ισχυρισμός της ενάγουσας - εναγομένης Φ. χήρας Α. Β1. ότι, εφόσον δεν προσβλήθηκε και δεν ακυρώθηκε, ως εικονική, με τις πιο πάνω αποφάσεις η …/1988 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, οι επίδικες οριζόντιες ιδιοκτησίες, που περιήλθαν στον κληρονομούμενο σύζυγό της με την πράξη αυτή, παρέμειναν στην κυριότητά του, είναι αβάσιμος.
Επίσης, ο ισχυρισμός της ότι, με την 6233/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε μετά από παραπομπή της προαναφερόμενης, 1169/2003, απόφασης του Αρείου Πάγου, με την οποία αναιρέθηκε εν μέρει η 716/2002 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, αναγνωρίστηκε η κυριότητά της, κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου, στις επίδικες οριζόντιες ιδιοκτησίες, με στοιχεία (…) και (…), είναι αβάσιμος.
Ειδικότερα, με την εν λόγω απόφαση του Εφετείου Αθηνών (6233/2004) εξαφανίστηκε, κατά ένα μέρος, η προαναφερόμενη 2582/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, μόνο ως προς τη διάταξή της, με την οποία αναγνωρίστηκε άκυρη η πώληση του ακινήτου που αναφέρεται στο .../1985 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Γ.
Κ. και απορρίφθηκε, κατά το μέρος αυτό, η από 30-3-1992 αγωγή του Ι. Β1.. Πλην όμως το συμβόλαιο αυτό δεν αφορά τα επίδικα ακίνητα, αλλά άλλο ακίνητο και συγκεκριμένα την οριζόντια ιδιοκτησία που βρίσκεται στη …, επί της οδού .... Ακόμα είναι αβάσιμος και ο ισχυρισμός της ότι με την 5063/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία έγινε τελεσίδικη με την 2113/2010 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, αναγνωρίστηκε η κυριότητά της επί των επίδικων οριζόντιων ιδιοκτησιών, δεδομένου ότι, με την εν λόγω απόφαση η Φ.
Β1.αναγνωρίστηκε εξ αδιαθέτου κληρονόμος του συζύγου της Α. Β1., κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου, στην πραγματική κληρονομιαία περιουσία που είχε αυτός κατά το χρόνο του θανάτου του και όχι στις επίδικες οριζόντιες ιδιοκτησίες, καθώς αυτές, κατά τα προεκτεθέντα, δεν περιλαμβάνονταν σ' αυτήν. Στις 8-4-2002 αποβίωσε ο Ι.
Β1. και άφησε πλησιέστερους συγγενείς τη σύζυγο του Σ. χήρα Ι. Β1., το Ι. Τ. και τα αμφιθαλή αδέλφια του, Ε. χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1. (εναγομένη - ενάγουσα και ήδη πρώτη εφεσίβλητη) και Κ. Β1.του Γ., όπως προκύπτει από το .../5-8-2002 πιστοποιητικό του Δήμαρχου …. Ο ανωτέρω άφησε την από 5-6-1997 ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία δημοσιεύθηκε με τα 3070/2002 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και καταχωρίστηκε στο γενικό βιβλίο διαθηκών του Πρωτοδικείου Αθηνών, στον τόμο "…" και με αύξοντα αριθμό "…".
Με τη διαθήκη αυτή εγκατέστησε κληρονόμους, εκτός των άλλων προσώπων, (α) τη σύζυγο του Σ. χήρα Ι. Β1., το Ι. Τ., στην οποία κατέλειπε, μεταξύ άλλων, το 1/2 εξ αδιαιρέτου της επικαρπίας της με στοιχείο (…) οριζόντιας ιδιοκτησίας, επί της οδού ... και (β) την εναγομένη - ενάγουσα αδελφή του Ε. χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β., στην οποία κατέλειπε, μεταξύ άλλων, το 1/2 εξ αδιαιρέτου της με στοιχείο (…) οριζόντιας ιδιοκτησίας της οδού ...
κατά πλήρη κυριότητα και το υπόλοιπο 1/2 εξ αδιαιρέτου αυτής κατά ψιλή κυριότητα, χωρίς να διαθέσει σε άλλο πρόσωπο την επικαρπία του 1/2 εξ αδιαιρέτου αυτής. Έτσι, κατά την ερμηνεία της διαθήκης αυτής (άρθρα 173 και 200 ΑΚ), η εναγομένη - ενάγουσα Ε. χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β., απέκτησε την (...) οριζόντια ιδιοκτησία κατά πλήρη κυριότητα.
Με την 6572/2002 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η Σ. χήρα Ι. Β1. κηρύχθηκε σε πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση και ορίστηκε δικαστικός συμπαραστάτης αυτής ο γιός της, από προηγούμενο γάμο της, Γ. Β2. του Δ. (τρίτος εναγόμενος στην από 31-12-2009 αγωγή, ενάγων στην από 9-6-2010 αγωγή και ήδη τρίτος εφεσίβλητος).
Ο τελευταίος, με την πιο πάνω ιδιότητά του, καθώς και η εναγομένη - ενάγουσα Ε. χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1., με την .../2008 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Αθηνών Α. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα, όπως αυτή διορθώθηκε με τη νόμιμα μεταγεγραμμένη .../2009 πράξη διόρθωσης της ίδιας συμβολαιογράφου, αποδέχτηκαν, με το ευεργέτημα της απογραφής, ο πρώτος για λογαριασμό της μητέρας του Σ.
χήρας Ι. Β1. και η δεύτερη για τον εαυτό της, την κληρονομιά που περιήλθε σε καθεμία από αυτές με την προαναφερόμενη ιδιόγραφη διαθήκη του Ι. Β1.. Περαιτέρω, ο Ι. Β1. το 1/2 εξ αδιαιρέτου της πλήρους κυριότητας, καθώς και το 1/2 εξ αδιαιρέτου της ψιλής κυριότητας της οριζόντιας ιδιοκτησίας με στοιχεία (…), δεν τα περιέλαβε στην προαναφερόμενη διαθήκη του και συνεπώς, ως προς αυτά, μετά το θάνατό του, χώρησε η εξ αδιαθέτου διαδοχή (άρθρο 1801 ΑΚ) και περιήλθαν στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του και ειδικότερα, στη σύζυγό του Σ.
χήρα Ι. Β1., το Ι. Τ., κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου, ήτοι, το 1/4 εξ αδιαιρέτου της πλήρους κυριότητας και το 1/4 εξ αδιαιρέτου της ψιλής κυριότητας και έτσι, αυτή κατέστη συγκυρία της (…) οριζόντιας ιδιοκτησίας κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου και επικαρπώτρια αυτής κατά το επιπλέον ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου και στα αμφιθαλή αδέλφια του, Ε.
χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1. και Κ. Β1.του Γ., σε καθένα κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου, ήτοι το 1/8 εξ αδιαιρέτου της πλήρους κυριότητας και το 1/8 εξ αδιαιρέτου της ψιλής κυριότητας αυτής. Με την …/2008 πράξη αποδοχής κληρονομίας της πιο πάνω συμβολαιογράφου Α. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα, όπως αυτή διορθώθηκε με τη νόμιμα μεταγεγραμμένη .../2009 πράξη διόρθωσης της ίδιας συμβολαιογράφου, ο εναγόμενος - ενάγων Γ.
Β2., με την προαναφερόμενη ιδιότητα του δικαστικού συμπαραστάτη της Σ. χήρας Ι. Β1., καθώς και η εναγομένη - ενάγουσα Ε. χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1., αποδέχτηκαν, με το ευεργέτημα της απογραφής, ο πρώτος για λογαριασμό της συμπαραστατούμενης μητέρας του και η δεύτερη ατομικά, την, ως άνω, εξ αδιαθέτου κληρονομία του συζύγου και αδελφού τους, αντίστοιχα, Ι.
Β1.. Εξάλλου, στις 11-11-2006 απεβίωσε στο … ο Κ. Β1. χωρίς να αφήσει διαθήκη και κατέλειπε πλησιέστερους συγγενείς τη σύζυγο του Μ. χήρα Κ. Β1., το γένος Σ. Π. και το γιό του Γ. Β1 (δεύτερο εναγόμενο της από 31-12-2009 αγωγής, δεύτερο ενάγοντα της από 22-7-2009 αγωγής και ήδη δεύτερο εφεσίβλητο), όπως προκύπτει από το .../2006 πιστοποιητικό του Δήμαρχου ….
Στις 31-1-2007 η χήρα του Μ. Β1. αποποιήθηκε την κληρονομία του συζύγου της, όπως προκύπτει από την …/2006 έκθεση αποποίησης κληρονομίας της γραμματέως του Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία κατόπιν αυτού περιήλθε εξ αδιαθέτου στο γιό της εναγόμενο - ενάγοντα Γ. Β1(άρθρο 1856 ΑΚ). Ο τελευταίος δυνάμει της …/2008 πράξης αποδοχής κληρονομίας της ανωτέρω συμβολαιογράφου Α.
Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα, όπως διορθώθηκε με τη νόμιμα μεταγεγραμμένη …/2009 πράξη της ίδιας συμβολαιογράφου, αποδέχτηκε, με το ευεργέτημα της απογραφής, αφενός μεν για λογαριασμό του πατέρα του Κ. Β1 την κληρονομία, που περιήλθε σ' αυτόν εξ αδιαθέτου από τον αδελφό του Ι. Β1., αφετέρου δε την κληρονομία που περιήλθε στον ίδιο εξ αδιαθέτου από τον πατέρα του, μετά την αποποίηση εκ μέρους της μητέρας του Μ.
χήρα Κ. Β1., ήτοι ποσοστό 1/8 εξ αδιαιρέτου της πλήρους κυριότητας και ποσοστό 1/8 εξ αδιαιρέτου της ψιλής κυριότητας της (…) οριζόντιας ιδιοκτησίας. Επίσης, στις 16-9-2008 απεβίωσε στο … χωρίς να αφήσει διαθήκη και η Σ. χήρα Ι. Β1. και άφησε πλησιέστερο συγγενή και εξ αδιαθέτου κληρονόμο της τον ενάγοντα - εναγόμενο Γ.
Β2., όπως προκύπτει από το …/22-10-2008 πιστοποιητικό του Δήμαρχου …. Ο ανωτέρω, με την .../2008 δήλωση αποδοχής κληρονομίας του συμβολαιογράφου Αθηνών Χ. Σ., που μεταγράφηκε νόμιμα, αποδέχτηκε την κληρονομία της μητέρας του, στην οποία περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, το 1/2 εξ αδιαιρέτου της οριζόντιας ιδιοκτησίας με στοιχεία (…), που περιήλθε σ' αυτήν με τον τρόπο που προαναφέρθηκε, δεδομένου ότι το επιπλέον ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου του δικαιώματος επικαρπίας που είχε αυτή στην εν λόγω οριζόντια ιδιοκτησία αποσβέστηκε με το θάνατο της και συνενώθηκε με την ψιλή κυριότητα που είχαν στο ποσοστό αυτό οι εναγόμενοι - ενάγοντες Ε.
χήρα Κ. Ξ. και Γ. Β1., οι οποίοι, κατόπιν αυτού κατέστησαν συγκύριοι της εν λόγω οριζόντιας ιδιοκτησίας, ο καθένας κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου. Κατ' ακολουθία των παραπάνω, η εναγομένη - ενάγουσα Ε. χήρα Κ. Ξ., το γένος Γ. Β1. είναι αποκλειστική κυρία της (…) οριζόντιας ιδιοκτησίας και συγκυρία, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου, της (…) οριζόντιας ιδιοκτησίας, ο εναγόμενος - ενάγων Γ.
Β1. είναι συγκύριος αυτής, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου, ενώ κατά το υπόλοιπο ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου συγκύριος αυτής είναι ο εναγόμενος - ενάγων Γ. Β2.. Σημειώνεται ότι οι προαναφερόμενοι, ως κληρονόμοι του Ι. Β1., με την 6229/2009 πράξη της συμβολαιογράφου Αθηνών Α. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα, ενέκριναν την 4207/1988 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και κανονισμού κτιρίων βιοτεχνικών εργαστηρίων του συμβολαιογράφου Αθηνών Π.
Θ.".
IV. Η επισκόπηση των παραδοχών κατευθύνει την αναιρετική κρίση στην μη ευδοκίμηση της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως. Αναλυτικότερα: Ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος, τούτου δοθέντος, διότι στην εφετειακή απόφαση αναπτύσσεται η λόγω της εικονικότητος ακυρότης της αγοραπωλησίας, καθόσον αφορά στο οικόπεδο (επί της οδού ..., Αθήνα), επί του οποίου, κατά τις παραδοχές, με χρήματα του Ι.
Β1. ανηγέρθη η οικοδομή, στην οποία ευρίσκονται οι επίδικες ιδιοκτησίες … και …, οι οποίες (όπως έγινε δεκτό) δεν ανήκαν στην κληρονομιαία περιουσία του Α. Β1.συζύγου της αναιρεσείουσας. Κατ'επιτρεπτή επισκόπηση, με την 2298/1992 Πράξη του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών είχε απορριφθεί ως μη νόμιμη η σωρευθείσα στο δικόγραφο του Ι.
Β1. περί κλήρου αγωγή, γιατί υπό τα εκτιθέμενα σε αυτήν περιστατικά, τα επίδικα ακίνητα δεν ανήκαν στη νομή και κατοχή του κληρονομουμένου κατά τον χρόνο του θανάτου του. Ως εκ τούτου είναι πλέον ή σαφές, ότι δεν τίθεται ζήτημα παρά τον νόμο παραδοχής δεδικασμένου, παρά τα αντίθετα υπό της αναιρεσείουσας υποστηριζόμενα, αδοκίμως όμως, κατά τα άνω εκτιθέμενα.
Επίσης, οι αιτιολογίες ενέχουν διεξοδικότητα προσήκοντος ειρμού και αλληλουχίας, χωρίς να καθίστανται ατέρμονες και ασκόπως σχοινοτενείς. Κατά τα δεκτά γενόμενα, αιτιολογείται το φλέγον και νευραλγικό θέμα της λόγω εικονικότητος ακυρότητος της (μεταξύ των Α. Β1.και Ι. Β1.) αγοραπωλησίας του οικοπέδου, όπου με χρήματα του Ι.
Β1. (κυρίου του οικοπέδου) είχε κτισθεί η οικοδομή, στην οποία βρίσκονται οι επίδικες ιδιοκτησίες … και .... Οι αιτιολογίες αυτές, χωρίς ασάφεια και αντιφατικότητα, αλλ'αντιθέτως με (αιτιολογική) πληρότητα στηρίζουν το πόρισμα της αποφάσεως, περί το ουσιώδες ζήτημα της μη συμπεριλήψεως των ανωτέρω ιδιοκτησιών στην κληρονομιαία περιουσία του συζύγου της αναιρεσείουσας, ζήτημα το οποίον αναλύεται σε όλα τα σημεία του, αρχής γενομένης απ'την προεκτεθείσα ακυρότητα της αγοραπωλησίας του οικοπεδου, το οποίον (κατά τις παραδοχές) είχε αγορασθεί με χρήματα του Ι.
Β1. και με χρήματα επίσης δικά του κτίσθηκε η οικοδομή, όπου τώρα βρίσκονται οι ιδιοκτησίες αυτές. Μετά ταύτα το Εφετείο προσηκόντως και με τον δέοντα ειρμό της επιβεβλημένης αναλυτικότητος αντιμετώπισε το ζήτημα, το οποίον ως αναιρετικά παράπονα, (προαναφερόμενα), αναδεικνύει η αναιρεσείουσα, αβασίμως όμως, με τους λόγους αναιρέσεως, δεύτερο και τρίτο, εν σχέσει προς την ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων 953 και 954 ΑΚ στην περίπτωση της οικοδομής επί της οδού ... (…), μία οικοδομή η οποία (κατά τα άνω παραδεδεγμένα) κτίσθηκε με χρήματα του (κουνιάδου της αναιρεσείουσας) Ι.
Β1., (σε οικόπεδο που είχε αγορασθεί εξ ιδίων του χρημάτων, ως άνω), και επ'αυτής (οικοδομής) με την σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας είχαν καθορισθεί τα αναλογικά επί του οικοπέδου ποσοστά εκάστης (οριζοντίου) ιδιοκτησίας και είχαν ρυθμισθεί οι σχέσεις των ιδιοκτητών, μη μεταβιβασθείσης με την πράξη αυτήν κυριότητος στον (σύζυγο της αναιρεσείουσας) Α.
Β1.. Γι'αυτό και κατά το ανωτέρω περιεχόμενό τους οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως ενέχουν αβασιμότητα. Τέλος, στον τρίτο λόγο αναιρέσεως, στα αναφερόμενα περί εμμέσου αντιπροσωπεύσεως εμφιλοχωρεί απαράδεκτο λόγω λανθασμένης προϋποθέσεως, μη τιθεμένου τοιούτου θέματος και περαιτέρω, μη τιθεμένου ζητήματος εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής της διατάξεως 211 παρ.1 ΑΚ, (στην οποία πάντως προβλέπεται η επενέργεια της δηλώσεως βουλήσεως στο όνομα του προσώπου, για το οποίο ρητώς ή κατά συναγωγή απ'τις περιστάσεις δικαιοπρακτεί κάποιος, τούτου εφαρμοζομένου και όταν (παρ.2) η δήλωση βουλήσεως απευθύνεται προς τον, κατά τα ως άνω, δικαιοπρακτούντα).
Η αναιρεσείουσα εκφέρει τις ανωτέρω αντίστοιχες αιτιάσεις της, οι οποίες όμως είναι αίολες, κατά τα άνω εκτιθέμενα.
V. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος ετέρου λόγου αναιρέσεως προς διερεύνηση, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί, να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και να επιβληθεί στην ηττωμένη αναιρεσείουσα η δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, κατά παραδοχή του αιτήματός τους (αρθρ.176, 183, 191 παρ.2, 495 παρ.3 ΚΠολΔ), συμφώνως προς το διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 12-5-2016 αίτηση της Φ. χας Α. Β1.περί αναιρέσεως της 208/2016 αποφάσεως του Εφετείου (Τριμελούς) Αθηνών.
Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του καταβληθέντος παραβόλου. Και Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα την δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, το ποσό της οποίας ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2700€).
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Δεκεμβρίου 2017.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2018.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ