339/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 339 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 339/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Τoυ αναιρεσείοντος: Ε. Τ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χριστόφορο Σαράκη, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου Ε. Δ. Κ., κατοίκου ..., ως έχουσας την επιμέλεια του προσώπου των ανηλίκων τέκνων της Σ. - Α. και Σ. Σ. Τ., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-6-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αγρινίου Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 154/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 813/2008 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 15-1-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 12-11-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης άλλως να γίνει δεκτή η κρινόμενη αγωγή αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. 'Οπως προκύπτει από τις .../23.3.2009 και .../19.3.2014 εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών του Πρωτοδικείου Αγρινίου Α. Κ. και Γ. Κ. αντίστοιχα ακριβή αντίγραφα της ένδικης αίτησης αναίρεσης και κλήση για παράσταση κατά τη συζήτησή της στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας επιδόθηκαν με επιμέλεια του αναιρεσείοντος νόμιμα και εμπρόθεσμα, στην αναιρεσίβλητη. Η τελευταία, όμως, δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε, με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο. Επομένως, η συζήτηση πρέπει να χωρήσει, παρά την απουσία της (αρθρ. 576 παρ.2 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙ. Εισάγεται προς κρίση αίτηση για αναίρεση απόφασης δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία το τελευταίο έκρινε για διάρρηση δικαιοπραξίας, με την οποία ο ήδη αναιρεσείων απέκτησε από τον, μη διάδικο, αδελφό του ακίνητα, προκειμένου να βλαβεί η αναιρεσίβλητη, και να μη δυνηθεί να ικανοποιήσει αξίωσή της εναντίον του, από διατροφή, την οποία έπρεπε να λάβει για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων της. Σημειώνεται, πως ο αρχικά εναγόμενος και ήδη μη διάδικος σύζυγος της αναιρεσίβλητης, έχει νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί, προκειμένου να παραστεί στην παρούσα δίκη (βλ..../17.3.2014 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Γ. Κ.), έτσι ώστε δεν ανακύπτει θέμα παραδεκτού της συζήτησης, εφ' όσον πρόκειται για αναγκαστική ομοδικία, (ΑΠ 1103/2010, ΑΠ 1230/2008, ΑΠ 1145/2007).

Από τις διατάξεις των άρθρων 939 έως 945 ΑΚ που προβλέπουν την προστασία των δανειστών σε περίπτωση που ο οφειλέτης τους προβαίνει σε απαλλοτρίωση των περιουσιακών του στοιχείων με σκοπό τη βλάβη τους προκύπτει, ότι οι προϋποθέσεις για τη διάρρηξη της απαλλοτριώσεως είναι: α) απαλλοτρίωση από τον οφειλέτη, β) σκοπός βλάβης των δανειστών, η οποία προκαλείται με την ελάττωση λόγω της απαλλοτριώσεως της περιουσίας του οφειλέτη, με αποτέλεσμα η περιουσία που απομένει να μην επαρκεί για την ικανοποίηση των αξιώσεων των δανειστών και γ) γνώση του τρίτου, προς τον οποίο γίνεται η απαλλοτρίωση, ότι ο οφειλέτης απαλλοτριώνει με σκοπό τη βλάβη των δανειστών. Η γνώση τεκμαίρεται μαχητά υπέρ του δανειστή, όταν ο τρίτος είναι κατά την απαλλοτρίωση σύζυγος ή συγγενής σε ευθεία γραμμή ή σε πλάγια γραμμή εξ αίματος έως και τον τρίτο βαθμό, ή από αγχιστεία έως και το δεύτερο, εκτός αν παρήλθε έτος από την απαλλοτρίωση μέχρι την άσκηση, ενώ η παραπάνω γνώση δεν απαιτείται αν η απαλλοτρίωση έγινε από χαριστική αιτία. Εξάλλου, η νομική αοριστία της αγωγής, στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ), συντρέχει δε, αν το δικαστήριο για τη θεμελίωση της αγωγής στο συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέστηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα από εκείνα που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος, κρίνοντας αντιστοίχως νόμιμη ή μη στηριζόμενη στο νόμο την αγωγή. Στην προκειμένη περίπτωση, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη με την από 8-6-2004 ένδικη αγωγή, την οποία άσκησε με την ιδιότητά της ως νομίμου εκπροσώπου των δύο ανήλικων τέκνων της, ζήτησε τη διάρρηξη της περιεχομένης στο, νομίμως μεταγραφέν, .../2003 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αγρινίου Βασιλείου Στραβοδήμου δικαιοπραξίας, δυνάμει της οποίας ο πρώτος εναγόμενος, (ο οποίος δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη), μεταβίβασε κατά κυριότητα, λόγω πωλήσεως, στον αδελφό του-δεύτερο εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα το περιγραφόμενο ακίνητο (αγροτεμάχιο) εμπορικής αξίας 30.000 ευρώ. Για τη νομική θεμελίωση της αγωγής, η ενάγουσα ισχυρίστηκε, ότι η άνω απαλλοτρίωση εκ μέρους του πρώτου εναγομένου, ο οποίος εστερείτο άλλων περιουσιακών στοιχείων, έγινε με σκοπό να ματαιώσει την ικανοποίηση απαιτήσεως ύψους 9.274,35 ευρώ, που είχαν εναντίον του τα πιο πάνω ανήλικα τέκνα του από διατροφή και ότι η γνώση του δευτέρου εναγομένου, (προς τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση), ότι ο οφειλέτης απαλλοτρίωσε με σκοπό τη βλάβη των δανειστών, τεκμαίρεται κατ' άρθρο 941 παρ. 2 ΑΚ λόγω της ιδιότητάς του ως συγγενούς, σε πλάγια γραμμή, εξ αίματος δευτέρου βαθμού, αφού από την απαλλοτρίωση (10-6-2003) και μέχρι την άσκηση της αγωγής δεν παρήλθε έτος. Όπως προκύπτει από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (πρακτικά συνεδρίασης πρωτοβαθμίου δικαστηρίου- προτάσεις δευτέρου εναγομένου στο πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο δικαστήριο) ο τελευταίος, μαχόμενος κατά του τεκμηρίου του άρθρου 941 παρ. 2 ΑΚ, ισχυρίστηκε ότι η ένδικη αγωγή ασκήθηκε, αναφορικά με αυτόν, μετά παρέλευση έτους από την επίδικη απαλλοτρίωση, δεδομένου ότι αυτή (αγωγή), όπως προέκυπτε από το προσκομιζόμενο σχετικό αποδεικτικό του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή Γ. Π., του επιδόθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2006. Το (κρίσιμο αυτό) γεγονός δεν αμφισβητείται.

Συνεπώς, μετά ταύτα, η ένδικη αγωγή, στην οποία δεν αναφερόταν κάποιο στοιχείο, αναφορικά με την γνώση του δευτέρου εναγομένου (γινόταν μόνο επίκληση του ως άνω τεκμηρίου) έπασχε νομική αοριστία, διότι έλλειπε στοιχείο απαραίτητο για την νομική θεμελίωσή της.

Επομένως, το Εφετείο που δέχθηκε την αγωγή ως νόμιμη και εν συνεχεία και ως κατ' ουσίαν βάσιμη υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αφού αρκέστηκε (για την θεμελίωση της αγωγής) σε στοιχεία λιγότερα από εκείνα που ο σχετικός κανόνας απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος. Είναι, συνεπώς, βάσιμος ο σχετικός πέμπτος λόγος, από τον αριθ. 1 (και όχι και από τον αριθ. 14 που αναφέρεται στο αναιρετήριο) του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά παραδοχή του ως άνω λόγου, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών λόγων αναιρέσεως, να κρατηθεί η υπόθεση για εκδίκαση από το Δικαστήριο τούτο, εφόσον δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως η παρ. αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 παρ.1 του ν. 4139/2013) και στη συνέχεια να απορριφθεί αγωγή ως μη νόμιμη και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ). Κατά το άρθρο 579 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., αν προαποδεικνύεται εκούσια ή αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης που αναιρέθηκε ο Άρειος Πάγος, αν υποβληθεί αίτηση με το αναιρετήριο ή με τις προτάσεις ή με αυτοτελές δικόγραφο που κατατίθεται στην γραμματεία του ως την παραμονή της συζήτησης, διατάζει με την αναιρετική απόφαση την επαναφορά των πραγμάτων στη κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση. Για να είναι παραδεκτή η αίτηση αυτή, πρέπει ο αιτών να επικαλείται αποδεικτικό μέσο από το οποίο να αποδεικνύεται, προαποδεικτικώς, η εκτέλεση. Επιτρέπεται η απόδειξη και με ομολογία, αποκλείεται όμως η απόδειξη με καταβολή σε τρίτον ως πληρεξούσιο δικηγόρο του δικαιούχου, όταν ο τελευταίος δεν είναι εφοδιασμένος με ειδική πληρεξουσιότητα για είσπραξη χρημάτων, Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων εναγόμενος με τις εμπροθέσμως κατατεθείσες έγγραφες προτάσεις του υπέβαλε το αίτημα επαναφοράς των πραγμάτων στην προ της εκτέλεσης της αναιρεθείσας απόφασης κατάσταση, και, συγκεκριμένα, ζήτησε να υποχρεωθεί η αναιρεσίβλητη να του καταβάλει το ποσό των 1065 ευρώ, το οποίο της κατέβαλε με επιφύλαξη, εξαιτίας της απειλούμενης εις βάρος του αναγκαστικής εκτέλεσης της αναιρεθείσης αποφάσεως και ειδικότερα για δικαστική δαπάνη και για έξοδα επιδόσεως και συντάξεως επιταγής. Προς απόδειξη της εκτελέσεως ο αναιρεσείων, επικαλείται μεν την από 30-12-2008 εξοφλητική απόδειξη από την οποία προκύπτει, ότι η πληρεξούσια δικηγόρος του Άρτεμη Παπατριανταφύλλου ενεργώντας για λογαριασμό του κατέβαλε το ποσό των 1065 ευρώ "στον Παναγιώτη Παπαχρήστου, δικηγόρο για λογαριασμό της εντολίδος του Ε. Κ.", πλην όμως δεν αποδεικνύεται από κάποιο αποδεικτικό στοιχείο, ενόψει και της ερημοδικίας της αναιρεσίβλητης, ότι ο ανωτέρω δικηγόρος είχε ειδική πληρεξουσιότητα να δεχθεί την είσπραξη του ποσού αυτού.

Συνεπώς η αίτηση επαναφοράς πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 813/2008 απόφαση του Εφετείου Πατρών.

ΚΡΑΤΕΙ την υπόθεση και δικάζοντας την από 8 Ιουνίου 2004 (και με αριθ. εκθ. κατ. 125/2004) αγωγή της Ε. Δ. Κ., υπό την ιδιότητά της ως ασκούσης την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων της Σ. - Α. και Σ. Τ.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αγωγή.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ το αίτημα επαναφοράς των πραγμάτων στην προ της εκτέλεσης κατάσταση.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Μαΐου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ