338/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 338 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 338/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Ανώνυμος Βιομηχανική - Εμπορική Γεωργοπτηνοτροφική εταιρείας Χ.Β. Τ. ΕΥΡΩΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ" που εδρεύει στα … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Παύλου Μαρκέλλου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Του εδρεύοντος στα Εξαμίλια Κορινθίας Σωματείου "ΕΞΩΡΑΙΣΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΚΟΣΜΑ ΕΞΑΜΙΛΙΩΝ", που εκπροσωπείται νομίμως, 2)Του εδρεύοντος στα Ίσθμια Κορινθίας Σωματείου με την επωνυμία: "ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΙΩΝ ΚΥΡΑ ΒΡΥΣΗ ΙΣΘΜΙΑΣ", που εκπροσωπείται νόμιμα, 3)Του εδρεύοντος στην Ξυλοκέριζα Κορινθίας Σωματείου με την επωνυμία "ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΡΔΙΚΑΡΙΑΣ", που εκπροσωπείται νόμιμα, 4)Του εδρεύοντος στην Ξυλοκέριζα Κορινθίας Σωματείου με την επωνυμία "ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟΣ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ και ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΞΥΛΟΚΕΡΙΖΑΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ", που εκπροσωπείται νόμιμα, 5) Του εδρεύοντος στα Ίσθμια Κορινθίας Σωματείου με την επωνυμία "ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΛΚΥΩΝ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΑΓ.

ΜΑΡΙΝΑΣ - ΚΥΡΑ ΒΡΥΣΗΣ - ΔΗΜΟΣ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΠΕΡΑΧΩΡΑΣ", που εκπροσωπείται νόμιμα, 6)Του εδρεύοντος στην Κόρινθο και στη θέση "ΜΠΑΘΑΡΙΣΤΡΑ", Σωματείου με την επωνυμία "ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ", που εκπροσωπείται νόμιμα, 7)Του εδρεύοντος στην Καλλιθέα της πόλεως της Κορίνθου Σωματείου την επωνυμία "ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ", που εκπροσωπείται νόμιμα, 8)Γ.

Γ., 9) Σ. Γ., 10)Ι. Α. 11) Κ. Π., 12) Α. Π., κατοίκων ..., 13) Ε. Α., 14) Ν. Σ., 15) Σ. Μ., 16) Κ. Κ., 17) Χ. Κ., 18) Κ. Ρ., 19) Ε. Λ., 20) Π. Ν., 21) Γ. Σ., 22) Π. Π., 23) Λ. Σ., 24) Κ. Α., κατοίκων απάντων …, 25) Δ. Σ., 26) Ι. Β., 27) Κ. Σ., 28) Κ. Σ., 29) Ν. Β., 30) Π. Β., 31) Μ. Β., κατοίκων απάντων και απασών …, 32) Α. Χ., 33) Λ. Γ., 34) Π. Α., 35) Δ. Π., 36) Γ. Μ., κατοίκων απάντων του οικισμού …, 37) Κ. Π., 38) Σ.

Τ., 39) Χ. Σ. 40) Α. Γ., κατοίκων ..., 41) Π. Π., 42) Δ. Γ., 43) Δ. Μ. και 44) Α. Μ., κατοίκων στην περιοχή ….

Από αυτούς οι 5ος, 6ος, 7ος, 9ος, 13ος, 16ος, 18ος ατομικά και ως πληρεξούσιος του 6ου αναιρεσίβλητου, 24ος, 33ος, 39ος, 40ος, 41ος, και 42ος εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Ντουσοπούλου. Οι 1,2,3,4,8,10, 11,12,14,15, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29, 30,31, 32, 34, 35, 36, 37, 38 και 44 δεν παραστάθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-12-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κορίνθου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 83/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 153/2013 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 12-11-2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης, ανέγνωσε την από 18-9-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, "Αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση".

Στην προκειμένη περίπτωση, από το σχετικό πινάκιο, τα πρακτικά συνεδριάσεως του Δικαστηρίου και τα στοιχεία της δικογραφίας, προκύπτουν τα εξής: Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το πινάκιο κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας παρέστη νομίμως η αναιρεσείουσα. Αντιθέτως, δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο οι 1ος, 2ος, 3ος, 4ος, 8ος, 10ος, 11ος, 12ος, 14η, 15η, 17ος, 19ος, 20η, 21ος, 22ος, 23η, 25ος, 26ος, 27η, 28η, 29ος, 30ος, 31η, 32ος, 34ος, 35ος, 36ος, 37ος, 38η, 43ος και 44ος των αναιρεσιβλήτων και η αναιρεσείουσα προς απόδειξη της κλητεύσεώς τους προσκόμισε και επικαλέσθηκε την 11568/27-6-2014 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας Κορίνθου Κ.

Δ. - Ζ.. Από την έκθεση αυτή προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα επέδωσε ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως μαζί με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση στο δικηγόρο Κορίνθου Γεώργιο Γιαννίκο, ως νόμιμο αντίκλητο και πληρεξούσιο δικηγόρο όλων των αναιρεσιβλήτων. Το γεγονός, ωστόσο, ότι ο εν λόγω δικηγόρος παρέστη ως πληρεξούσιος όλων των εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσιβλήτων στη δίκη ενώπιον του Εφετείου Ναυπλίου, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, δεν καθιστά αυτόν αντίκλητο και πληρεξούσιο τούτων, ώστε να είναι δυνατή η προς αυτόν επίδοση του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως με τη σχετική κλήση προς συζήτηση.

Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως δεν επιδόθηκε νομότυπα και πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υποθέσεως ως προς τους απολειπομένους διαδίκους, να συζητηθεί όμως ως προς τους λοιπούς παρισταμένους των αναιρεσιβλήτων (άρθρο 576 παρ. 3 εδ. β', που προστέθηκε με το άρθρο 62 ν. 4139/2013).

Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ ιδρύεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Με τη διάταξη αυτή, που αποτελεί εκδήλωση της αρχής της συζητήσεως (άρθρο 106 ΚΠολΔ), διασφαλίζεται η συμμόρφωση προς τα άρθρα 335, 338, 339, 340, 341 και 346 ΚΠολΔ, ώστε να λαμβάνονται υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νομίμως προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι και μόνον αυτά.

Ο λόγος όμως είναι αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους. Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κ.λ.π.), που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολογήσεως εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο αναιρετικό λόγο, από το άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα μέμφεται το Εφετείο ότι, προκειμένου να καταλήξει στην κρίση του περί της ουσιαστικής βασιμότητας της περί προσβολής της προσωπικότητάς τους αγωγής των αναιρεσιβλήτων, δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις τα έγγραφα που επικαλέσθηκε και προσκόμισε αυτή κατά την ενώπιον του Εφετείου συζήτηση, και συγκεκριμένα: 1) την υπ' αριθμ. 8661/7-12-1994 απόφαση της Νομαρχίας Κορίνθου, 2) την υπ' αριθμ. 3882/3-7-1996 απόφαση - έγκριση περιβαλλοντικών όρων, 3) την υπ' αριθμ. 382/1999 άδεια κατασκευής από την Διεύθυνση ΧΩ.ΠΟ.ΠΕ της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κορινθίας, 4) το υπ' αριθμ. 9532/9-10-2002 έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης Υγείας - Πρόνοιας σχετικά με την αυτοψία που διενεργήθηκε στις 19-8-2002, 5) το υπ' αριθμ.

πρωτ. 4897/22-12-2005 έγγραφο της Δ/νσης Υγείας της ΝΑ Κορινθίας, 6) την υπ' αριθμ. 176/2007 απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου Κορινθίας, 7) το υπ' αριθμ. 6/13-6-2007 πρακτικό Α'βάθμιας Επιτροπής Ελέγχου Σταυλισμού ζώων και επιχειρήσεων, 8) την υπ' αριθμ. 2631/10-7-2009 κτηνιατρική άδεια λειτουργίας μονάδας παραγωγής οργανικών λιπασμάτων - βελτιωτικού εδάφους και 9) την υπ' αριθμ. 3622/22-9-2009 βεβαίωση της Δ/νσης Κτηνιατρικής ΝΑ Κορινθίας, από το περιεχόμενο των οποίων προέκυπτε, κατά την αναιρεσείουσα, έλλειψη οποιασδήποτε αναφοράς ή μομφής περί εκπομπής δυσοσμίας από την επιχείρησή της, και ως εκ τούτου δεν αποδεικνυόταν η επικαλούμενη με την αγωγή των αναιρεσιβλήτων προσβολή της προσωπικότητάς τους.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, γιατί από την προσβαλλόμενη απόφαση, και ειδικότερα από την περιεχόμενη σ' αυτήν βεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, σε συνδυασμό με τις σκέψεις και το σύνολο των αποδεικτικών αναλύσεων που περιέχει στο αιτιολογικό της, δεν καταλείπεται καμιά απολύτως αμφιβολία ότι το Εφετείο, για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και τα πιο πάνω αναφερόμενα έγγραφα, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να κάνει ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγηση του καθενός.

Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολομ.

ΑΠ 1/1999). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "... Μετά τη σύσταση της εκκαλούσας (ήδη αναιρεσείουσας) και μετά από αίτησή της εκδόθηκαν στο όνομά της ... άδεια λειτουργίας πτηνοτροφείου 35.000 ωοτόκων ορνίθων ...

και ... άδεια λειτουργίας πτηνοτροφείου, κατ' επέκταση του προηγουμένου, που αφορά την ανάθρεψη 48.000 νεοσσών πτηνών. Με τη δεύτερη των αδειών ορίστηκε ότι η συλλογή, αποθήκευση, επεξεργασία και διάθεση της κόπρου των πτηνών ... θα γίνεται σύμφωνα με την από 15-11-1989 μελέτη ... η οποία ... αφορά μόνο τα στερεά απόβλητα, και σε κάθε περίπτωση έχασε κάθε νόμιμη ισχύ από τον Αύγουστο 1994 ...

Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι από την έναρξη λειτουργίας του πτηνοτροφείου το έτος 1982 και οπωσδήποτε μέχρι την άσκηση της αγωγής, η ημερησίως παραγόμενη κόπρος των πτηνών εναποτίθετο σε στεγασμένο χώρο του όλου ακινήτου της επιχείρησης, όπου έχει κατασκευασθεί με περιμετρικά χωμάτινα αναχώματα δεξαμενή απόθεσης της κόπρου, με αποτέλεσμα με την πάροδο των ετών και την συσσώρευση της κόπρου, που ενισχύετο από την ανατροφή περισσοτέρων πτηνών από αυτά για τα οποία είχε άδεια η εκκαλούσα, να δημιουργηθεί μια μεγάλης έκτασης ανθυγιεινή εστία ρύπανσης.

Ειδικότερα, αποδεικνύεται ότι η συνεχώς συσσωρευόμενη κόπρος για την απομάκρυνση της οποίας δεν φροντίζει η εκκαλούσα παρά τα συνεχή παράπονα των περιοίκων και τις συνεχείς επισημάνσεις των αρμοδίων υπηρεσιών, που έφθασαν μέχρι την επιβολή προστίμου 36.000 ευρώ με την 1144/2005 απόφαση του Νομάρχη Κορινθίας,όταν βρέχεται, γιατί ο χώρος στον οποίον ευρίσκεται δεν είναι στεγασμένος, μετατρέπεται σε μια ρυπαρή υδαρή μάζα, η οποία αποπνέει εντονότατη δυσοσμία και γίνεται έδαφος πρόσφορο για την ανάπτυξη εντόμων όπως μύγες και κουνούπια, τα οποία στην συνέχεια είναι δυνατόν να μεταφέρουν ασθένειες στους ανθρώπους.

Τα ανωτέρω προβλήματα έχουν επισημανθεί από πολλές δημόσιες υπηρεσίες, που πραγματοποίησαν ελέγχους στην εκκαλούσα, όπως την ανωτέρω Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος, την Δ/νση Υγείας Κορινθίας, το Κλιμάκιο Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (ΚΕΠΕ) και την πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Επιτροπή Σταυλισμού Κορινθίας.

Είναι χαρακτηριστική προς τούτο η από 28/5/2007 Υγειονομική Έκθεση του Επόπτη Δημόσιας Υγείας Κορινθίας Γεωργ. Αντωνόπουλου, ο οποίος επισκέφθηκε παρουσία και των άλλων μελών της Πρωτοβάθμιας Επιτροπής Σταυλισμού Κορινθίας την επιχείρηση της εκκαλούσας στις 28/5/2007 και αφού και πάλι διαπίστωσε την έλλειψη Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων και Άδειας Διάθεσης της Κόπρου, επί της ουσίας κατέγραψε ότι η εκκαλούσα δεν έχει προβεί σε καμία ενέργεια απομάκρυνσης αλλά και προστασίας του σωρού της κόπρου με την κατασκευή στεγάστρου, παρά τις συνεχείς προς αυτήν συστάσεις με αποτέλεσμα η κόπρος, λόγω των βροχοπτώσεων, να μετατρέπεται σε υδαρή μάζα, να επηρεάζεται δυσμενώς η υπόγεια υδροφορία και να δημιουργείται ανθυγιεινή εστία μεγάλης έκτασης.

Πραγματικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες του έτους 2007 από την προκλητική αδιαφορία της εκκαλούσας στην διαχείριση της σωρευομένης κόπρου, η δυσοσμία είχε φθάσει σε μη ανεκτή κατάσταση για όλους τους κατοίκους των γύρω περιοχών, οι οποίοι όταν ο αέρας φυσούσε προς την πλευρά των οικιών τους δεν μπορούσαν να βγουν έξω από τις οικίες τους, αλλά έκλειναν τις πόρτες και τα παράθυρα, γιατί η δυσοσμία ήταν ανυπόφορη.

Για τον λόγο αυτό οι εφεσίβλητοι, από τους οποίους, οι επτά πρώτοι είναι νομίμως λειτουργούντα σωματεία, των οποίων τα μέλη είναι κάτοικοι της περιοχής γύρω από το πτηνοτροφείο και επίσης οι λοιποί εφεσίβλητοι, οι οποίοι είναι επίσης κάτοικοι της περιοχής αυτής, όλοι δε λόγω της στενής τοπικής σχέσης των οικιών τους επηρεάζονται από την δυσοσμία που εκλύεται, υπέβαλαν στις 30.7.2007 στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κορίνθου την 2472/2007 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για την προστασία του δικαιώματος της προσωπικότητας τους.

Η αίτηση αυτή έγινε δεκτή με την 3384/2007 απόφαση , η οποία διέταξε την εντός ενός μηνός από την επίδοση της απόφασης απομάκρυνση της κόπρου και υποχρέωσε τους εφεσίβλητους να ασκήσουν αγωγή μέσα σε προθεσμία 30 ημερών. Η εκκαλουσα δεν συμμορφώθηκε και οι εφεσίβλητοι άσκησαν την ένδικη αγωγή τους. Μετά την άσκηση της αγωγής με την 46/17.1.2008 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Πελοποννήσου εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι λειτουργίας της επιχείρησης της εκκαλούσας και αυτή άρχισε να απομακρύνει την κόπρο, χωρίς όμως και να ολοκληρώσει την απομάκρυνση αυτή, όπως τούτο ιδίως αποδεικνύεται και από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα της μηχανολόγου - μηχανικού Π.

Χ..... Ο οποίος παραδέχθηκε ότι κατά τον χρόνο που κατέθεσε (14.10.2009) η χαβούζα (όπως ονόμασε την τάφρο εναπόθεσης της κόπρου) έχει παραμείνει και καταπολεμάται σιγά-σιγά με βιολογικό καθαρισμό. Εξάλλου, ναι μεν το ΚΕΠΕ Κορινθίας στις 31.7.2012, που διενήργησε αυτοψία, δεν διαπίστωσε προβλήματα δυσοσμίας από την επεξεργασία και διάθεση της στερεάς κόπρου όμως' η διαπίστωση αυτή αφορά την συγκεκριμένη ημερομηνία και κυρίως την μονάδα παραγωγής λιπάσματος της εκκαλούσας, όπου αυτή διαθέτει πλέον την κόπρο και ασφαλώς η δυσοσμία που προέρχεται από την "χαβούζα", η οποία δεν έχει κλείσει, επανέρχεται αμέσως μόλις βρέξει και η κόπρος που υπάρχει σ' αυτήν υγροποιηθεί για τον λόγο δε αυτό η προσβολή της προσωπικότητας των εφεσίβλητων παραμένει και κατά τον χρόνο συζήτησης της έφεσης στο Δικαστήριο τούτο.

Ο ισχυρισμός της εκκαλούσας ότι λειτουργεί στη θέση αυτή με νόμιμα χορηγηθείσες άδειες από εικοσιπενταετίας περίπου, ενώ οι εφεσίβλητοι κατοίκησαν πρόσφατα στη γύρω περιοχή και κατά το πλείστον δεν διαθέτουν νόμιμες οικοδομικές άδειες , δεν ασκεί έννομη επιρροή δεδομένου μάλιστα ότι η υποβάθμιση ή μη του περιβάλλοντος και το δικαίωμα των κατοίκων της περιοχής στην ακώλυτη χρήση του ατμοσφαιρικού αέρα δεν συναρτάται άμεσα με τη ύπαρξη οικοδομικών αδειών των αιτούντων ή τον χρόνο που κατοίκησαν στην περιοχή.

Επίσης δεν ασκεί έννομη επιρροή ο ισχυρισμός ότι στην περιοχή υπάρχουν και άλλες εγκαταστάσεις επιβαρυντικές για το περιβάλλον, δεδομένου ότι, και αληθής υποτιθέμενος, δεν απαλλάσσει την εκκαλούσα από την δική της υποχρέωση προστασίας του περιβάλλοντος και σεβασμού της προσωπικότητας των εφεσίβλητων.

Επομένως, αφού η εκκαλούσα συνεχίζει παράνομα και υπαίτια να προσβάλλει το δικαίωμα της προσωπικότητας των εφεσίβλητων με την διατήρηση της κόπρου στον μη στεγασμένο χώρο και συνεπώς την πρόκληση έντονης δυσοσμίας και την ανάπτυξη επιβλαβών εντόμων, όταν η κόπρος αυτή βραχεί, συνάγεται ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα άρσης της προσβολής, κατάλληλα δε τέτοια μέτρα είναι η απομάκρυνση της κόπρου, η στέγαση του χώρου όπου βρίσκεται αυτή και η τακτική εντομοκτονία, ενέργειες οι οποίες πρέπει να επιτραπούν στους εφεσίβλητους, με δαπάνη της εκκαλούσας, αν αυτή δεν συμμορφωθεί.

Περαιτέρω, από την ανωτέρω παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά της εκκαλούσας οι 8ος ως 44ος των εφεσιβλήτων, που είναι φυσικά πρόσωπα, δοκίμασαν θλίψη και στενοχώρια και επομένως υπέστησαν ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας πρέπει να αναγνωρισθεί ότι δικαιούνται ως χρηματική ικανοποίηση το ποσόν των 1.000 ευρώ ο καθένας, το οποίο κρίνεται εύλογο, ενόψει των συνθηκών προσβολής της προσωπικότητάς τους, που προαναφέρθηκαν, την ένταση της αμέλειας της εκκαλούσας και της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης των μερών, από τους οποίους η εκκαλούσα είναι μια ανθούσα οικονομικά επιχείρηση με κέρδη προ φόρων 775.206,30 και 421.051,33 ευρώ, αντιστοίχως, για τα έτη 2005 και 2004, που προσκομίζονται στοιχεία, και οι εφεσίβλητοι είναι μέσης οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης άνθρωποι".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ακολούθως ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο είχε δεχθεί μερικώς την αγωγή των εφεσιβλήτων, ορθά τις αποδείξεις εκτίμησε, και απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικά με τους λόγους της ευθύνης της αναιρεσείουσας με βάση την αδικοπρακτική συμπεριφορά της έναντι των αναιρεσιβλήτων, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 57, 59, 914 και 297 ΑΚ, τις οποίες εφάρμοσε, και το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ειδικότερα, με σαφήνεια εκτίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι η υπαιτιότητα της αναιρεσείουσας συνίσταται στο ότι μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής δεν φρόντιζε για την έγκαιρη απομάκρυνση της συνεχώς συσσωρευόμενης κόπρου από το χώρο του πτηνοτροφείου της, αλλά ούτε για την προστασία της σωρού αυτής με την κατασκευή σκεπάστρου, παρά τις συνεχείς συστάσεις της αρμόδιας αρχής, με αποτέλεσμα, από την προκλητική αδιαφορία της στη διαχείριση της σωρευόμενης κόπρου, να δημιουργείται ανυπόφορη για τους κατοίκους της γύρω περιοχής δυσοσμίας, δεν ήταν δε αναγκαίος για την πληρότητα της αιτιολογίας της ειδικότερος προσδιορισμός του τρόπου με τον οποίο οι ως άνω παραλείψεις της αναιρεσείουσας ήσαν πρόσφορες για την προσβολή της προσωπικότητας των κατοίκων της περιοχής, μελών των αναιρεσίβλητων σωματείων.

Κατά συνέπεια είναι αβάσιμος ο περί του αντιθέτου από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, προβάλλοντας ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν εκτίθενται περιστατικά που να θεμελιώνουν την υπαιτιότητά της, καθώς και τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ των ενεργειών αυτών και της προσβολής της προσωπικότητας των αναιρεσιβλήτων, ενόψει του ότι η επιχείρησή της λειτουργούσε με νόμιμη άδεια.

Ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο της ουσίας σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα.

Τέτοια όμως έγγραφα δεν θεωρούνται τα διαδικαστικά έγγραφα της ενεστώσας δίκης, όπως είναι τα πρακτικά συνεδριάσεως του δικαστηρίου, κατά το μέρος τους που περιέχουν καταθέσεις μαρτύρων. Περαιτέρω, παραμόρφωση υπάρχει μόνο όταν το δικαστήριο υποπίπτει ως προς το έγγραφο σε διαγνωστικό λάθος, δηλαδή σε λάθος αναγόμενο στην ανάγνωση του περιεχομένου του (σφάλμα αναγνώσεως) με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προφανώς διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά ανέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό, καθόσον στην περίπτωση αυτή πρόκειται για παράπονο αναφερόμενο στην εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων, που εκφεύγει του αναιρετικού ελέγχου (Ολομ.

ΑΠ 2/2008). Πάντως, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως θα πρέπει το δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε και όταν το έχει απλώς συνεκτιμήσει μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τους τρίτο και τέταρτο λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα προβάλλει την αιτίαση ότι το δικαστήριο της ουσίας παραμόρφωσε το περιεχόμενο: α) της ένορκης καταθέσεως του μάρτυρα Π. Χ., που περιέχεται στα πρακτικά συνεδριάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα διαφορετικά από εκείνα που αναφέρει ο μάρτυρας αυτός στην ένορκη κατάθεσή του και β) της από 31-7-2012 εκθέσεως "αυτοψίας", με το να δεχθεί ότι η μη διαπίστωση από το ΚΕΠΕ, που διενέργησε αυτοψία στις 31-7-2002, προβλημάτων δυσοσμίας από την επεξεργασία και τη διάθεση της στερεάς κόπρου "αφορά τη συγκεκριμένη ημερομηνία και κυρίως τη μονάδα παραγωγής λιπάσματος της εκκαλούσας", ενώ, κατά την αναιρεσείουσα, από την περικοπή της ως άνω εκθέσεως "κατά τη διάρκεια και ώρα της αυτοψίας δεν διαπιστώθηκαν προβλήματα δυσοσμίας από την επεξεργασία και διάθεση της στερεάς κόπρου στην εν λόγω μονάδα" προκύπτει ότι αφορά όχι μόνο το παρασκευαστήριο λιπάσματος αλλά και τον εκτός αυτού χώρο.

Ο λόγος αυτός, ως προς μεν το υπό στοιχείο α' σκέλος του, είναι απαράδεκτος, διότι τα πρακτικά συνεδριάσεως δεν αποτελούν "έγγραφα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη νομική έννοια, ως προς δε το υπό στοιχείο β' σκέλος του, είναι αβάσιμος, δεδομένου ότι το Εφετείο σωστά ανέγνωσε το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού, πλην όμως, συνεκτιμώντας το με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα συνήγαγε αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που θεωρεί ορθό η αναιρεσείουσα.

Με τον πέμπτο και τελευταίο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί δέχθηκε πράγματα αληθινά χωρίς απόδειξη, και συγκεκριμένα ότι "εξαιτίας της υπάρχουσας ανοικτής τάφρου λόγω ενδεχόμενης υγροποίησης από τη βροχή προκαλείται δυσοσμία". Ο λόγος είναι αβάσιμος, προεχόντως γιατί το ως άνω περιστατικό δεν αποτελεί πράγμα με την έννοια του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, σε κάθε δε περίπτωση γιατί, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο στήριξε το αποδεικτικό του πόρισμα στα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που αναφέρει, και συγκεκριμένα στις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων και όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν με επίκληση τα διάδικα μέρη. Ο ίδιος ως άνω λόγος, κατά το μέρος του με το οποίο μέμφεται το Εφετείο, ότι, παρά την υποβολή σχετικού αιτήματος εκ μέρους της αναιρεσείουσας, δεν διέταξε πραγματογνωμοσύνη για τη διαπίστωση του ισχυρισμού της ότι δεν αναδύεται δυσοσμία από τις εγκαταστάσεις του πτηνοτροφείου, είναι απαράδεκτος, γιατί δεν υπάρχει παραδοχή της προσβαλλομένης ότι για το εν λόγω ζήτημα απαιτούνται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης, σε κάθε δε περίπτωση, είναι αβάσιμος, γιατί και ο εν λόγω ισχυρισμός δεν αποτελεί "πράγμα", αλλά είναι αρνητικός της βάσεως της αγωγής.

Κατόπιν τούτου πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση στο σύνολό της, να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα ως ηττώμενη στη δικαστική δαπάνη των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του οικείου παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 12 Νοεμβρίου 2013 αιτήσεως για αναίρεση της 153/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ναυπλίου ως προς τους αναιρεσίβλητους: "Εξωραϊστικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Οικισμού Κοσμά Εξαμιλίων", "Εξωραϊστικό και Πολιτιστικό Σύλλογο ΑΡΙΩΝ Κυρά Βρύση Ισθμίας", "Εξωραϊστικό και Πολιτιστικό Σύλλογο Περδικαριάς", "Οικιστικό Εξωραϊστικό και Πολιτιστικό Σύλλογο Οικισμού Αγίου Δημητρίου Ξυλοκέριζας Κορινθίας", Γ. Γ., Ι. Α., Κ. Π., Α. Π., Ν. Σ., Σ. Μ., Χ. Κ., Ε. Λ., Π. Ν., Γ. Σ., Π. Π., Λ. Σ., Δ. Σ., Ι. Β., Κ. Σ., Κ. Σ., Ν. Β., Π. Β., Μ. Β., Α. Χ., Π. Α., Δ. Π., Γ. Μ., Κ. Π., Σ. Τ., Δ. Μ. και Α. Μ..

Απορρίπτει την αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ανώνυμος Βιομηχανική Εμπορική Γεωργοπτηνοτροφική Εταιρεία Χ.Β. Τ. "ΕΥΡΩΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ" για αναίρεση της 153/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ναυπλίου ως προς τους αναιρεσίβλητους: "Εκπολιτιστικό Εξωραϊστικό Σύλλογο ΑΛΚΥΩΝ Οικισμού Αγίας Μαρίνας - Κυρά Βρύσης - Δήμου Λουτρακίου Περαχώρας", "Εξωραϊστικό Σύλλογο Φιλοθέης", "Πολιτιστικό Μορφωτικό Σύλλογο Καλλιθέας Κορίνθου", Σ. Γ., Ε. Α., Κ. Κ., Κ. Ρ., Κ. Α., Λ. Γ., Χ. Σ., Α. Γ., Π. Π. και Δ. Γ..

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων, το ποσόν των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου με αριθμό 5866205, σειρά Η, της Δ.Ο.Υ. Κορίνθου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Μαρτίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ