336/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 336 / 2017 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 336/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πάσσο, Παναγιώτη Κατσιρούμπα, Δήμητρα Κοκοτίνη και Γεώργιο Μιχολιά, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 17 Ιανουαρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΙΛΙΟΥ" που εδρεύει στο Ίλιον Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί Δήμου Ιλίου", το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Μιχάλη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Χ. Α. του Μ., κατοίκου ..., 2)Κ. Γ. του Γ., κατοίκου ..., 3)Ν. Χ. του Ι., κατοίκου ... και 4)Ε. Β. του Κ., κατοίκου ..., οι οποίες παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Βερβεσό, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/11/2011 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ιλίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 386/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 220/2015 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την από 20/3/2015 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος ανέγνωσε την από 8/1/2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου τους αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθ. 62 Κ.Πολ.Δ. ικανός να είναι διάδικος, άρα να ενεργεί έγκυρες και παραδεκτές διαδικαστικές πράξεις, είναι όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, τα δε νομικά πρόσωπα αποκτούν, σύμφωνα με το άρθ.61 ΑΚ, προσωπικότητα με την τήρηση των όρων που προβλέπει ο νόμος για κάθε ένα απ' αυτά.

Περαιτέρω, από τον συνδυασμό της διάταξης αυτής με τις διατάξεις των άρθ.68 και 517§1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι είναι απαράδεκτη η έφεση που ασκήθηκε από νομικό πρόσωπο που κατά τον χρόνο άσκησής της ήταν ανύπαρκτο για οποιανδήποτε αιτία, όπως λόγω υπεισέλευσης στην θέση του άλλου ν.π. και δη λόγω συγχώνευσής του με άλλο ν.π.

και δημιουργίας νέου νομικού προσώπου, αφού τα συγχωνευθέντα ν.π. έχουν παύσει να υπάρχουν ως αυτοτελή νομικά πρόσωπα και υποκείμενα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, η σχετική δε κρίση του δικαστηρίου ως προς την συνδρομή ή όχι της ικανότητας διαδίκου ελέγχεται με τους αναιρετικούς λόγους από τους αριθ.1 και 19 του άρθ.559 ΚΠολΔ (πρβλ.ΟλΑΠ 25/2008, γενικότερα ΑΠ 1165/2014, και ειδικά για τις περιπτώσεις συγχώνευσης αν.

εταιρειών ΑΠ 312/2015) ή του αριθ.1 άρθ. 569 ΚΠολΔ). Εξάλλου, ειδικότερα ως προς τα δημοτικά ν.π., σύμφωνα με τα άρθ. 103§§ 1,2,4,5 ν.2852/2010 και 239 ν.3463/2006 σε περίπτωση συγχώνευσης ν.π.δ.δ. δήμων, από την δημοσίευση της σχετικής απόφασης του οικείου δημοτικού συμβουλίου στην ΕτΚ το νέο νομικό πρόσωπο που δημιουργείται υποκαθιστά αυτοδίκαια τα νομικά πρόσωπα που συγχωνεύθηκαν σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, εξομοιούμενο με καθολικό διάδοχο και οι εκκρεμείς δίκες, στις οποίες διάδικα μέρη είναι νομικά πρόσωπα που συγχωνεύθηκαν, συνεχίζονται αυτοδίκαια από το νέο ν.π. (χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για κάθε ένα από τα συγχωνευθέντα ν.π.), ενώ κατ' άρθ.241§3 ν.3463/2006 τα ν.π.δ.δ.

των δήμων καταργούνται, ύστερ' από απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας (Αποκεντρωμένης Διοίκησης), που δημοσιεύεται στην ΕτΚ. Στην προκειμένη περίπτωση : (Α) Από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (άρθ.561§2 ΚΠολΔ) προκύπτει, ότι οι ήδη αναιρεσίβλητοι άσκησαν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ιλίου την ένδικη αγωγή κατά του ν.π.δ.δ. "Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί Δήμου Ιλίου", με αντικείμενο αξιώσεις τους από μεταξύ τους σχέση εργασίας (διαφορές αποδοχών, επιδόματα εορτών κλπ.), επί της οποίας εκδόθηκε η 386/2013 απόφαση του δικαστηρίου εκείνου, κατά της απόφασης δε αυτής το ως άνω εναγόμενο ν.π.δ.δ. ("Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί Δήμου Ιλίου") άσκησε την 12-9-2013 την με αριθ.27/2013 έφεση ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (Β) Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, κρίνοντας επί της έφεσης αυτής, με την προσβαλλομένη 220/2015 απόφασή του και όπως απ' αυτήν προκύπτει δέχθηκε, ότι με την 85/2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ιλίου (ΦΕΚ Β' 1304/16-6-2011) αποφασίσθηκε, κατ' άρθ.103 ν.3852/2010, η συγχώνευση των ν.π.δ.δ. "Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί Δήμου Ιλίου" και "ΚΑΠΗ Δήμου Ιλίου" και ακολούθως ή σύσταση νέου ν.π.δ.δ.

με την επωνυμία "Δημοτικό Κέντρο Προσχολικής Αγωγής και Κοινωνικής Αλληλεγγύης-ΔΗ.ΚΕ.Π.Α.Κ.Α." (το οποίο έχει ήδη καταργηθεί με την 56280/46054/2013 απόφαση, ΦΕΚ Β' 2853/11-11-2013), ότι στην ως άνω 85/2001 απόφαση αναφέρεται ότι από την δημοσίευσή της στην ΕτΚ, που έγινε την 16-6-2011, το νέο ν.π. που δημιουργείται, δηλ. το ν.π.δ.δ. "Δημοτικό Κέντρο Προσχολικής Αγωγής και Κοινωνικής Αλληλεγγύης-ΔΗ.ΚΕ.Π.Α.Κ.Α", υποκαθιστά αυτοδίκαια ως καθολικός διάδοχος τα νομικά πρόσωπα που συγχωνεύθηκαν σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους και επομένως κατά τον χρόνο άσκησης της από 19-3-2013 έφεσης την 12-9- 2013 (με αριθ. 27/2013 έκθεση κατάθεσης) το ασκήσαν αυτήν αρχικά εναγόμενο ως άνω ν.π.δ.δ.

είχε ήδη συγχωνευθεί και υποκατασταθεί αυτοδίκαια ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του από το προαναφερόμενο ν.π.δ.δ. "Δημοτικό Κέντρο Προσχολικής Αγωγής και Κοινωνικής Αλληλεγγύης", το οποίο και μόνον ενομιμοποιείτο ενεργητικά προς άσκηση έφεσης κατά της εκκληθείσας 386/2013 απόφασης (του Ειρηνοδικείου Ιλίου).

Σύμφωνα με τα παραπάνω (και ανεξάρτητα από το εάν ο αναιρεσείων Δήμος Ιλίου έχει καταστεί καθολικός διάδοχος του ήδη καταργηθέντος ως άνω ν.π.δ.δ., που προέκυψε από συγχώνευση, κατά τα ανωτέρω, ιδιότητα με την οποία παρέστη κατά την συζήτηση της έφεσης και άσκησε την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης), η έφεση αυτή ήταν απορριπτέα ως απαράδεκτη, όπως ορθά έκρινε και το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο, αφού κατά την άσκηση της το νομιμοποιούμενο προς τούτο αρχικά εναγόμενο ως άνω ν.π.δ.δ.

δεν υφίστατο ως νομικό πρόσωπο, ως εκ τούτου δε είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο περί του αντιθέτου 1ος λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 1 του άρθ.560 ΚΠολΔ (και όχι του άρθ.559, όπως εσφαλμένα φέρεται).

ΙΙ. Κατά το άρθ. 560 ΚΠολΔ (που εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση όπως ίσχυε πριν την τροποποίηση του με το άρθρο τρίτο του άρθ. 1 του ν.4335/2015 ως εκ του χρόνου δημοσίευσης της αναιρεσιβαλλομένης 220/2015 απόφασης, άρθρο ένατο παρ.2 του αυτού άρθρου και νόμου, άρθ.24§1 εδ. α' ΕισΝΚΠολΔ, ΑΠ 285/2016) κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο αν (1) παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου... (2) το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος... (3) το δικαστήριο έχει υπερβεί την δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα και (4) παράνομα αποκλείσθηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από τις προαναφερόμενες διατάξεις προκύπτει, ότι κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των Πρωτοδικείων, οι οποίες εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση για τους περιοριστικά αναφερόμενους στην διάταξη αυτήν ως άνω λόγους. Οι διατάξεις του άρθρου 560 ΚΠολΔ είναι ειδικές ως προς τους λόγους αναίρεσης των αναφερομένων στο άρθρο αυτό αποφάσεων και αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 559 ΚΠολΔ, που αναφέρονται στους λόγους αναίρεσης των αποφάσεων των υπολοίπων δικαστηρίων.

Άλλες αιτιάσεις δεν είναι παραδεκτές ως λόγοι προς αναίρεση (ΑΠ 91/2015). Επομένως, ο 2ος (και τελευταίος) λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο, κατ' ευθεία μάλιστα επίκληση του αριθ. 19 του άρθ.559 ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη ως άνω απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που έκρινε επί εφέσεως κατ' απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιλίου, έλλειψη νόμιμης βάσης, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, η απόφαση αυτή δεν υπόκειται σε αναίρεση για τον ως άνω λόγο.

Επομένως και σύμφωνα με τα προαναφερθέντα πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολο της η κρινόμενη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων Δήμος στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθ. 176, 183, 191 §2 ΚΠολΔ), που δεν κατέθεσαν προτάσεις, μειωμένα σύμφωνα με το άρθ.281§2 ν.3463/2006, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-3-2015 αίτηση του ν.π.δ.δ. "ΔΗΜΟΣ ΙΛΙΟΥ" για αναίρεση της 220/2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε εξακόσια (600) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 31 Ιανουαρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Φεβρουαρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ