334/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 334 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 334/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)Α. Η. συζ. Α. 2)έως και 68)Ε. Φ. του Ν.. Όλοι οι ανωτέρω είναι κάτοικοι ... και εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ισμήνη Δωρή και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού ΑΕ" (ΔΕΗ Α.Ε.) που εδρεύει στην Αθήνα, Χαλκοκονδύλη 30, και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ναούμη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-9-2007 αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, τις από 24-9-2007(4), 21-9-2007, 25-9-2007, 20-9-2007, 26-9-2007 αιτήσεις των ήδη αναιρεσειόντων (και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα υπόθεση), τις ανταιτήσεις και παρεμβάσεις, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας, κατόπιν εκδόσεως της υπ' αριθ. 184/2009 προδικαστικής απόφασης του ανωτέρω Δικαστηρίου.

Εκδόθηκε η απόφαση 151/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης ζητούν oι αναιρεσείοντες με την από 8-12-2011 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 28-1-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τις διατάξεις των άρθρων 94 παρ. 1 και 2,96 παρ. 3 και 104 ΚΠολΔ συνάγεται ότι η κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο για την υποχρεωτική, πλην των οριζομένων στην παρ. 2 του άρθρου 94 εξαιρέσεων, παράσταση του διαδίκου με πληρεξούσιο δικηγόρο απαιτείται ρητά πληρεξουσιότητα, η οποία δίδεται κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά, είτε με συμβολαιογραφική πράξη.

Η έλλειψη πληρεξουσιότητας, η οποία εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, έχει ως συνέπεια την ακυρότητα της παραστάσεως, ως και των πράξεων που είχαν γίνει προηγουμένως. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο οι από τους αναιρεσείοντες Β. Θ., Β. χήρα Θ. Κ., Ε. συζ.

Ν. Μ., Μ. χήρα Ε. Σ., Ά. Τ., Ε. Τ., Ι. Τ., Θ. χήρα Α. Τ., Κ. συζ. Κ. Τ., Β. Κ., Δ. Κ., Α. Τ., Β. συζ. Π. Μ., Π. Μ., Γ. Μ., Χ. Μ., Ε. χήρα Α. Π., Κ. Π., Ε. Π., Χ. Σ., Ι. συζ. Σ. Σ., Κ. Τ., Ν. Τ., Τ. Τ., Θ. Τ., Ό. Τ., Β. Θ., Ε. Θ., Ν. Θ., Μ. Θ., Γ. Κ., Θ. Κ., Κ. Κ. και Ε. Φ. φέρονται ότι εκπροσωπήθηκαν από τη δικηγόρο Ισμήνη Δωρή, η οποία δήλωσε κατά εκφώνηση της υποθέσεως ότι τους παριστά.

Δεν προσκόμισε όμως πληρεξούσια γι' αυτούς. Επομένως η παράσταση δεν είναι νόμιμη και θεωρούνται ως μη παριστάμενοι. Άρα, αφού δεν αποδεικνύεται κλήτευση αυτών από τους λοιπούς διαδίκους για την παρούσα δικάσιμο, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως ως προς αυτούς (ειδική ρύθμιση άρθρ. 4 εδ.

ε' του ν.2882/2001 Κ.Α.Α.Α και γενική άρθρου 576 παρ. 3 εδ. β' ΚΠολΔ).

2. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικό μέσο, που ε4πικαλέστηκε και προσκόμισε ο διάδικος προς απόδειξη αγωγικής απαιτήσεως ή ουσιώδους ισχυρισμού του. Στην προκειμένη περίπτωση, από την περιεχόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, ότι το Εφετείο για να καταλήξει στην κρίση του για την προκειμένη υπόθεση έλαβε υπόψη και εξετίμησε τις 37/2010 και 38/2010 εκθέσεως πραγμα/σύνης των πραγματογνώμων Ε.

Δ. και Χ. Σ. αντίστοιχα και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, μεταξύ των οποίων και τα έγγραφα της προδικασίας και οι ιδιωτικές γνωμοδοτήσεις (τεχνικές εκθέσεις ) των τεχνικών συμβούλων των διαδίκων, καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και τις ανωτέρω εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, τις αποφάσεις 70/2012, 73/1998, 177/2001 του Εφετείου Μακεδονίας, τις 182/1999, 329/1998, 346/1998 και 93/1999 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, την τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Τ.

Μ., τις από 2-7-2008 και 28-11-2008 εκθέσεις αυτοψίας του Αγροφύλακα Δ. Τ., τις εκθέσεις του γεωπόνου Α. Κ., την τεχνική διάθεση του πολιτικού μηχανικού Β. Λ. και τα λοιπά αποδεικτικά έγγραφα που μνημονεύονται στους αριθμούς 1 έως 12 λόγους αναιρέσεως. Με τους ίδιους λόγους απαραδέκτως πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του Εφετείου ( αρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Επομένως οι ταυτόσημοι από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ αντίθετοι υπ' αριθμ.1,2,3,5,6,7,8,9,10,11 και 12 λόγοι αναιρέσεως είναι απορριπτέοι.

3. Με τους υπ' αριθμ. 13 έως και 19 λόγους αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι έχει ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς τα αιτήματα των αναιρεσειόντων για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επ' αυτών δένδρων, για διόρθωση του κτηματολογικού πίνακα με μεταβολή του χαρακτηρισμού των αναφερομένων σ' αυτήν ακινήτων σε οικόπεδα ή αρδεύσιμα ακίνητα, με προσθήκη των παραλειπομένων δένδρων και με τη μετάταξη σε μεγαλύτερη κατηγορία των δέντρων, τα οποία πραγματικά περιστατικά αποδείχτηκαν από έγγραφα και κυρίως από τις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, που ουδόλως έλαβε υπόψη, τις τεχνικές εκθέσεις και τις μαρτυρικές καταθέσεις. Οι ταυτόσημοι ανωτέρω λόγοι, υπό την επίκληση του αναιρετικού λόγου από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ουσιαστικά πλήττουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του Εφετείου (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) και άρα πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι.

4. Κατά το άρθρο 13 παρ. 2 ν. 2882/2001 (Κ.Α.Α.Α), ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριωμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης της απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε ανελέγκτως ως προς την οικοπεδική αξία των γειτνιαζόντων με τον οικισμό Κομάνου τα εξής: "Τονίζεται, ότι κανένα από απαλλοτριωθέντα ακίνητα έχει οικοπεδική αξία, καθώς βρίσκονται έξω και μακριά από οικιστικές ή βιομηχανικές περιοχές. Ειδικότερα, όσον αφορά τα απολλοτριωθέντα ακίνητα τα γειτνιάζοντα με τον οικισμό Κομάνου, ούτε αυτά έχουν οικοπεδική αξία, καθόσον πέραν του γεγονότος ότι βρίσκονται έξω από το όριο του οικισμού, σήμερα δεν υφίσταται ενεργός οικισμός. Πέραν τούτων, η απαλλοτρίωση του οικισμού έγινε για τις ανάγκες εκμεταλλεύσεως του λιγνιτικού κέντρου, και ως εκ τούτου ουδείς θα ήτο πρόθυμος να οικοδομήσει σε μία περιοχή εξορύξεως λιγνίτη". Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε την ανωτέρω διάταξη, εφόσον δέχεται ανελέγκτως ότι τα ακίνητα που γειτνιάζουν με τον οικισμό Κομάνου δεν έχουν οικοπεδική αξία, διότι βρίσκονται έξω από το όριο του οικισμού, καλύπτοντας έτσι με την παραδοχή αυτή το πραγματικό της διατάξεως του άρθρου 13 παρ. 1 ν. 2882/2001. Η αιτιολογία αυτή στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό.

Συνεπώς, εφόσον δεν πλήττεται επιτυχώς η ως άνω κυρία αιτιολογία, παρέπεται ότι ο 20ος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, κατά το μέρος που πλήττει την επικουρική αιτιολογία ότι "πέραν τούτων, η απαλλοτρίωση του οικισμού έγινε για τις ανάγκες εκμεταλλεύσεως του λιγνιτικού κέντρου και ως εκ τούτου ουδείς θα ήτο πρόθυμος να οικοδομήσει σε μια περιοχή εξορύξεως λιγνίτη", είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής.

5. Με το 21ο λόγο του αναιρετηρίου καταλογίζεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια, ότι ο καθορισμός της οριστικής τιμής μονάδος ως προς την αξία των δένδρων επί των απαλλοτριωθέντων ακινήτων δεν έγινε κατά το χρόνο συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του Εφετείου την 6-5-2009, αλλά μετέθεσε το χρόνο υπολογισμού της αξίας αυτών το Δεκέμβριο του 2004, που συντάχθηκε ο κτηματολογικός πίνακας με το να δεχθεί τα εξής: " Τέλος, όσον αφορά την κατάταξη των δένδρων στις προαναφερόμενες κατηγορίες, αποδείχθηκε ότι τούτα καταγράφηκαν κατά μέγεθος, όπως ακριβώς ήσαν στην πραγματικότητα, ανάλογα με την ανάπτυξη, την κατάσταση και την ηλικία τους και δεν συντρέχει περίπτωση εσφαλμένης καταγραφής του μεγέθους τους στον κτηματολογικό πίνακα".

Με το λόγο αυτό πλήττεται ουσιαστικά απαραδέκτως η περί τα πράγματα αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του Εφετείου (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), η οποία αφορά την απόρριψη του αιτήματος των αναιρεσειόντων για διόρθωση του κτηματολογικού πίνακα σχετικά με την κατάταξη σε ανώτερες κατηγορίες των επικειμένων δένδρων των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, αφού από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει σαφώς ότι για την εκτίμηση της αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επ' αυτών επικειμένων δένδρων λήφθηκε υπόψη ο κρίσιμος χρόνος της 6-5-2009.

Επομένως, ο υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ αναιρετικός λόγος, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.6.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Τούτο σημαίνει ότι, εάν με λόγο αναιρέσεως πλήττεται η αξιολόγηση από το δικαστήριο της ουσίας των αποδεικτικών στοιχείων και τελικά η ουσιαστική κρίση του, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Συνεπώς, στην κρινόμενη περίπτωση, όπου με την επίκληση εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής των άρθρων 17 παρ. 2 του Συντάγματος, 13 παρ. 1 του ν. 2882/2001, (ΕΣΔΑ και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου ΕΣΔΑ, αιτώνται οι αναιρεσείοντες την προσβαλλόμενη απόφαση ότι εσφαλμένα προσδιόρισε την καταβλητέα σ' αυτούς αποζημίωση για τα απαλλοτριωθέντα ακίνητά τους και τα επ' αυτών επικείμενα σε πολύ χαμηλές τιμές, χωρίς να λάβει υπόψη του τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα, πρέπει ο 22ος αναιρετικός λόγος να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι πλήττει την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα ουσιαστική κρίση του Εφετείου .Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, η οποία δεν κατέθεσε προτάσεις (άρθρ. 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 8-12-2011 αιτήσεως αναιρέσεως κατά της 151/2010 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας ως προς τους αναιρεσείοντες Β. Θ., Β. χήρα Θ. Κ., Ε. συζ. Ν. Μ., Μ. χήρα Ε. Σ., Ά. Τ., Ε. Τ., Ι. Τ., Θ. χήρα Α. Τ., Κ. συζ. Κ. Τ., Β. Κ., Δ. Κ., Α. Τ., Β. Π. Μ., Π. Μ., Γ. Μ., Χ. Μ., Ε. χήρα Α. Π., Κ. Π., Ε. Π., Χ. Σ., Ι. συζ. Σ. Σ., Κ. Τ., Ν. Τ., Τ. Τ., Θ. Τ., Ό. Τ., Β. Θ., Ε. Θ., Ν. Θ., Μ. Θ., Γ. Κ., Θ. Κ., Κ. Κ. και Ε. Φ.

Απορρίπτει την από 8-12-2011 αίτηση των λοιπών αναιρεσειόντων για αναίρεση της 151/2010 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες αυτούς στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 29 Ιανουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 12 Φεβρουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ