334/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 334 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 334/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Σαράντη Δρινέα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ......, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Αχιλλέα Τσιχτή.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, υπηκόου ......, κατοίκου ......, 2) Ψ2, 3) Ψ3), 4) Ψ4), 5) Ψ5, κατοίκων όλων ......, 6) Ψ6, κατοίκου ......, 7) Ψ7, κατοίκου ......, 8) Ψ8, 9) Ψ9, κατοίκων χωρίου ......, 10) Ψ10, κατοίκου ......, 11) Ψ11, κατοίκου ....., τους οποίους εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους Νικόλαος Αγγελάκος, 12) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ - ΑΝΩΝΥΜΗ - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ - ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α.Ε.", που εδρεύει στο Δήμο Κέας Κυκλάδων και εκπροσωπείται νόμιμα, 13) Ψ13, κατοίκου ......, 14) Ψ14, κατοίκου ......, τους οποίους εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους Κωνσταντίνος Βαρνάβας, 15) Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "COMMERCIAL VALUE Α.Α.Ε" ως καθολικής διαδόχου της συγχωνευθείσας με απορρόφηση αρχικής ασφαλίστριας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "UNITED ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην ......

και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Παναγιώτης Βρεττός με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ, 16) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. (ΔΕΗ)", που εδρεύει στην ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, 17) Ψ17, 18) Ψ18, κατοίκων ......, τους οποίους εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους Κωνσταντίνος Πάζιος με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ, 19) Ψ19, κατοίκου ......, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Κωνσταντίνος Παπαδάκης, χωρίς να καταθέσει προτάσεις, 20) της ανώνυμης εταιρείας ασφαλίσεων ζημιών με την επωνυμία "Generali Hellas AEAZ", που εδρεύει στο ......

και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Χρυσούλα Πετρουλέα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ, 21) Ψ21, κατοίκου ...... και 22) Ψ22, κατοίκου ......, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 5.2.2004 και 9.6.2005 δύο κύριες αγωγές, τις από 28.4.2004, 17.11.2004 19.11.2004, 26.7.2005 και 26.7.2005 πέντε παρεπίμπτουσες αγωγές-προσεπικλήσεις που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 404/2006 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 5721/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο ήδη αναιρεσείων με την από 22.10.2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σαράντης Δρινέας ανέγνωσε την από 25.11.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις ...... και ...... εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ......, που επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, αντίγραφο της αποφάσεως αναιρέσεως με πράξη ορισμού δικασίμου της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσης και κλήση για παράσταση κατ' αυτών επεδοθή νομίμως και εμπροθέσμως στους εκ των αναιρεσιβλήτων Ψ21 και Ψ22, οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο. Επομένως, πρέπει το Δικαστήριο, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, να συζητήσει την υπόθεση παρά την απουσία τους.

Επειδή από τις διατάξεις των άρθρ. 558 και 566 του Κ.Πολ.Δ προκύπτει ότι η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται εναντίον εκείνων, οι οποίοι ήταν διάδικοι στη δίκη στην οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και αντίδικοι του αναιρεσείοντος, όχι όμως εναντίον όλων αυτών αλλά μόνο εναντίον εκείνων από αυτούς, ως προς τους οποίους επιδιώκεται και με βάση τις επικαλούμενες πλημμέλειές της, είναι δυνατή η αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως.

Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη κατά το μέρος που στρέφεται κατ' εκείνων των αντιδίκων του αναιρεσείοντος, τους οποίους δεν αφορά η αποδιδόμενη με αυτήν πλημμέλεια και ως προς τους οποίους, επομένως, δεν είναι δυνατό να αναιρεθεί η απόφαση ακόμη και αν ευδοκιμήσει ο λόγος. Κατά συνέπεια, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως στρεφομένη και κατά των ανωνύμων εταιρειών "UNITED ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και "GENERALI HELLAS AEAZ", εκ των οποίων, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα, η πρώτη βάσει συμβάσεως ασφαλίσεως με την κυρία του έργου, όπου επεσυνέβη το θανατηφόρο εργατικό ατύχημα, υποχρεώθηκε να αποζημιώσει την τελευταία μέχρι του ποσού του ασφαλίσματος, ως προς τη δεύτερη δε, που είχε ασφαλίσει το όχημα έκχυσης του σκυροδέματος η παρεμπίπτουσα αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, διότι κατά τον χρόνο που ασκήθηκε η αγωγή η εν λόγω εναχθείσα εταιρεία δεν υφίστατο, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, διότι καμία από τις αποδιδόμενες με την αίτηση αναιρέσεως πλημμέλειες αναφέρεται στις πιο πάνω αναιρεσίβλητες εταιρείες.

Επειδή ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρ. 559 αρ. 8 του Κ.Πολ.Δ ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που συνθέτουν την ιστορική βάση και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως.

Ο λόγος αυτός ιδρύεται και όταν το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη ορισμένο λόγο εφέσεως που περιέχει παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης αλλά δεν στοιχειοθετείται όμως αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό, διότι η απόρριψη αυτή σημαίνει ότι ο ισχυρισμό έχει ληφθεί υπόψη ανεξάρτητα αν δεν έγινε δεκτός.

Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως από το άρθρ. 559 αρ. 8 του Κ.πολ.Δ αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τους νομοτύπως προβληθέντες ισχυρισμούς ότι αυτός είχε αναλάβει εργολαβικά υπό τις οδηγίες του επιβλέποντος το έργο μηχανικού το καλούπωμα μόνο του σκελετού της οικοδομής της Ψ19 στην ......

και όχι ολόκληρη την κατασκευή του σκελετού, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η ρίψη του σκυροδέματος εξ αφορμής της οποίας συνέβη το θανατηφόρο εργατικό ατύχημα, έγινε απ' ευθείας μεταξύ της κυρίας του έργου Ψ19 και της εταιρείας "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ", χωρίς τη δίκη του ανάμιξη και ότι αυτός ουδεμία εντολή και οδηγία έδωσε στην τελευταία για τη ρίψη του σκυροδέματος.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είανι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και τους ως λόγους εφέσεως προβληθέντες αυτούς ισχυρισμούς, τους οποίους και απέρριψε.

Επειδή κατά το άρθρ. 559 αρ. 11 παρ. γ' του Κ.Πολ.Δ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως της αποφάσεως αν το δικαστήριο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν για άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη γεγονότος που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως ουσιαστικά αβάσιμος αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά αυτά μέσα.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους των αποδεικτικών μέσων (μάρτυρες, έγγραφα κλπ) χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολόγησης του καθενός χωριστά και χωρίς διάκριση από ποια μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη. Εξάλλου, τα διαδικαστικά έγγραφα, όπως η αγωγή και οι προτάσεις, δεν αποτελούν αποδεικτικά έγγραφα με την έννοια των άρθρ. 339 και 342 του Κ.Πολ.Δ, εκτός αν πρόκειται περί διαδικαστικών εγγράφων άλλης δίκης που προσκομίζονται σε εκκρεμή προς απόδειξη κρισίμου για την εκκρεμή δίκη περιστατικού που μπορεί να χρησιμεύσει ως βάση δικαστικού τεκμηρίου.

Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα παρακάτω αποδεικτικά μέσα: α) το ...... τιμολόγιο του αναιρεσείοντος προς τη Ψ19 περί των εκτελεσθεισών εκ μέρους του εργασιών που αφορούσαν το καλούπωμα του σκελετού της οικοδομής, β) τα τιμολόγια της εταιρείας "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" για το σκυρόδεμα, που εκδόθηκαν στο όνομα της κυρίας του έργου Ψ19, γ) τη ......

ένορκη κατάθεση του Α ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Χριστίνας Γαλούση, δ) την προανακριτική κατάθεση του μάρτυρα Β, ε) τη ...... ένορκη βεβαίωση του Γ ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Χριστίνας Γαλούση, στ) τις ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου καταθέσεις των μαρτύρων Δ και Ε και στ)τις προτάσεις που κατέθεσαν στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο οι συνεναγόμενοί του Ψ21 και "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" - Γεώργιος Κορασίδης και Ψ22, τα προαναφερθέντα δε αποδεικτικά μέσα είχε νομίμως επικαλεσθεί και προσκομίσει αναιρεσείων και από αυτά προέκυπτε ότι ουδεμία ευθύνη είχε για τον θανάσιμο τραυματισμό του παθόντος.

Από τη βεβαίωση του Εφετείου που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι ελήφθησαν υπόψη οι καταθέσεις των μαρτύρων που εξετάσθηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά συνεδριάσεως εκείνου του Δικαστηρίου, τις νομίμως ληφθείσες ......

και ...... ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Χριστίνας Γαλούση και τα έγγραφα που οι διάδικοι προσκομίζουν κι επικαλούνται για να ληφθούν υπόψη είτε προς άμεση απόδειξη είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, μεταξύ των οποίων και έγγραφα που συντάχθηκαν στα πλαίσια της ποινικής διαδικασίας, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι για τον σχηματισμό της ουσιαστικής του κρίσης ως προς τη συνδρομή των στοιχείων που θεμελιώνουν την υπαιτιότητα του αναιρεσείοντος ελήφθησαν υπόψη και τα φερόμενα ως παραλειφθέντα αποδεικτικά μέσα, έστω και αν δεν έγινε ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση ενός εκάστου.

Επομένως, ο λόγος αυτός από το άρθρ. 559 αρ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ κατά το μέρος αυτό δεν είναι βάσιμος. Ο ίδιος λόγος αναιρέσεως κατά το μέρος που με αυτόν πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη και τις προτάσεις που υπέβαλαν οι συνεναγόμενοί του Ψ21 και "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού δεν πρόκειται για αποδεικτικά μέσα αλλά για διαδικαστικά έγγραφα της δίκης.

Επειδή από τη διάταξη του άρθρ. 559 αρ. 19 του Κ.Πολ.Δ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της αποφάσεως δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα δικαίου, ο οποίος εφαρμόσθηκε, ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διατάξεως.

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν οι ελλείψεις αναφέρονται απλώς στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού υλικού, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια. Στην προκείμενη περίπτωση με τον τρίτο λόγο του κυρίου δικογράφου αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι δεν έχει νόμιμη βάση και συγκεκριμένα ότι περιέχει αντιφατικές αιτιολογίες, με τις οποίες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο αναιρεσείων ευθύνεται για τα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να ληφθούν (κατά την εκτέλεση των εργασιών ρίψεως του σκυροδέματος κατά τις οποίες τραυματίσθηκε θανάσιμα ο παθών) υπό την ιδιότητα του εργολάβου, ενώ δέχθηκε ότι η κυρία του έργου είχε αναλάβει η ίδια σιωπηρά την επίβλεψη των επί μέρους εργασιών συμβληθείσα με την εταιρεία "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ", υπεργολάβο του τμήματος έκχυσης του σκυροδέματος, χωρίς τη δική του ανάμιξη κι επομένως όφειλε να αχθεί στο συμπέρασμα ότι η προαναφερόμενη εταιρεία ήταν εργολάβος για τη συγκεκριμένη εργασία και όχι υπεργολάβος του αναιρεσείοντος και μόνη υπεύθυνη για τα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να ληφθούν και να εφαρμοσθούν, αφού αυτή υπήχθη στις προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ΠΔ 1073/1981, που στοιχειοθετεί την ευθύνη για τα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να ληφθούν.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από την παραδεκτώς γενόμενη επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το Εφετείο δέχθηκε ύστερα από συνεννόηση του εργολάβου και της κυρίας του έργου (Χ και Ψ19 αντίστοιχα) και με τις εντολές και οδηγίες τους η πρώτη εναγόμενη εταιρεία "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" ανέλαβε το έργο της εκχύσεως του σκυροδέματος στον οπλισμένο σκελετό της υπό ανέγερση οικοδομής της πιο πάνω κυρίας του έργου.

Κατά την περαιτέρω δε θεμελίωση της ευθύνης ενός εκάστου εκ των εμπλεκομένων στο ένδικο ατύχημα, το Εφετείο εστιάζει την ευθύνη του αναιρεσείοντος στο ότι "με βάση τα προεκτεθέντα", δηλαδή με βάση την ανελέγκτως γενόμενη παραδοχή ότι αν και είχε την ιδιότητα του εργολάβου και για το συγκεκριμένο τμήμα του έργου, δεν έλαβε τα επιβαλλόμενα σε αυτόν από τον νόμο μέτρα ασφαλείας, της δε κυρίας του έργου στο ότι είχε αναλάβει σιωπηρά την επίβλεψη των επί μέρους εργασιών και ότι συνεβλήθη με την υπεργολάβο εταιρεία έκχυσης του σκυροδέματος.

Οι αιτιολογίες αυτές, συνολικά και όχι αποσπασματικά θεωρούμενες, δεν ενέχουν αντίφαση και κυρίως δεν εμπεριέχεται σ' αυτές η κρίση ότι η κυρία του έργου υπό τη ρηθείσα ιδιότητά της ενήργησε χωρίς ανάμιξη του αναιρεσείοντος εργολάβου του έργου, όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει ο τελευταίος με τον κρινόμενο λόγο αναίρεσης.

Επειδή από το άρθρ. 559 αρ. 8 του Κ.Πολ.Δ λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη προταθέντα από τον διάδικο πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος.

Συνιστά, επομένως, "πράγμα" υπό την έννοια αυτή και η ένσταση του εναγομένου προς καταβολή για προκληθείσα από υπαιτιότητά του ζημία αποζημίωσης ότι συνυπαίτιος της προκλήσεως της ζημίας είναι ο παθών (άρθρ. 300 του ΑΚ). Όπως προκύπτει από τις προτάσεις του ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, που επανέφερε με την έφεσή του κατά της πρωτόδικης αποφάσεως, ο αναιρεσείων ισχυρίσθηκε ότι ο παθών ήταν συνυπαίτιος του ατυχήματος κατά το οποίο τραυματίσθηκε θανάσιμα, διότι, αν και είχε εντολή από τον εργοδότη του (αναιρεσείοντα) να απασχοληθεί μόνο στο καλούπωμα της πλάκας της υδατοδεξαμενής, από δική του πρωτοβουλία και θέληση κατόπιν προτροπής του χειριστή της πρέσσας Ψ14 δέχθηκε να βοηθήσει στη ρίψη του σκυροδέματος, δηλαδή σε εργασία που δεν είχε σχέση με τα καθήκοντά του και ακόμη αν επιδείκνυε την απαιτούμενη επιμέλεια και προσοχή θα άκουγε τι ακριβώς είπαν οι υπάλληλοι της ΔΕΗ στον χειριστή της πρέσσας και θα άρχιζαν τις εργασίες ρίψεως του σκυροδέματος μετά τη διακοπή του ρεύματος, γεγονός που δεν θα είχε ως αποτέλεσμα το θάνατό του.

Το Εφετείο όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την ένσταση συνυπαιτιότητας δεχόμενο ότι δεν προέκυψε εσφαλμένος χειρισμός του σωλήνα μεταφοράς του σκυροδέματος από τον θανόντα, αφού την όλη ευθύνη του χειρισμού είχε ο χειριστής οδηγός της πρέσσας Ψ14. Με την κρίση του αυτή δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρ. 559 αρ. 8 του Κ.Πολ.Δ και αυτό, διότι εφόσον δέχθηκε, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης α)ότι ο αναιρεσείων κατόπιν συμφωνίας με την κυρία του έργου Ψ19 είχε αναλάβει την εκτέλεση της κατασκευής του σκελετού της οικοδομής της στην ......, β)ότι ύστερα από συνεννόηση των προαναφερθέντων εργολάβου (αναιρεσείοντος) και κυρίας του έργου και με τις εντολές και οδηγίες τους η εταιρεία "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" ανέλαβε το έργο της ρίψεως του σκυροδέματος στον οπλισμένο σκελετό της οικοδομής και τη συγκεκριμένη ημέρα στα θεμέλια του ισογείου της οικοδομής, γ)ότι ο θανών, που απασχολείτο με το καλούπωμα πλάκας μιας υδατοδεξαμενής πλησίον της οικοδομής, κλήθηκε με άλλους εργάτες από τον προστηθέντα της εταιρείας "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" οδηγό και χειριστή της πρέσσας Ψ14 να συνδράμουν στη ρίψη του σκυροδέματος και δ)ότι παρά τις συστάσεις των υπαλλήλων της ΔΕΗ να διακόψει τις εργασίες ρίψεως του σκυροδέματος μέχρι να γίνει απομόνωση του δικτύου, ο χειριστής της πρέσσας "αγνοώντας τη υπόδειξη" αυτή και συνέχισε την έκχυση του σκυροδέματος στα θεμέλια της οικοδομής, το Εφετείο ως εκ της προφανούς παραδοχής περί υπάρξεως σχέσεως προστήσεως μεταξύ αναιρεσείοντος και της εταιρείας "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" και του υπ' αυτής προστηθέντος χειριστή της πρέσσας, έλαβε υπόψη και απέρριψε εκ του πράγματος τους θεμελιωτικούς της ενστάσεως συνυπαιτιότητας του παθόντος του αναιρεσείοντος περί εξ ιδίας πρωτοβουλίας του θύματος να απασχοληθεί στη ρίψη του σκυροδέματος και περί ελλείψεως επιμελείας και προσοχής ως προς τα διαμειφθέντα μεταξύ των υπαλλήλων της ΔΕΗ και του χειριστή της πρέσσας σχετικά με την έναρξη των εργασιών ρίψεως του σκυροδέματος μετά την απομόνωση του δικτύου.

Περαιτέρω δε, ενόψει της επιτρεπτώς γενομένης συγκεκριμενοποίησης και συμπλήρωσης των περιστατικών από την αποδεικτική διαδικασία, το Εφετείο παραδεκτώς ερεύνησε τη θεμελίωση συνυπαιτιότητας σε τυχόν εσφαλμένο χειρισμό του σωλήνα μεταφοράς του σκυροδέματος εκ μέρους του παθόντος. Επομένως, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρ. 559 αρ. 8 του Κ.Πολ.Δ είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο αυτός λόγος αναιρέσεως από τον αρ. 19 του ίδιου άρθρου κατά μεν την αιτίαση περί απορρίψεως της ένστασης του άρθρ. 300 του ΑΚ χωρίς καμία απολύτως αιτιολογία είναι κατά τα άνω αβάσιμος, κατά δε την αιτίαση περί ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών είναι απορριπτέος ως αόριστος, διότι δεν εκτίθεται σε τι συνίστανται οι ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες.

Επειδή με τον τελευταίο λόγο της αναιρέσεως από το άρθρ. 559 αρ.1 του Κ.Πολ.Δ αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρ. 5 του ν. 1396/1983 (από παραδρομή αναφέρεται το άρθρο 5 του ΠΔ 1073/1981) και 78 και 79 του ΠΔ 1073/1981. Ειδικότερα, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι α) εφόσον η ρίψη του σκυροδέματος δεν ήταν στις ανειλημμένες έναντι της κυρίας του έργου υποχρεώσεις του και η εταιρεία "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" είχε αναλάβει τη ρίψη του σκυροδέματος σε απ' ευθείας συνεννόηση με την κυρία του έργου, χωρίς τη δική του ανάμειξη, το εφετείο επιρρίπτοντας την ευθύνη για την τήρηση των μέτρων ασφαλείας στον αναιρεσείοντα παραβίασε τη διάταξη του άρθρ. 5 του Ν. 1396/1983, κατά τη οποία ο εργολάβος και ο υπεργολάβος είναι υπεύθυνοι για τα μέτρα ασφαλείας που αφορούν το τμήμα του έργου που ανέλαβαν, ενώ αν την εφάρμοζε ορθά και αφού ο ίδιος δεν είχε αναλάβει ούτε είχε αναθέσει υπεργολαβικά στην εταιρεία "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" την εκτέλεση του έργου, έπρεπε να επιρρίψει την ευθύνη στην εταιρεία αυτή και στον προστηθέντα από αυτήν Ψ14, β)εφόσον το ατύχημα δεν έγινε εξαιτίας εργασιών που είχε αναλάβει ο αναιρεσείων πλησίον ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, για τις οποίες όφειλε να λάβει μέτρα ασφαλείας σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρ. 78 και 79 του ΠΔ 1078/1981, δηλαδή δεν έγινε κατά το καλούπωμα του σκελετού της, οικοδομής που αυτός είχε αναλάβει να εκτελέσει, το Εφετείο επιρρίπτοντας στον αναιρεσείοντα την ευθύνη για την έλλειψη τέτοιων μέτρων ασφαλείας παραβίασε τις προαναφερθείσες διατάξεις και γ)τη δε διάταξη του άρθρ. 79, κατά την οποία εάν πλησίον του εργοταξίου διέρχονται αγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος, ειδοποιείται εγγράφως από τον εκτελούντα το έργο, προ της ενάρξεως των εργασιών, η αρμόδια υπηρεσία της ΔΕΗ, ώστε να εξετασθούν τα ληπτέα μέτρα ασφαλείας από κοινού από τη ΔΕΗ, τον εκτελούντα το έργο και τον επιβλέποντα αυτό μηχανικό, παραβίασε η προσβαλλόμενη απόφαση και για την επί πλέον λόγο ότι, εφόσον παρά την έλλειψη έγγραφης ειδοποίησης οι υπάλληλοι της ΔΕΗ, έστω και τυχαία, ήλθαν στον τόπο του ατυχήματος και επισήμαναν τα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να ληφθούν, δηλαδή τη διακοπή της παροχής του ρεύματος πριν από τις εργασίες ρίψεως του σκυροδέματος, εσφαλμένα η προσβαλλόμενη απόφαση επέρριψε την ευθύνη στον αναιρεσείοντα για τον λόγο ότι "δεν είχε ζητήσει έγκριση από τη ΔΕΗ", αφού τα μέτρα ασφαλείας ως προς την ειδοποίηση της ΔΕΗ πραγματοποιήθηκαν έστω και με την τυχαία παρουσία των υπαλλήλων της ΔΕΗ στο εργοτάξιο και το ατύχημα επήλθε εξαιτίας της κακής συνεννόησης μεταξύ των τελευταίων με τον χειριστή της πρέσσας Ψ14 και τον θανόντα.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως κατά τα υπό στοιχ. α' και β' μέρη του είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι υπό την επίκληση της παραβάσεως του άρθρ. 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ πλήττεται η ανέλεγκτη, κατ' άρθρ. 561 § 1 του ίδιου κώδικα, περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Ως προς το υπό στοιχ. γ' μέρος του αλυσιτελώς προτείνεται, διότι το Εφετείο θεμελιώνει την κρίση του για την υπαιτιότητα του αναιρεσείοντος όχι μόνο στο ότι ως εργολάβος του έργου δεν ζήτησε εγγράφως την έγκριση της ΔΕΗ για την έναρξη των εργασιών αλλά και στη σαφή παραδοχή ότι η εταιρεία "ΚΕΑ ΠΡΟΜΠΕΤΟΝ ΑΕ" ανέλαβε ως υπεργολάβος τις εργασίες ρίψεως του σκυροδέματος κατόπιν συμφωνίας με τον ίδιο και την κυρία του έργου και με τις εντολές και οδηγίες τους, ότι δηλαδή ενήργησε ως προστηθείσα του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-10-2007 αίτηση του Χ για αναίρεση της 5721/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1200) ευρώ για κάθε ομάδα εξ αυτών που έχουν χωριστή εκπροσώπηση, πλην της υπό στοιχ. 19 (Ψ19), τα οποία ορίζει στο ποσό των επτακοσίων (700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιανουαρίου 2009. Και

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Φεβρουαρίου 2009 .

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ