332/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 332 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 332/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ...., 2) ..... και 3) .... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Φραγκούλη.

Των αναιρεσίβλητων: 1) .... , 2) .... και 3) ...... Οι 1η και 3η παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Αβραμίκου και η 2η εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-12-1996 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6771/1997, 3376/2002, 299/2003 προδικαστικές 1834/2005 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 971/20006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε οι αναιρεσείοντες με την από 2-5-2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από 11-12-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, κατά την έννοια του αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς. Ως "ζητήματα" των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, νοούνται μόνον οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, δηλαδή εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή την κατάλυση δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και τα απλά πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα, που δεν συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για την οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως.

Εν προκειμένω, με τους δύο πρώτους από την προεκτεθείσα διάταξη λόγους αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγω αντιφατικών, άλλως ανεπαρκών, αιτιολογιών, που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων σχετικά με το αν το επίδικο ακίνητο περιλαμβάνεται στους τίτλους των δικαιοπαρόχων των αναιρεσιβλήτων και βρίσκεται εντός του περιβάλλοντος την ιδιοκτησία τους μανδρότοιχου και αφορούν τον, προς απόκρουση του αγωγικού ισχυρισμού των αναιρεσιβλήτων περί κτήσεως της κυριότητας του επίδικου ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία δια της από το έτος 1933 μέχρι την άσκηση της αγωγής νομής τους επ' αυτού, ισχυρισμό των αναιρεσειόντων ότι ουδέποτε οι απώτεροι δικαιοπάροχοι των εναγουσών (αναιρεσιβλήτων) ασκούσαν φυσική εξουσία επ' αυτού με διάνοια κυρίων. Αμφότεροι οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα στη μείζονα σκέψη της παρούσας, διότι αφορούν σε αρνητικά του προαναφερθέντος αγωγικού ισχυρισμού περιστατικά και ανάγονται σε ελλείψεις ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων.

ΙΙ. Επειδή κατά το άρθρο 559 αρ. 8 περ. β΄ ΚΠολΔ δημιουργείται λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης "πράγματα", των οποίων η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο ιδρύει λόγο αναίρεσης της απόφασης, θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, οι οποίοι ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που έχει ασκηθεί με την αγωγή ένσταση ή αντένσταση, όχι δε και οι αρνητικοί της αγωγής, της ένστασης ή της αντένστασης ισχυρισμοί.

Συνεπώς, ο τρίτος από την ως άνω διάταξη λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της μη λήψεως υπόψη του ισχυρισμού των αναιρεσειόντων και τότε εναγομένων-εκκαλούντων ότι το επίδικο ακίνητο δεν συμπεριλαμβανόταν στη .... δημόσια διαθήκη της απώτερης δικαιοπαρόχου των αναιρεσιβλήτων και τότε εναγουσών-εφεσιβλήτων .... δυνάμει της οποίας η τελευταία εγκατέστησε κληρονόμο της την άμεση δικαιοπάροχο των αναιρεσιβλήτων, γεγονός, που ορθά ερμηνευόμενο και εκτιμώμενο, θα εσήμαινε ότι αυτή (δηλ. η άμεση δικαιοπάροχος των εναγουσών) δεν ασκούσε φυσική εξουσία διανοία κυρίου επί του επιδίκου και κατ' ακολουθία δεν θα προσμετριόταν ο αντίστοιχος χρόνος αυτής στο χρόνο χρησικτησίας των εναγουσών, είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι ο παραπάνω ισχυρισμός δεν είναι αυτοτελής υπό την προαναφερθείσα στη μείζονα σκέψη έννοια, αλλά αρνητικός της γενομένης δεκτής από την προσβαλλόμενη ένδικης διεκδικητικής αγωγής των αναιρεσιβλήτων, που στηρίζεται στην έκτακτη χρησικτησία.

ΙΙΙ. Επειδή, ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ.20 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας αποδίδει σε αποδεικτικό, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ. του ίδιου Κώδικα, έγγραφο περιεχόμενο προφανώς διαφορετικό από εκείνο που αναφέρεται στο έγγραφο αυτό, όχι δε και όταν το δικαστήριο, εκτιμώντας το περιεχόμενο του εγγράφου, όπως πράγματι έχει, άγεται σε κρίση διαφορετική από εκείνη την οποία θεωρεί ως ορθή ο αναιρεσείων, διότι τότε πρόκειται για αιτίαση η οποία ανάγεται σε εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων.

Περαιτέρω, κατά την έννοια της πιο πάνω διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχόμενου εγγράφου ιδρύεται όταν το δικαστήριο διαμόρφωσε την κρίση του αποκλειστικώς ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε και όχι όταν το έγγραφο αυτό εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, εκτός αν εξαίρεται αναφορικά με το περί υπάρξεως ή ανυπαρξίας γεγονότος πόρισμα του δικαστηρίου της ουσίας, αφού, σε περίπτωση μη συνδρομής της εξαιρέσεως αυτής, δεν είναι δυνατή, εξαιτίας της συνεκτιμήσεώς του μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, η διακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας που προσδόθηκε σ' αυτό, ενώ η από τη συνεκτίμησή του μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα κρίση του δικαστηρίου είναι, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, ανέλεγκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο υπό στοιχεία 3Β λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του υπέπεσε στην από την ως άνω διάταξη πλημμέλεια επειδή παραμόρφωσε το περιεχόμενο της υπ' αριθ. 2400/1953 δημόσιας διαθήκης της απωτέρας δικαιοπαρόχου των εναγουσών .... , με την οποία αυτή εγκατέστησε κληρονόμο της την θυγατέρα της .... , άμεση δικαιοπάροχο των εναγουσών, επί της οικίας της και μόνο, χωρίς να περιλάβει σ' αυτήν και το επίδικο ακίνητο, διότι δέχθηκε ότι η ως άνω διαθέτιδα στην έννοια της οικίας της είχε περιλάβει και το επίδικο.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφενός μεν διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, αυτή δέχθηκε ότι με την παραπάνω διαθήκη η διαθέτιδα .... κατέλειπε στη θυγατέρα της .... "την επί της οδού ..... κειμένη οικία της", ήτοι δεν απέδωσε στη διαθήκη περιεχόμενο διαφορετικό από εκείνο που αναφέρεται σ' αυτήν, αφετέρου δε διότι σχημάτισε την κρίση της για την κατ' ουσία παραδοχή της αγωγής των αναιρεσιβλήτων ύστερα από συνεκτίμηση όλων των αποδείξεων που προσκομίστηκαν και δη των μαρτυρικών καταθέσεων και των εγγράφων που με επίκληση προσκομίστηκαν, μεταξύ των οποίων και η ως άνω διαθήκη, η οποία δεν εξαίρεται ως έγγραφο επί του οποίου να βασίστηκε αποκλειστικά ή, έστω, κατά κύριο λόγο η κρίση της αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο αυτή κατέληξε ως προς την ύπαρξη ή ανυπαρξία των αποδεικτέων γεγονότων.

IV. Επειδή με τον πέμπτο και τελευταίο λόγο αναίρεσης προβάλλεται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης η από την αριθ. 11 περ. γ΄ του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση της μη λήψης υπόψη του νομίμως προσκομισθέντος και επικληθέντος από τους αναιρεσείοντες με τις προτάσεις τους στο Εφετείο, προς απόδειξη του περί ιδίας κυριότητας επί του επιδίκου ισχυρισμού τους, αποσπάσματος κτηματολογικού χάρτη, που εκδόθηκε την 28-7-2005. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, καθόσον από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά που έγιναν δεκτά από το Εφετείο ως αποδεικνυόμενα, αναφορικά με τον αγωγικό ισχυρισμό των αναιρεσίβλητων για άσκηση πράξεων νομής επί του επιδίκου ακινήτου, αποδείχθηκαν, εκτός των άλλων, και από τα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο κατά την εκτίμηση των αποδείξεων έλαβε υπόψη και εκτίμησε ως δικαστικό τεκμήριο και το προαναφερόμενο έγγραφο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2-5-2006 αίτηση αναιρέσεως της 971/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε εξακόσια πενήντα (650) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ