331/2023 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 331 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 331/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αικατερίνη Βλάχου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Μυρσίνης Παπαχίου και μετά από την υπ' αριθμ. 320/2022 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου Μαρίας Γεωργίου), Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Μαρί Δεργαζαριάν και Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Π. Κ. του Η., κατοίκου ... και 2) Ι. Κ. του Η., κατοίκου ... κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου έκαστος για την ΚΠ .. ιδιοκτησία (εμβ. απαλλοτριούμενης έκτασης 12.217,39 τ.μ., με αριθμ. τεμαχίου …), οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Σοφία Δαρούση, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και στην προκειμένη περίπτωση από τον Συντονιστή (Γενικό Γραμματέα) της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης, που κατοικοεδρεύει στη Θεσσαλονίκη, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Βασιλική Παπαγιαννοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 7-10-2014 και 24-6-2015 αιτήσεις καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Θράκης και συνεκδικάστηκαν με την από 18-1-2018 αίτηση και τη διά των προτάσεων παρέμβαση και ανταίτηση των ήδη αναιρεσειόντων και άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με τις αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις άλλων προσώπων, επίσης μη διαδίκων στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 144/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, όπως αυτή διορθώθηκε με την 68/2019 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 5-12-2019 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αικατερίνη Βλάχου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 5-12-2019 (αριθμ. εκθ. καταθ. 56/6-12-2019) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 144/10-12-2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001 "Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων". Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ και 22 παρ. 1 του ΚΑΑΑ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 9 εδ. γ' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας υπό οιαδήποτε μορφή αυτής, που δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμοδικία (Ολ ΑΠ 25/2003, ΑΠ 1434/2022, ΑΠ 277/2021, ΑΠ 571/2021). Τέτοια αίτηση είναι και η αίτηση για τον καθορισμό οριστικής αποζημίωσης απαλλοτριωθέντων ακινήτων (ΑΠ 171/2020 ΑΠ 209/2019, ΑΠ 365/2018, ΑΠ 2062/2017). Η σιωπή του δικαστηρίου αναφορικά με αυτοτελή αίτηση του διαδίκου στο αιτιολογικό και στο διατακτικό της απόφασης ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθμ. 9 εδ. γ' του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης (ΑΠ 21/2010, ΑΠ 69/2004).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια από τον αριθμό 9 εδ. γ' του ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, δικάζοντας επί της από 18-1-2018 αίτησής τους κατά του αναιρεσιβλήτου, άφησε αδίκαστη την αίτησή τους περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης για το ακίνητό τους με αριθμό κτηματολογικού πίνακα ...

Από την επιτρεπτή, κατ' άρθρο 561 αριθμ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι αναιρεσείοντες (και άλλα φυσικά και νομικά πρόσωπα μη διάδικοι στην παρούσα αναιρετική δίκη), με την από 18-1-2018 (αριθμ. εκθ. καταθ. 3/2018) αίτησή τους ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, ισχυρίστηκαν ότι με τη Δ12α/Φ. 26/1047 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητας Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 96/22-3-2013 τεύχος Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων των Πολεοδομικών Θεμάτων, κηρύχθηκε συμπληρωματική αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων για λόγους δημόσιας ωφέλειας (κατασκευή του έργου "Ε.Ο.

ΑΡΔΑΝΙΟ-ΜΑΝΔΡΑ"). Ότι μεταξύ των απαλλοτριωθέντων ακινήτων είναι ακίνητό τους, εμβαδού 12.217,39 τμ, το οποίο αποτελούσε τμήμα μεγαλύτερης έκτασης 18.055,57 τμ και φέρει αριθμό ΚΠ ... Με αυτό το ιστορικό ζήτησαν α) να καθοριστεί οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για την απαλλοτρωθείσα ιδιοκτησία τους (12.217,39 τμ) , β) να καθοριστεί ιδιαίτερη αποζημίωση για το εναπομείναν τμήμα του ακινήτου τους, γ) να αναγνωριστεί ότι δεν συντρέχει το τεκμήριο της ωφέλειας για το ίδιο ακίνητο και δ) να καθοριστεί οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για τα επικείμενα του απαλλοτριωθέντος.

Το Τριμελές Εφετείο Θράκης (αφού συνεκδίκασε την ως άνω αίτηση με συναφείς αιτήσεις και κύριες παρεμβάσεις του αναιρεσιβλήτου και άλλων διαδίκων), με την 144/2018 απόφασή του, δέχτηκε την ένδικη αίτηση των αναιρεσειόντων και (ως προς το ΑΚΠ … ακίνητό τους) καθόρισε ιδιαίτερη αποζημίωση για το μετά την απαλλοτρίωση εναπομείναν τμήμα ακινήτου, αναγνώρισε ότι δεν συντρέχει για το τμήμα αυτό το τεκμήριο της ωφέλειας και καθόρισε οριστική αποζημίωση για το επικείμενο του απαλλοτριωθέντος, ενώ παρέλειψε να ερευνήσει την ίδια αίτηση και κατά το μέρος που εζητείτο ο καθορισμός οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης για το απαλλοτρωθέν τμήμα της ιδιοκτησίας των αναιρεσειόντων (ΑΚΠ ..).

Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος. Μετά δε την παραδοχή του λόγου αυτού, παρέλκει η έρευνα του δεύτερου λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, γιατί η αναιρετική εμβέλεια εκείνου που έγινε δεκτός καθιστά αλυσιτελή την εξέτασή του, αφού η παραδοχή του οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα, δηλαδή την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης ως προς το κεφάλαιο που προαναφέρθηκε.

Μετά απ' αυτά πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς την από 18-1-2018 (αριθμ. εκθ. καταθ. 3/2018) αίτηση και κατά το μέρος που η αίτηση αυτή ασκείται από τους αναιρεσείοντες και αφορά στον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης για το απαλλοτριωθέν ακίνητό τους με αριθμό ΚΠ ...

Ακολούθως, η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Πρέπει, επίσης, να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες στους ίδιους (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που δεν κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους, το οποίο υπέβαλαν με την αίτηση αναίρεσης και δήλωσή τους στα πρακτικά της δίκης (άρθρα 176 , 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), μειωμένα όμως κατ' άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 3 του ν. 2882/2001, εφαρμόζεται και στην παρούσα αναιρετική δίκη (ΑΠ 1066/2022, ΑΠ 687/2020, ΑΠ 1153/2019), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 144/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης (όπως αυτή διορθώθηκε με τις 68/2019 και 66/2020 αποφάσεις του ίδιου Δικαστηρίου) κατά το κεφάλαιο αυτής που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο Τριμελές Εφετείο Θράκης, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την παραπάνω απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου που έχουν καταθέσει. Και

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 17 Φεβρουαρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 28 Φεβρουαρίου 2023.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ