32/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 32 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 32/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ'Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή, και Ανθή Γκάμαρη - Εισηγήτρια Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 21η Νοεμβρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αιτουσών-καλουσών:1.Α Σ., χήρας Κ. Κ., 2.Ι. Κ. Κ., ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος Κ. Κ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Θεόδωρο Λύτρα Της καθ' ης η αίτηση - κλήση: Ι.-Σ., θυγατέρας Ι. Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κωνσταντίνο Μπελογιάννη .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-3-1999 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων της καθης, σε βάρος του δικαιοπαρόχου των αιτούντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 480/1999 του ίδιου Δικαστηρίου, 2/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας που μεταρρύθμισε την προηγούμενη απόφαση. Την ανάκληση των ανωτέρω αποφάσεων ζήτησαν οι αιτούσες με την από 12-12-2017 αίτησή τους, στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας.

Εκδόθηκε η 4/2018 απόφαση που παρέπεμψε την υπόθεση στον Άρειο Πάγο. Στη συνέχεια οι αιτούσες με την από 5-7-2018 αίτηση - κλήση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, ζητούν την παραδοχή της ως άνω αίτησής τους με τα εκεί αιτήματα.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αιτουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης τους, ο πληρεξούσιος της καθης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη .

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 698 παρ. 1 εδ. α και παρ. 2 ΚΠολΔ, η απόφαση που διέταξε ασφαλιστικό μέτρο ανακαλείται ολικά ή εν μέρει, μεταξύ άλλων, αν εκδοθεί οριστική απόφαση στη δίκη για την κύρια υπόθεση κατά εκείνου, ο οποίος είχε ζητήσει το ασφαλιστικό μέτρο και γίνει τελεσίδικη. Η ανάκληση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 γίνεται με αίτηση εκείνου, που έχει έννομο συμφέρον, αν η κύρια υπόθεση είναι εκκρεμής, από το δικαστήριο, στο οποίο εκκρεμεί, και σε κάθε άλλη περίπτωση από το δικαστήριο που διέταξε το ασφαλιστικό μέτρο.

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι, αν ασκηθεί αναίρεση κατά της ως άνω τελεσίδικης απόφασης, τότε, αρμόδιο για την ανάκληση του ασφαλιστικού μέτρου είναι το δικαστήριο του Αρείου Πάγου, διότι ο όρος "εκκρεμής υπόθεση" στην παρ. 2 του άρθρου 698 ΚΠολΔ χρησιμοποιείται όχι με τη συνηθισμένη στη δικονομική έννοια της εκκρεμότητας της υπόθεσης στο δικαστήριο της ουσίας, αλλά με ευρύτερη έννοια, που περιλαμβάνει και την εκκρεμότητα της υπόθεσης μετά από άσκηση αίτησης αναίρεσης (ΑΠ 349/2017, 250/2017).

Από τις ίδιες διατάξεις προκύπτει περαιτέρω, ότι η τελεσίδικη απόρριψη της αγωγής είναι λόγος για υποχρεωτική ανάκληση του ασφαλιστικού μέτρου, ακόμα και αν έχει ασκηθεί έκτακτο ένδικο μέσο και ιδίως αναίρεση (ΑΠ 349/2017,ΑΠ 250/2017), ενώ δύναται το αρμόδιο, για την εκδίκαση της ανακλητικής αίτησης δικαστήριο, στο πλαίσιο του άρθρου 249 ΚΠολΔ, να αναβάλει με απόφαση του τη συζήτηση της ανακλητικής αίτησης εωσότου εκδικασθεί το έκτακτο ένδικο μέσο (ΑΠ 349/2017, ΑΠ 250/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση με την κρινόμενη από 12-12-2017 (αρ.κατ.297/13-12-2017) αίτηση ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, οι αιτούσες ζητούν την ανάκληση της 2/2001 απόφασης ασφαλιστικών μέτρων του ίδιου δικαστηρίου (Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας), η οποία μεταρρύθμισε την 480/1999 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, καθώς και της τελευταίας, και με την οποία ως ασφαλιστικό μέτρο διατάχθηκε η παροχή εγγυοδοσίας από τον τότε αιτούντα Κ.

Ι.Κ., του οποίου είναι μοναδικές εξ αδιαθέτου κληρονόμοι, υπέρ της ήδη καθής η αίτηση, με την κατάθεση εγγυητικής επιστολής Τράπεζας στην Γραμματεία του παραπάνω δικαστηρίου, ίσης αξίας προς το μέρισμα που αντιστοιχεί κάθε φορά σε 195.000 μετοχές της εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ", μέχρι την τελεσιδικία της απόφασης για την κύρια δίκη, λόγω έκδοσης τελεσίδικης ήδη απόφασης κατά της καθής (απορριπτικής της αγωγής της ), καθώς και την απόδοση σε αυτές των μέχρι τότε (αναφερόμενων αναλυτικά) κατατεθεισών εγγυητικών επιστολών, από το δικαιοπάροχο τους και τις ίδιες.

Η ένδικη αίτηση, παραδεκτά φέρεται για συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού με την από 5-7-2018 "αίτηση-κλήση" των αιτουσών-καλουσών, μετά την, όπως εκτίθεται στην κλήση, έκδοση της 4/2018 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, ερήμην της καθής η αίτηση, με την οποία το δικαστήριο κηρύχθηκε αναρμόδιο καθύλην και παρέπεμψε την αίτηση στο Δικαστήριο του Αρείου Πάγου λόγω της άσκησης αναίρεσης κατά της τελεσίδικης απορριπτικής απόφασης.

Επομένως, και εν όψει του ότι, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί, το Δικαστήριο τούτο, είναι αρμόδιο καθύλην για την εκδίκαση της υπό κρίση αίτησης, αφού σε αυτό εκκρεμεί, κατά την εκτεθείσα έννοια, η μετά την άσκηση της αναίρεσης κατά της ανωτέρω τελεσίδικης απόφασης κύρια υπόθεση, πρέπει η αίτηση, η οποία είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις προαναφερόμενες διατάξεις σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 168 ΚΠολΔ, ως προς το σωρευόμενο αίτημα της απόδοσης των εγγυητικών επιστολών, και για την οποία υφίσταται έννομο συμφέρον των αιτουσών, ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος στις 23-12-2009 Κ.

Ι.Κ. (συζύγου και τέκνου αντίστοιχα), σε βάρος του οποίου επιβλήθηκε το διαταχθέν ασφαλιστικό μέτρο (βλ. 23/2010 πιστοποιητικό κληρονομητηρίου του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Καλαμάτας), να εξετασθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.

Από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τους διαδίκους έγγραφα προέκυψαν τα ακόλουθα: Η καθής η αίτηση άσκησε κατά του δικαιοπαρόχου ως άνω των αιτουσών ... (αδελφού της), ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, την από 16-2-1999 (αρ.κατ.52/19-2- 1999) αγωγή περί κλήρου για συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας, ως νόμιμης μεριδούχου του πατέρα της Ι.

Κ. και της μεταποβιώσασας μητέρας της Ν. Κ. και την απόδοση των κληρονομιαίων αντικειμένων, μετοχών, ακινήτων κατά τις εκεί διακρίσεις. Επί της αγωγής εκδόθηκε αρχικά η 228/1999 εν μέρει οριστική και προδικαστική απόφαση και, ακολούθως, και μετά το θάνατο του εναγομένου (στις 23-12-2009), τη βίαιη διακοπή της δίκης και την υπεισέλευση σε αυτήν των ήδη αιτουσών, ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του, που συνέχισαν τη δίκη, η 126/2014 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, που απέρριψε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν την αγωγή.

Η απόφαση δε αυτή κατέστη τελεσίδικη, διότι με την 54/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας απορρίφθηκαν η έφεση και οι πρόσθετοι λόγοι έφεσης που άσκησε η ηττηθείσα εναγομένη και ήδη καθής η αίτηση κατά των πιο πάνω αποφάσεων, και επικυρώθηκαν οι πρωτόδικες αποφάσεις, κατά δε της εφετειακής αυτής απόφασης η τελευταία άσκησε την από 2-4-2018 αίτηση αναίρεσης που προσδιορίσθηκε στην ίδια δικάσιμο της 21-11-2018 και εκκρεμεί με την προεκτεθείσα έννοια στον Άρειο Πάγο.

Στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια της ανωτέρω κύριας δίκης και στα πλαίσια της παραπάνω δικαστικής διαμάχης εκδόθηκαν κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων α) κατόπιν αίτησης της ήδη καθής η αίτηση, η 480/1999 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, με την οποία αφού αναγνωρίστηκε ότι αυτή συντρέχει ως κληρονόμος κατά ποσοστό 23% στην κληρονομιά του πατέρα της Ι.

Κ. και ότι δικαιούται να κάνει χρήση των δικαιωμάτων μειοψηφίας που αναφέρονται στο σκεπτικό αυτής, απαγόρευσε στον καθού η αίτηση Κ. Κ. και δικαιοπάροχο των αιτούσων, να λαμβάνει τα μερίσματα που αναλογούν σε 195.000 μετοχές της "... ΑΕ" μέχρι την έκδοση τελεσίδικης απόφασης επί της εκκρεμούσας τακτικής αγωγής β) κατόπιν αίτησης του παραπάνω δικαιοπαρόχου των αιτουσών Κ.

Κ., η 2/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, η οποία μεταρρύθμισε την παραπάνω 480/1999 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας και διέταξε την αντικατάσταση του ανωτέρω ασφαλιστικού μέτρου της απαγόρευσης λήψης μερίσματος από τον αιτούντα από 195.000 μετοχές, με την παροχή από τον αιτούντα προς την καθής η αίτηση εγγυοδοσίας κατ' άρθρο 705 παρ. 1 ΚΠολΔ για ποσό ίσο προς το μέρισμα που αντιστοιχεί κάθε φορά στον παραπάνω αριθμό μετοχών της εταιρείας "...

ΑΕ" με κατάθεση εγγυητικής επιστολής Τράπεζας στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Καλαμάτας, μέχρι την έκδοση τελεσίδικης απόφασης επί της περί κλήρου αγωγής. Με τα δεδομένα αυτά, μετά την έκδοση στη δίκη για την κύρια υπόθεση των πιο πάνω αποφάσεων του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που κατέστησαν τελεσίδικες με την 54/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας και την απόρριψη τελεσίδικα της αγωγής της καθής η αίτηση, συντρέχει νόμιμη και βάσιμη περίπτωση για την ολική ανάκληση των προαναφερόμενων αποφάσεων του Πολυμελούς και Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, αντίστοιχα, που διατάχθηκαν τα παραπάνω ασφαλιστικά μέτρα .

Επίσης, συντρέχει νόμιμη και βάσιμη περίπτωση απόδοσης στις αιτούσες των εγγυητικών επιστολών Τραπεζών, τόσο αυτών που έχουν κατατεθεί από το δικαιοπάροχό τους Κ. Κ., όσο και αυτών που έχουν κατατεθεί από αυτές με τη ιδιότητα των εξ αδιαθέτου κληρονόμων του στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Καλαμάτας, σε εκτέλεση της πιο πάνω 2/2001 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, και αναφέρονται στην αίτηση και το διατακτικό της παρούσας, αφού έπαυσε η αιτία για την οποία δόθηκαν μετά την ανάκληση της πιο πάνω απόφασης και την τελεσίδικη απόρριψη της αγωγής της καθής η αίτηση.

Συνακόλουθα, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση ως βάσιμη κατ' ουσίαν και να καταδικασθεί η καθής, που ηττήθηκε, στα δικαστικά έξοδα των αιτουσών, κατά το σχετικό αίτημά τους, (άρθρα 176, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την από 12-12-2017 αίτηση.

Ανακαλεί στο σύνολο τους τις 2/2001 και 480/1999 αποφάσεις του Πολυμελούς και Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, αντίστοιχα (διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων).

Διατάσσει την απόδοση στις αιτούσες των παρακάτω εγγυητικών επιστολών που έχουν κατατεθεί στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Καλαμάτας 1. την υπ'αριθ. .../250268 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 64.350.000 δρχ. (μερίσματα χρήσεως 1998) 2. την υπ'αριθ. ...5/250269 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 126.750.000 δρχ. (μερίσματα χρήσεως 1999) 3.

την υπ'αριθ. ...731/250388 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 126.750.000 δρχ. (μερίσματα χρήσεως 2000) 4. την υπ'αριθ. ...6/250626 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 429.000 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2001) 5. την υπ'αριθ. ...71/250921 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 390.000 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2002) 6. την υπ'αριθ. ...76/251333 εγγυητική επιστολή της "...

Α.Ε." για ποσό 429.000 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2003) 7. την υπ'αριθ. ...237/252116 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 507.000 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2004) 8. την υπ'αριθ. ...87/253291 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 569.400 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2005) 9. την υπ'αριθ. ...50/254Ί98 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 491.400 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2006) 10.

την υπ'αριθ. GR...5/1.8.2008 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 491.400 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2007) 11. την υπ'αριθ. GR...012/27.7.2009 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." για ποσό 1.140.750 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2008) 12. την υπ'αριθ. GR...5/5.5.2010 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 196.560 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2009) 13. την υπ'αριθ.

GR...4/5.5.2010 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 589.680 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2009) 14. την υπ'αριθ. GR...89/6.6.2011 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 243.750 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2010) 15. την υπ'αριθ. GR...90/6.6.2011 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 731.250 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2010) 16.

την υπ'αριθ. GR...19/8.6.2012 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 277.875 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2011) 17. την υπ'αριθ. GR...18/8.6.2012 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 833.625 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2011)

18. την υπ'αριθ. GR...8/8.7.2013 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 311.512,50 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2012)

19. την υπ'αριθ. GR...9/8.7.2013 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 934.537,50 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2012) 20. την υπ'αριθ. GR...30/7.7.2014 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 372.937,50 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2013) 21. την υπ'αριθ. GR...29/7.7.2014 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 1.118.812,50 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2013) 22. την υπ'αριθ. GRH .../16.12.2015 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 408.037,50 (μερίσματα χρήσεως 2014)

23. την υπ'αριθ. GRH...71/16.12.2015 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 1.224.112,50 (μερίσματα χρήσεως 2014) 24. την υπ'αριθ. GRH1.../28.9.2016 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 372.937,50 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2015) 25. την υπ'αριθ. GRH...4/28.9.2016 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 1.118.812,50 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2015) 26. την υπ'αριθ. ...01.8.2017 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ της Α. Σ., για ποσό 381.225 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2016) 27. την υπ'αριθ. GRH.../01.8.2017 εγγυητική επιστολή της "... Α.Ε." υπέρ Ι. Κ., για ποσό 1.143.675 ευρώ (μερίσματα χρήσεως 2016).

Καταδικάζει την καθής η αίτηση στα δικαστικά έξοδα των αιτουσών τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Δεκεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ