32/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 32 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 32/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Χ1 και 2. Χ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μανώλη Μπατσολάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1 , 2. Ψ2 και 3. Ψ3, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδρέα Παπανικολάου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-1-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5249/2002 του ίδιου Δικαστηρίου η οποία παρέπεμψε την υπόθεση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών λόγω αρμοδιότητας, 5507/2003 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 3297/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 16-11-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 24-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης της 3297/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, πρώτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.14 του ίδιου Κώδικα, ψέγεται η πληττόμενη απόφαση για την παρά το νόμο κήρυξη απαραδέκτου. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, προεχόντως ως αόριστος, διότι καμία συγκεκριμένη νομική πλημμέλεια δεν αποδίδεται με αυτόν στην αναιρεσιβαλλομένη, ώστε να μπορεί να κριθεί αν παραβιάσθηκαν από το Εφετείο οι ορισμοί της ανωτέρω διάταξης.

Επειδή, για την ίδρυση του από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 περ.β' ΚΠολΔ. προβλεπόμενου λόγου αναίρεσης, πρέπει το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο να μη έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, Επομένως δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα "πράγματα" που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και τα απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, γιατί.

η απόρριψη αυτή σημαίνει ότι ο ισχυρισμός έχει ληφθεί υπόψη ανεξάρτητα αν δεν έγινε δεκτός. Εξάλλου, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στο οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Ως ζητήματα δε, σε σχέση με τα οποία η έλλειψη, η αντιφατικότητα ή η ανεπάρκεια των αιτιολογιών στερεί από νόμιμη βάση την απόφαση, νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση αγωγής, ανταγωγής ένστασης ή αντένστασης. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασής του, με αυτήν το Εφετείο, δέχθηκε, αναφορικά με την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή των αναιρεσειόντων, η οποία ως κύρια βάση της είχε τον παράγωγο τρόπο κτήσης της κυριότητας επί του επιδίκου, ως επικουρικές δε την τακτική και έκτακτη χρησικτησία, ότι ο δικαιοπάροχος των εναγόντων Χ, σύζυγος της πρώτης και πατέρας του δεύτερου εξ αυτών, αγόρασε, με το ............

πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Θωμά Ιωαννίδη, που μεταγράφηκε νόμιμα, από τους Β1, Β2, Β3 και Β4 τα 5,8/1000 εξ αδιαιρέτου μίας δασικής έκτασης 141,50 στρεμμάτων, που βρίσκεται στη θέση "........" της κτηματικής περιφέρειας της Κοινότητας Αναβύσσου, εμφαίνεται στο από ...... σχεδιάγραμμα του μηχανικού ........

και συνορεύει, όπως στην απόφαση αναφέρεται, συμφωνήθηκε δε, από τους συμβληθέντες, ότι, στην περίπτωση κατά την οποία θα χορηγηθεί από το Υπουργείο Γεωργίας η κατ'άρθρ.216 του Ν. 413/1929 άδεια και υπαχθεί η ανωτέρω δασική έκταση σε σχέδιο πόλεως, ο αγοραστής παρέχει στους εκ των πωλητών Β2 και Β3 την ανέκκλητη εντολή και πληρεξουσιότητα να συμβληθούν αντ' αυτού και για λογαριασμό του με κάθε έχοντα δικαίωμα στη διανομή της ανωτέρω έκτασης, υπό την προϋπόθεση ότι ο αγοραστής θα λάβει στην αποκλειστική κυριότητά του το επίδικο κληροτεμάχιο, που εμφαίνεται στο προαναφερόμενο σχεδιάγραμμα με τον αριθμό 17 του δωδεκάτου τετραγώνου, εμβαδού 652,41 τ.μ.

Περαιτέρω, δέχθηκε το Εφετείο, ότι ο αγοραστής δεν απέκτησε την κυριότητα του επίδικου εδαφικού τμήματος, ούτε με παράγωγο τρόπο, διότι δεν αποδείχθηκε η χορήγηση της ανωτέρω άδειας από το Υπουργείο Γεωργίας και εντεύθεν η υλοποίηση της δια συμβολαιογραφικού εγγράφου διανομής της μείζονος έκτασης, ούτε όμως και με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία, διότι δεν αποδείχθηκε ότι εκείνος από το έτος 1957 και μέχρι τον επισυμβάντα, το έτος 1975, θάνατό του, προέβη σε οποιαδήποτε διακατοχική επ' αυτού πράξη, δηλωτική της νομής του, οι δε ενάγοντες, αποδέχθηκαν μεν την κληρονομία του στην οποία περιέλαβαν και το επίδικο, ως μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, με την .........

πράξη αποδοχής του συμβολαιογράφου Αθηνών Νικολάου Σταθάκη, που μεταγράφηκε νόμιμα, πλην όμως ,δεν αποδείχθηκε οποιαδήποτε διακατοχική πράξη ,δηλωτική της νομής τους επί του επιδίκου κατά τη δεκαετία 1975-1985.Τέλος, δέχθηκε το Εφετείο, ότι με το ........ συμβόλαιο του αναφερόμενου συμβολαιογράφου, η ............

πώλησε στην τρίτη εναγομένη και στη σύζυγο του πρώτου εναγομένου .........., σε κάθε μία κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου, ποσοστό 5,8/1000 εξ αδιαιρέτου της ανωτέρω μείζονος δασικής έκτασης, που είχε περιέλθει σ' εκείνη από κληρονομία του κατά το έτος 1963 αποβιώσαντος αδελφού τους ........, την οποία νόμιμα αποδέχθηκε, στο δε τελευταίο, από αγορά, από τους αναφερόμενους στο ανωτέρω ......

πωλητήριο συμβόλαιο πωλητές, με το ...... συμβόλαιο του ίδιου συμβολαιογράφου,με το οποίο ο αγοραστής παρέσχε στους πωλητές Β3 και Β2, την εντολή και πληρεξουσιότητα όπως ,στην περίπτωση κατά την οποία θα χορηγηθεί από το Υπουργείο Γεωργίας η ανωτέρω αναφερόμενη άδεια και υπαχθεί η ως άνω δασική έκταση σε σχέδιο πόλης, συμβληθούν αντ' αυτού και για λογαριασμό του με κάθε έχοντα δικαίωμα στη διανομή της ανωτέρω έκτασης, υπό την προϋπόθεση ότι ο αγοραστής θα λάβει στην αποκλειστική κυριότητά του το όμορο του επιδίκου, με αριθμ. 18 τεμάχιο του δωδεκάτου τετραγώνου, εμβαδού 656τ.μ.Με βάση τις παραδοχές αυτές και αφού παρέθεσε την κατάθεση του μάρτυρα των εναγομένων, σύμφωνα με την οποία στο επίδικο ακίνητο η μητέρα του πρώτου των εναγομένων καθώς και οι εναγόμενοι ασκούσαν διακατοχικές πράξεις, όπως με την κατασκευή, το έτος 1967, πλατφόρμας, επιφάνειας 30 τ.μ.

περίπου, η οποία χρησιμοποιείτο για την ανάπαυσή τους κατά τους θερινούς μήνες, με την επίβλεψη και τον καθαρισμό του, το έτος 1990, και την τοποθέτηση πινακίδας το έτος 1992,με τα στοιχεία "ιδιοκτησία............" , έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε ότι οι ενάγοντες απέκτησαν συγκυριότητα επί του επιδίκου καθοιονδήποτε τρόπο, ούτε και με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας και απέρριψε την ένδικη αγωγή.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, έλαβε υπόψη όλες τις βάσεις της αγωγής, τις οποίες κι απέρριψε ως αβάσιμες, γιαυτό και ο πρώτος λόγος αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.8 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζεται ότι δεν έλαβε υπόψη την κύρια και την πρώτη επικουρική βάση της αγωγής, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επίσης διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το ουσιώδες ζήτημα της μη άσκησης πράξεων νομής από τους ενάγοντες επί του επιδίκου, συνακόλουθα και περί της μη κτήσης της κυριότητάς του από εκείνους με έκτακτη χρησικτησία, οι οποίες επιτρέπουν τον έλεγχο της μη συνδρομής των όρων ων άρθρων 983,1041,1042,1043,1045 και 1051ΑΚ που δεν εφαρμόσθηκαν, ο δε δεύτερος λόγος αναίρεσης, πρώτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, όπως εκτιμήθηκε, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Ο ίδιος λόγος, δεύτερο μέρος, από την αυτή διάταξη, ο οποίος, κατά την γενόμενη εκτίμησή του, προβάλλεται επικουρικώς και με τον οποίο αποδίδεται έλλειψη νόμιμης βάσης στην αναιρεσιβαλλομένη, διότι δεν περιέχει επαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της μη χορήγησης της προαναφερόμενης άδειας από το Υπουργείο Γεωργίας, καθόσον, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των εναγόντων η όλη περιοχή στην οποία βρίσκεται το επίδικο ακίνητο υπήχθη στο ρυμοτομικό σχέδιο της Κοινότητας Σαρωνίδας, με το από 19-9-1998 διάταγμα και επομένως δεν απαιτείτο η ως άνω άδεια, είναι απορριπτέος, , προεχόντως ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, καθόσον, το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι οι ενάγοντες δεν απέκτησαν την αποκλειστική κυριότητα του επιδίκου με παράγωγο τρόπο, διότι δεν αποδείχθηκε η χορήγηση της ανωτέρω άδειας του Υπουργείου Γεωργίας και εντεύθεν η υλοποίηση της δια συμβολαιογραφικού εγγράφου διανομής της μείζονος έκτασης, προϋπόθεση η οποία δεν αναπληρώνεται με μόνη την υπαγωγή της περιοχής στην οποία βρίσκεται το επίδικο στο ρυμοτομικό σχέδιο.

Περαιτέρω όμως, η πληττόμενη απόφαση, δεν περιέχει αιτιολογίες για το ουσιώδες ζήτημα της μη κτήσης της συγκυριότητας των εναγόντων επί του επιδίκου με παράγωγο τρόπο κατά ποσοστό 5,8/1000,και κατά τα ανάλογα εξ αδιαιρέτου ποσοστά εκάστου, που ως έλασσον περιέχεται στη μείζονα κύρια βάση της αγωγής, της κτήσης της κυριότητας του επιδίκου με παράγωγο τρόπο, η οποία απορρίφθηκε εξ ολοκλήρου.

Διότι ενώ γίνεται δεκτό ότι ο δικαιοπάροχος των εναγόντων, την κληρονομία του οποίου αποδέχθηκαν νόμιμα οι εν λόγω διάδικοι, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, αγόρασε, με το προαναφερόμενο συμβόλαιο ,που μεταγράφηκε νόμιμα, κατά το ως άνω ποσοστό εξ αδιαιρέτου δασική έκταση 141,50 στρεμμάτων, στην οποία περιλαμβάνεται και το επίδικο τμήμα, δεν περιέχει περαιτέρω αιτιολογίες για ποιο λόγο δεν απέκτησαν συγκυριότητα επ' αυτού, κατά το εν λόγω ποσοστό εξ αδιαιρέτου, οι ενάγοντες με παράγωγο τρόπο, δοθέντος ότι, δεν περιέχει παραδοχές για την άσκηση διακατοχικών πράξεων επί του επιδίκου, με διάνοια κυρίου, από τους εναγομένους επί μία εικοσαετία και την κτήση της κυριότητάς του με έκτακτη χρησικτησία από αυτούς, αλλά το πόρισμά του για την μη κτήση τη κυριότητας επί του επιδίκου από τους ενάγοντες στηρίζει στην παρατιθέμενη ανωτέρω κατάθεση του μάρτυρα των εναγομένων, το περιεχόμενο της οποίας όμως δεν αναφέρεται ότι αποτελεί και παραδοχή του δικαστηρίου, ούτε δε περαιτέρω παρατίθεται το εξαγόμενο πόρισμα τούτου, αν οι διακατοχικές αυτές πράξεις προσπόρισαν κυριότητα, με έκτακτη χρησικτησία, στους εναγομένους και, συνακόλουθα, αν αποσβέσθηκε το ως άνω δικαίωμα συγκυριότητας επ' αυτού των εναγόντων.

Πρέπει, επομένως, να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφασή του, κατά το μέρος που αναφέρεται στον λόγο αυτό αναίρεσης και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές(άρθρο 580 παρ.3ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, κατά το μέρος που στο σκεπτικό αναφέρεται, την 3297/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες(2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 9 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ