328/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 328 / 2007 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 328/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αντιπρόεδρο, Ιωάννη Παπανικολάου, Δημήτριο Δαλιάνη, Ρένα Ασημακοπούλου, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Ιωάννου.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "DIONYSSOMARBLE AEBE Λατομεία μαρμάρου διονύσου Πεντέλης" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους Κωνσταντίνο Γκούμα και Παναγιώτη Γεωργίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-6-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3200/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 6128/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 9-9-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης ανέγνωσε την από 13 Σεπτεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 387 και 389 επ. ΑΚ προκύπτει ότι σε περίπτωση υπαναχώρησης που έγινε εγκύρως και νομίμως η συμβατική ενοχή καταργείται αυτοδικαίως και αναδρομικώς και κάθε συμβαλλόμενο μέρος υπέχει υποχρέωση να αποδώσει την παροχή που τυχόν έλαβε κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.

Από τις ίδιες διατάξεις σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 534, 535, 540, 559, 561, 522 και 383 ΑΚ προκύπτει ότι, επί πωλήσεως πράγματος κατά γένος ορισμένου, το οποίο κατά τον χρόνο που ο κίνδυνος μεταβαίνει στον αγοραστή στερείται συμφωνημένης ιδιότητας ή έχει ουσιώδες ελάττωμα αποκρυβέν δολίως υπό του πωλητού, παρέχονται στον αγοραστή, μετά την παράδοση του πωληθέντος, τα δικαιώματα της αναστροφής της μειώσεως του τιμήματος, της αντικαταστάσεως του πράγματος και της αποζημιώσεως για μη εκτέλεση της συμβάσεως, όχι όμως και της υπαναχωρήσεως από αυτήν (πρ.βλ.

ΑΠ 1272/1999). Εκ τούτων παρέπεται ότι, μετά την παράδοση του πωληθέντος (ελαττωματικού πράγματος στον αγοραστή, η τυχόν μονομερής δήλωση αυτού προς τον πωλητή περί λύσεως του συμβατικού μεταξύ ατών δεσμού -ανεξάρτητα από την χρησιμοποίηση οποιασδήποτε νομικής ορολογίας- δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως δήλωση υπαναχώρησης από την πώληση υπό την εκτεθείσα έννοια (αφού κατά νόμον δεν του παρέχεται τέτοιο δικαίωμα) ούτε φυσικά μπορεί να στηριχθεί στη δήλωση αυτή η επέλευση των εννόμων συνεπειών της υπαναχώρησης.

Τούτο δε κατά μείζονα λόγον ισχύει στην περίπτωση, που η παροχή την οποία έλαβε ο αγοραστής είναι εκ των πραγμάτων ανέφικτο ν΄αποδοθεί στον πωλητή, όπως συμβαίνει αν το πωληθέν αναλώθηκε ή ενώθηκε ή αναμίχθηκε με άλλο πράγμα.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα ακόλουθα : Ο ενάγων αγόρασε κατά το χρονικό διάστημα από 9-11-2000 έως 20-6-2001 διάφορες ποσότητες μαρμάρων ποιότητας Διονύσου σε πλάκες έναντι τιμήματος 37.120.367 δραχμών (ευρώ 108.937,25). Συμφωνήθηκε ότι αυτά θα ήταν άριστης ποιότητας.....

Επιπλέον, συμφώνησαν ειδικώς ότι η εναγομένη θα αντικαταστούσε τα μάρμαρα που δεν θα έφεραν τις ως άνω συμφωνημένες ιδιότητες, η έλλειψη των οποίων θα διαπιστωνόταν μετά την τοποθέτηση, το τρίψιμο και το γυάλισμα αυτών. Ο ενάγων πράγματι τοποθέτησε το σύνολο των μαρμάρων που αγόρασε στην ιδιόκτητη οικοδομή του......

Η τοποθέτηση και το γυάλισμα ολοκληρώθηκε την 22-11-2001, οπότε διαπιστώθηκε ότι το μεγαλύτερο μέρος των μαρμάρων δεν είχαν τις συμφωνημένες ανωτέρω ιδιότητες...... Κατόπιν αυτού ο ενάγων με το από 22-11-2001 εξώδικό του κάλεσε την εναγομένη να παρευρεθεί δια του νομίμου εκπροσώπου της στην οικοδομή του την 3-12-2001 για να καταγραφούν τα ανωτέρω ελλειπή σε συμφωνημένες ιδιότητες μάρμαρα και στη συνέχεια να προβεί στην αντικατάσταση αυτών το αργότερο μέχρι 15-12-2001, διαφορετικά του δήλωσε ότι, αν δεν τηρηθούν τα ανωτέρω, υπαναχωρεί από τη σύμβαση, διότι μετά την εν λόγω ημερομηνία δεν έχει συμφέρον στην εκτέλεση της συμβάσεως και θα προβεί ο ίδιος στην αντικατάσταση (αποξήλωση και επανατοποθέτηση) των ελαττωματικών ποιοτικά μαρμάρων.

Η εξώδικη αυτή δήλωση επιδόθηκε στην εναγομένη την 29-11-2001.... Παρήλθε, εξάλλου, η ανωτέρω ημερομηνία (15-12-2001) χωρίς η εναγομένη να προβεί στη συμφωνημένη αντικατάσταση των μαρμάρων...... Ο ενάγων στη συνέχεια προέβη στην αντικατάσταση των μαρμάρων και επανατοποθέτησε στην οικοδομή του άλλα που αγόρασε.... ΄Ετσι δαπάνησε α) 54.339 ευρώ για αποξήλωση των ελαττωματικών μαρμάρων στο σαλόνι και στην κουζίνα και τοποθέτηση - γυάλισμα νέων μαρμάρων, β) 50.150 ευρώ για αντικατάσταση των ελαττωματικών μαρμάρων στους εξώστες και το δώμα και γ) 44.078,78 ευρώ για αποξήλωση και τοποθέτηση μαρμάρων στις σκάλες και τα στηθαία, δηλαδή συνολικά 148.567,78 ευρώ και επιπλέον 12.400 ευρώ για εργατικά και υλικά για διάφορες άλλες αναγκαίες εργασίες (μερεμέτια, επαναχρωματισμούς).

Τα ποσά αυτά ζητεί ως αποζημίωσή του για μη εκπλήρωση της ανωτέρω συμφωνίας για την αντικατάσταση των ελαττωματικών μαρμάρων. Όμως, όπως προαναφέρθηκε, ο ενάγων δήλωσε στην εναγομένη με το ανωτέρω εξώδικό του ότι αν δεν προβεί αυτή στην αντικατάσταση των μαρμάρων μέχρι 15-12-2001 υπαναχωρεί από τη σύμβαση, διότι δεν έχει πλέον συμφέρον στην εκτέλεση της συμβάσεως και θα προβεί ο ίδιος στην αντικατάσταση αυτών.

Δηλαδή με την ανωτέρω δήλωσή του ο ενάγων όχλησε την εναγομένη, η οποία έτσι κατέστη υπερήμερη (ΑΚ 340), έταξε εύλογη προθεσμία για εκπλήρωση της παροχής (της αντικατάστασης των μαρμάρων) και δήλωσε συνάμα ότι μετά την πάροδο της προθεσμίας θα προβεί ο ίδιος στην αντικατάσταση των μαρμάρων, αποκρούοντας έτσι την παροχή και συγχρόνως ότι υπαναχωρεί από τη σύμβαση από τώρα αν περάσει άπρακτη η προθεσμία.

Πράγματι η εναγομένη μετά την ανωτέρω προθεσμία δεν εκπλήρωσε την παροχή της και συνεπώς μετά την 15-12-2001 επήλθαν τα αποτελέσματα της υπαναχωρήσεως, η οποία επέφερε αναδρομικά και αμετάκλητα την εξ υπαρχής διάλυση της συμβάσεως πωλήσεως (ΑΚ 389).... ΄Ετσι, ο ενάγων είχε δικαίωμα να ζητήσει την επιστροφή του τιμήματος που κατέβαλε στην εναγομένη, καθώς και την, κατά την εύλογη κρίση του δικαστηρίου, κάλυψη (μέρους) της ζημίας του, δηλαδή την παροχή εύλογης αποζημίωσης (άρθρ. 387, 389 παρ. 2 και 904 ακκ).

Επομένως, δεν εδικαιούτο να ζητήσει πλήρη αποζημίωση για μη εκπλήρωση της συμβάσεως. Με αυτή τη βάση η ένδικη αγωγή, στην οποία δεν αναφέρεται το περιεχόμενο της υπαναχωρήσεως, είναι ουσιαστικά αβάσιμη.....". Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 387, 389 παρ. 2 και 904 ΑΚ οι οποίες δεν ήταν εφαρμοστέες και των άρθρων 534, 535, 540, 559, 561, 522 και 383 ΑΚ τις οποίες δεν εφάρμοσε ενώ ήταν εφαρμοστέες.

Επομένως το Δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε στην εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, καθιστώντας την απόφασή του αναιρετέα. Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνουν δεκτοί οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους, προβάλλεται κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως η εκ της διατάξεως αυτής αιτίαση, να αναιρεθεί δε η απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών λόγων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6128/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Οκτωβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ