327/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 327 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 327/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΙΝΤERASCΟ Α.Ε.Γ.Α." που εδρεύει στο …και εκπροσωπείται νόμιμα,υπό την ιδιότητά της ως καθολικής διαδόχου της αρχικής ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "UNIVERSA ALLGEMEINE VERSICHERUNG AG" η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτρη Γαλάνη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου Φ. Τ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σαράντη Τόλια και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 4-12-2007 με αριθ.καταθ. 254/4-12-2007 και 255/4-12-2007 αγωγές του ήδη αναιρεσιβλήτου και την με αριθ.κατάθ. 64/14-3-2008 παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:58/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 152/2010 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 22-2-2011 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ανέγνωσε την από 27-12-2012 έκθεση του κωλυομένου να συμμετάσχει στην σύνθεση τότε Αρεοπαγίτη και νυν Αντιπρόεδρο Γρηγόριο Κουτσόπουλο, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκείμενη περίπτωση, το Δικαστήριο της ουσίας, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του, τα εξής, σχετικά με τα κρίσιμα, για την έκβαση των λόγων αναίρεσης, ζητήματα της επιδικαστέας αποζημίωσης α)για απώλεια εισοδήματος του ενάγοντα - νυν αναιρεσιβλήτου, εξ αιτίας του τραυματισμού του, κατά το ένδικο τροχαίο ατύχημα και β)για την αποκατάσταση της δαπάνης, προς αναγκαία αντικατάσταση του προσθετικού μέλους της δεξιάς κνήμης με θήκη σιλικόνης: "Στις 8-12-2002 και περί ώραν 05:10 ο Τ.

T., οδηγώντας το υπ' αριθμ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του δεύτερου εναγομένου Ν. Δ., που ήταν ασφαλισμένο στην εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "DEUTSCHE UNIVERSA A.E.", στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της οποίας υπεισήλθε ήδη από 20-12-2007 η ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "INTERASCO ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε.Γ.Α" κατά τα προεκτεθέντα, εκινείτο επί της οδού Ναυαρίνου στην Καλαμάτα και επέπεσε, από αποκλειστική υπαιτιότητα του (κατά το κεφάλαιο τούτο δεν πλήττεται με λόγο εφέσεως η εκκαλούμενη), στο οπίσθιο αριστερό μέρος του υπ' αριθμ. ...

απορριμματοφόρου οχήματος του Δήμου Καλαμάτας που είχε σταθμεύσει προσωρινά επί της άνω οδού. Συνεπεία της πτώσεως ο ενάγων, ο οποίος εργαζόταν ως οδοκαθαριστής στα απορριμματοφόρα οχήματα του Δήμου Καλαμάτας και είχε ανέλθει στο αριστερό οπίσθιο του άνω απορριμματοφόρου οχήματος σκαλοπάτι, τραυματίσθηκε.

Ειδικότερα υπέστη ακρωτηριασμό άνω άκρου δεξιάς κνήμης και ανοικτό συντριπτικό κάταγμα αριστεράς κνήμης. Αυτός νοσηλεύτηκε στην Ορθοπεδική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Καλαμάτας από 8-12-02 έως 26-12-02. Ακολούθως διεκομίσθη στο Νοσοκομείο Αθηνών ΚΑΤ προκειμένου να γίνει σύγκληση κολοβώματος δεξιάς κνήμης με πλαστική και εξήλθε την 16-4-03.

Επανεισήχθη την 3-9-03 με ψευδάρθρωση της αριστεράς κνήμης και υπεβλήθη σε εσωτερική οστεοσύνθεση και οστεομεταμόσχευση και εξήλθε την 11-9-03. Έκτοτε φέρει προσθετικό μέλος στη δεξιά κνήμη. Ο ενάγων για να επιτύχει καλύτερη βάδιση έχει ανάγκη αντικατάστασης του προσθετικού μέλους με κνημιαία πρόθεση, τύπου Modular με θήκη σιλικόνης και για να κάνει μπάνιο στη θάλασσα έχει ανάγκη κνημιαίας πρόθεσης θαλάσσης με θήκη σιλικόνης, για την αγορά των οποίων απαιτούνται ποσά 9000 και 6000 ευρώ αντιστοίχως.

Περαιτέρω και ενόψει του ότι η αντικατάσταση της συνοδεύουσας την τεχνητή πρόθεση θήκης σιλικόνης γίνεται κάθε ενάμιση περίπου χρόνο (11/2) ο ενάγων θα δαπανήσει για αγορά αυτής (θήκη σιλικόνης), αξίας 1200 ευρώ, για το χρονικό διάστημα από 4-12-2007 έως 4-12-2057 που ζητεί και που πιθανολογείται πως θα ζήσει, αν ληφθεί υπόψη ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος ήταν 22 ετών (γεννήθηκε το 1980), το αιτούμενο συνολικό ποσό των 12000 ευρώ.

Από 1-1-2005 και εφεξής, έχοντας προσθετικό μέλος, ήταν σε θέση να καλύπτει τις στοιχειώδες βιοτικές του ανάγκες, να κινείται με τις δικές του δυνάμεις εκτός της οικίας και να έχει κοινωνική δραστηριότητα. Τα ανωτέρω αποδεικνύονται ιδίως από το ότι εργάσθηκε από 31-12-2004 έως 31-12-2008 στη Δημοτική επιχείρηση ύδρευσης -αποχέτευσης Καλαμάτας ως εργάτης (καθόταν σε γραφείο και παρείχε βοηθητικό έργο) στα πλαίσια προγράμματος του ΟΑΕΔ για την απασχόληση ανέργων ατόμων ευπαθών κοινωνικών ομάδων.

Ο ενάγων, ηλικίας κατά τον χρόνο του ατυχήματος 22 ετών, και υγιής, εργαζόταν ως εργάτης καθαριότητας στον Δήμο Καλαμάτας με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, διάρκειας από 6-6-2002 έως 5-1-2003. Αυτός, εξαιτίας της μόνιμης αναπηρίας του (ακρωτηριασμός άνω άκρου δεξιάς κνήμης) κατέστη παντελώς ανίκανος εφ' όρου ζωής του για την εργασία του οδοκαθαριστή, αλλά και για κάθε άλλη χειρωνακτική εργασία, που απαιτεί καταβολή σωματικής δυνάμεως.

Έτσι από 6-1-2003 και έως την 31-12-2004 απώλεσε εισοδήματα συνολικού ύψους 14400 (24 μήνες Χ 600) ευρώ και θα απολέσει εισοδήματα από 1-1-2009 έως 4-12-2047 που θα συμπληρώσει το 67° έτος της ηλικίας του συνολικού ύψους 393.300 [(από 1-1-2009 έως 4-12-2017 = 69300 (700 Χ 11 μήνες Χ 9 χρόνια) + (από 5-12-2017 έως 4-12-2027 = 96000 (800 Χ 12μήνες Χ 10 χρόνια) + (από 5-12-2027 έως 4-12-37 = 108.000 (900 Χ 12 μήνες Χ 10 χρόνια) + (από 5-12-2037 έως 4-12-2047 = 120.000 (1000 Χ 12 μήνες Χ 10 χρόνια)] ευρώ, τα οποία Θα απεκέρδαινε με πιθανότητα και σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων από την άσκηση χειρωνακτικής εργασίας εάν δεν είχε επισυμβεί ο τραυματισμός του".

Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του αντιφατικές και ασαφείς αιτιολογίες, ως προς ζήτημα, το οποίο ασκεί ουσιώδη επιρροή και κατέστησε ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των εφαρμοσθεισών διατάξεων των άρθρων 914, 297, 298, 929 Α.Κ. Ειδικότερα, ενώ δέχεται, σύμφωνα με τις παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης, ότι ο παθών ενάγων ήταν ικανός προς εργασία μετά την τοποθέτηση του προσθετικού μέλους της δεξιάς κνήμης και ότι εργάσθηκε επί τέσσερα (4) έτη, δηλαδή από 31-12-2004 έως 31-12-2008, στη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης - Αποχέτευσης Καλαμάτας, ως εργάτης (καθόταν σε γραφείο και παρείχε βοηθητικό έργο) στα πλαίσια προγράμματος του ΟΑΕΔ, για την απασχόληση ανέργων ατόμων ευπαθών κοινωνικών ομάδων, και ότι κατά το προηγούμενο του ατυχήματος χρονικό διάστημα εργαζόταν, ως εργάτης καθαριότητας, στο Δήμο Καλαμάτας, με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, εξάμηνης διάρκειας, από 8-6-2002 έως 5-1-2003 και για το χρονικό αυτό διάστημα των 4 ετών δεν του επιδικάζεται αποζημίωση, λόγω απώλειας εισοδημάτων, εν τούτοις, στη συνέχεια, κατά τρόπο αντιφατικό, δέχεται ότι, για το μεταγενέστερο χρονικό διάστημα, δηλαδή από 1-1-2009 έως 4-12-2047, που θα συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας του έχει καταστεί παντελώς ανίκανος προς εργασία, για την εργασία του οδοκαθαριστή και για κάθε άλλη χειρωνακτική εργασία, που απαιτεί καταβολή σωματικών δυνάμεων, χωρίς, μάλιστα ουδόλως να διευκρινίζεται α)για ποιο λόγο θα είχε συνεχώς και αδιαλείπτως εργασία για ολόκληρο το επόμενο χρονικό διάστημα των 28 ετών (μέχρι το έτος 2047), ενώ σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης, κατά το χρόνο του ατυχήματος εργαζόταν με σύμβαση εργασίας εξάμηνης διάρκειας και β)για ποιο λόγο, ενώ σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης, ήταν ικανός για εργασία και εργάσθηκε, έστω και παρέχοντας βοηθητικό έργο, κατά το προαναφερθέν διάστημα των τεσσάρων ετών, εν τούτοις, για το μεταγενέστερο χρονικό διάστημα κρίνεται παντελώς ανίκανος για οποιαδήποτε εργασία (έστω και βοηθητική).

Επομένως, το δικαστήριο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια και πρέπει να γίνουν δεκτοί, ως βάσιμοι, οι δύο πρώτοι λόγοι αναίρεσης, των οποίων οι αιτιάσεις αναφέρονται στην επιδικαστέα αποζημίωση, λόγω απώλειας εισοδήματος, για το χρονικό διάστημα από 1-1-2009 έως 4-12-2047. Αντίθετα, ο τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίον αποδίδεται επίσης η από το αρθ.559 αριθμ.19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, σχετικά με το κεφάλαιο της προσβαλλομένης απόφασης, που αφορά την επιδικασθείσα αποζημίωση, για την αποκατάσταση της αναγκαίας δαπάνης, προς αντικατάσταση του προσθετικού μέλους της δεξιάς κνήμης με κνημιαία πρόθεση και με θήκη σιλικόνης, ποσού 9000 ευρώ και 6000 ευρώ αντίστοιχα, πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος, διότι, ως προς το ζήτημα αυτό, η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση περιέχει επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω, ουσιαστικού δικαίου διατάξεων.

Κατ'ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, μόνο κατά το κεφάλαιο αυτής που αφορά την αποζημίωση, λόγω απώλειας εισοδημάτων, για το χρονικό διάστημα από 1-1-2009 έως 4-12-2047, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (αρθ.580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που κατέθεσε προτάσεις (ΚΠολΔ 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 152/2010 απόφαση του Εφετείου Καλαμάτας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος αυτής, που αναφέρεται στο σκεπτικό για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Ιανουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Φεβρουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ