326/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)
Legislator summary
AI generatedΚατά το άρθρο 4 ν.2882/2001, η αναγκαστική απαλλοτρίωση της κυριότητας του ακινήτου επιφέρει αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, κατασκευής και δέντρου που υπάρχει πάνω σε αυτό και κάθε άλλου συστατικού του πράγματος, κατά τα άρθρα 953 και επόμενα του Αστικού Κώδικα, ανεξάρτητα από τη μνεία τους στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα.
Legislator headnote
AI generated326/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece): Κατά το άρθρο 4 ν.2882/2001, η αναγκαστική απαλλοτρίωση της κυριότητας του ακινήτου επιφέρει αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, κατασκευής και δέντρου που υπάρχει πάνω σε αυτό και κάθε άλλου συστατικού του πράγματος, κατά τα άρθρα 953 και επόμενα του Αστικού Κώδικα, ανεξάρτητα από τη μνεία τους στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα.
Full text
Απόφαση 326 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 326/2014
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1 Π. Χ. του Α., κατοίκου ... 2 Α. Π. του Π., κατοίκου ... 3.Θ. Π. του Π., κατοίκου ..., 4. Λ. , Ν. Φ., το γένος Π. Π., κατοίκου ..., 5. Β. Σ. του Σ., κατοίκου ..., 6. Φ. Σ. του Γ., κατοίκου ..., 7. Ι. Σ. του Γ., κατοίκου ..., 8 Τ. Α. Χ., συζ. Α. Ζ., κατοίκου ..., 9. Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Μητρόπολης Ν. Αχαϊας, νόμιμα εκπροσωπούμενου από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο, 10. Κ. Φ. του Β., κατοίκου ... 11. Α. Χ. του Β., κατοίκου ..., 12. Β. Χ. του Α., κατοίκου ..., 13.Ε. Α. Χ. του γένος Π. Π., κατοίκου ... 14. α) Α. Κ. του Ν., κατοίκου ..., β) Κ. Κ. του Ν., ) Π. Κ. του Ν., κατοίκου ..., 15. Ν. Κ. του Π., κατοίκου ..., 16. Κ. Κ. του Π., κατοίκου ..., 17. Α. Κ. του Π., κατοίκου ..., 18. Γ. Σ. του Ι. κατοίκου ... 19. Ν. Σ. του Γ., κατοίκου ... 20. Χ. Σ. του Δ. κατοίκου ... 21. Δ. Σ. Κ. συζ. Δ. Σ., κατοίκου ... 22. Γ. Φ. του Α., κατοίκου ... όλοι οι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Παπαθανάση με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 και έχει ήδη καταθέσει προτάσεις.
Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα και τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, κατοικοεδρεύοντα στην Πάτρα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Ευάγγελο Μαρίνη και δεν κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-4-2007 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 23-7-2007 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων και άλλων προσώπων που δεν είναι διάδικοι σ' αυτήν την υπόθεση, που κατατέθηκε στο Εφετείο Πατρών για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης.
Εκδόθηκε η απόφαση 764/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 15-12-2008 αίτησή τους.
Εκδόθηκε η 866/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου που έκρινε την συζήτηση της υπόθεσης απαράδεκτη. Την υπόθεση επανέφεραν για εκ νέου συζήτηση οι αναιρεσείοντες με την από 12-3-2013 κλήση τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 14-3-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως, ως προς τους 1ο,2ο, 3ο και 8ο λόγους της.
Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Κατά το άρθρο 4 ν.2882/2001, η αναγκαστική απαλλοτρίωση της κυριότητας του ακινήτου επιφέρει αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, κατασκευής και δέντρου που υπάρχει πάνω σε αυτό και κάθε άλλου συστατικού του πράγματος, κατά τα άρθρα 953 και επόμενα του Αστικού Κώδικα, ανεξάρτητα από τη μνεία τους στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα.
Η δε αποζημίωση για να είναι πλήρης, κατά το άρθρο 17 παρ.2 του Συντάγματος, πρέπει να περιλαμβάνει και την αξία όχι μόνο του εδάφους, αλλά και των συστατικών του. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 953 ΑΚ συστατικό μέρος πράγματος, που δεν μπορεί να αποχωριστεί από το κύριο πράγμα χωρίς βλάβη αυτού του ιδίου ή του κυρίου πράγματος ή χωρίς αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού ή του κυρίου πράγματος ή χωρίς αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού του, δεν μπορεί να είναι χωριστά αντικείμενο κυριότητας ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος.
Κατά δε το άρθρο 954 του αυτού Κώδικα συστατικά του ακινήτου, με την έννοια του προηγούμενου άρθρου, είναι και τα πράγματα που έχουν συνδεθεί σταθερά με το έδαφος, ιδίως οικοδομήματα. Τέλος, κατά το άρθρο 959 ΑΚ, σε περίπτωση οικοδομήματος, που έχει κατασκευαστεί για διαρκή εξυπηρέτηση βιομηχανικής επιχειρήσεως, λογίζονται παραρτήματά του, εφόσον συντρέχουν και οι λοιποί όροι, τα μηχανήματα, τα σκεύη και τα εργαλεία που έχουν προοριστεί γι'αυτήν.
Εξάλλου, ως συστατικά, κατά την έννοια του άρθρου 4 ν.2882/2001, δύναται να θεωρηθούν και οι μηχανολογικές εγκαταστάσεις εργοστασίου, υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις αυτού, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 953 ΑΚ, δηλ. είναι σταθερά συνδεδεμένες με το κτίριο αυτού, μη δυνάμενες να αποχωριστούν από αυτό χωρίς αλλοίωση του προορισμού και της λειτουργικότητάς τους.
Για τα συστατικά αυτά μέρη καθορίζεται ιδιαίτερη τιμή μονάδας αποζημίωσης και δεν αρκεί λήψη τους υπόψη και η αξιολόγησή τους κατά τον προσδιορισμό της αξίας των κτισμάτων του απαλλοτριωθέντος ακινήτου. Περαιτέρω, ο από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν από το δικαστήριο παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου.
Η παραβίαση του κανόνα αυτού είναι δυνατόν να έχει ως περιεχόμενο την αιτίαση ότι η αγωγή (η αίτηση) επί της οποίας έκρινε το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, απορρίφθηκε ως μη νόμιμη, ενώ συνέβαινε το αντίθετο σύμφωνα με το συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Στην προκειμένη περίπτωση, οι 1ος, 12ος και 13η αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλομένη απόφαση την αιτίαση ότι στο υπ'αριθμ.ΚΠ 404 ακίνητά τους πλην των κτισμάτων του ελαιοτριβείου τους υπάρχουν και συστατικά (λέβητας, μπόϊλερ θερμού ύδατος, υδραυλική βιομηχανική εγκατάσταση, εγκατάσταση εξαερισμού, σύστημα συναγερμού, ψυκτικός θάλαμος και ηλεκτρική βιομηχανική εγκατάσταση), για τα οποία ζήτησαν να καθοριστεί οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης και γι'αυτά, που είναι σταθερά συνδεδεμένα με το κτίριο, μη δυνάμενα να αποχωριστούν από αυτό χωρίς αλλοίωση του προορισμού και της λειτουργικότητάς τους, πλην το αίτημά τους δεν έγινε δεκτό.
Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχτηκε ότι τα αιτήματα για ιδιαίτερη αποζημίωση για μηχανολογικές, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις είναι μη νόμιμα, διότι οι σχετικές εγκαταστάσεις προσαυξάνουν την αξία του κτιρίου και υπολογίζονται κατά τον προσδιορισμό της αξίας αυτού. Έτσι κρίνοντας το Εφετείο παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και συνεπώς είναι βάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, και πρέπει να γίνει δεκτός.
2. Με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως οι 2ος, 5ος και 22ος από τους αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλομένη απόφαση την αιτίαση, ότι, παρόλο που τα απαλλοτριούμενα ακίνητά τους α)του 2ου τα ΑΚΠ 474Α, 474Β, 474Γ, 474Δ, 474Ε και 477, β)του 5ου τα ΑΚΠ 322, 322Α, 322Β, 322Γ, 322Δ και γ)του 22ου το ΑΚΠ 514, είναι άρτια και οικοδομήσιμα, καθόρισε τιμή μονάδος αποζημίωσης αυτών ως αγροτεμαχίων.
Το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του, ως προς τα ακίνητα του δευτέρου αναιρεσείοντος δέχεται ότι αυτά είναι άρτια και οικοδομήσιμα και ότι ο κύριος προορισμός τους είναι προς γεωργική καλλιέργεια και εκμετάλλευση και όχι προς οικοδόμηση, δηλαδή πρόκειται για αγροτικά ακίνητα και στη συνέχεια καθορίζει την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης ως αγροτικών ακινήτων.
Επίσης, ως προς τα ακίνητα του πέμπτου και εικοστού δευτέρου των αναιρεσειόντων καθόρισε τιμή μονάδος αποζημίωσης ως αγροτικών ακινήτων. Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του συνοπτικές μεν, αλλά πλήρεις, σαφείς ,και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες για το κρίσιμο ζήτημα του καθορισμού τιμής μονάδος αποζημιώσεως για τα ανωτέρω ακίνητα, αφού εκθέτει σαφώς ότι ο κύριος προορισμός τους είναι προς γεωργική καλλιέργεια και εκμετάλλευση και όχι προς οικοδόμηση, ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος ως προς την ορθή εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 13 παρ.1 του ν.2882/2001 (Κ.Α.Α.Α.).
Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
3. Κατά τη διάταξη του άρθρου 17 παρ.2 του Συντάγματος, η πλήρης αποζημίωση περιλαμβάνει και την αξία των κατά το άρθρο 953 ΑΚ συστατικών του ακινήτου, τα οποία απαλλοτριώνονται αυτοδικαίως, έστω και αν δεν έχουν περιληφθεί στην περί κηρύξεως της απαλλοτριώσεως απόφαση (Ολ.ΑΠ 5/2002). Άλλωστε τούτο ορίζεται και στο άρθρο 4 του ν.2882/2001, στο οποίο αναφέρεται ότι η αναγκαστική απαλλοτρίωση της κυριότητας του ακινήτου επιφέρει αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, κατασκευής και δέντρου που υπάρχει πάνω σ'αυτό και κάθε άλλου συστατικού πράγματος, κατά τα άρθρα 953 επ.
ΑΚ, ανεξάρτητα από τη μνεία τους στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του προσδιόρισε την οριστική τιμή μονάδος για τις απαλλοτριούμενες δασικές εκτάσεις (μεταξύ των οποίων και με ΑΚΠ 474Α, 474Δ, 474Ε, 223, 24, 319, 11, 14 και 4) ενιαίως ανά τετραγωνικό μέτρο για το έδαφος και τα επικείμενα (πεύκα και πουρνάρια), με βάση τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ.1 του ν.998/1979, που λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό της αξίας δάσους ή δασικής έκτασης.
Η διάταξη όμως αυτή δεν έχει εφαρμογή στην αναγκαστική απαλλοτρίωση δασικής έκτασης, διότι έρχεται σε αντίθεση με τις ανωτέρω διατάξεις, που καθορίζουν την έννοια της πλήρους αποζημίωσης. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε ευθέως τις ανωτέρω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.
4. Ουσιαστική προϋπόθεση για τη θεμελίωση του λόγου αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, είναι ότι η έλλειψη ή αντιφατικότητα των αιτιολογιών πρέπει να αφορά ζήτημα, που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, ήτοι να αφορά αυτοτελή πραγματικό ισχυρισμό και όχι στην εκτίμηση και αξιολόγηση των αποδείξεων, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει κυριαρχικά και ανέλεγκτα (αρθρ.340, 561 παρ.1 ΚΠολΔ).
Επομένως, οι τέταρτος πέμπτος και έκτος λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους προσάπτεται στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση η αιτίαση ότι εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις σχετικά με το ύψος τις μονάδος αποζημίωσης που καθόρισε για το έδαφος των απαλλοτριωθέντων ακινήτων τους καθώς και των επικειμένων σ'αυτά πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι πλήττει την εκτίμηση και αξιολόγηση των αποδείξεων, καθώς και την αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος σχετικά με το ύψος της τιμής μονάδος αποζημίωσης για το έδαφος και τα επικείμενα.
Η αριθμητική απλώς επίκληση στους ίδιους λόγους των άρθρων 1 και 6 της Ε.Σ.Δ.Α., που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, χωρίς να αναφέρει συγκεκριμένες πλημμέλειες για παράβαση των διατάξεων αυτών, είναι αόριστη και απαράδεκτη. Επίσης αόριστος και συνεπώς απορριπτέος ως απαράδεκτος είναι ο πέμπτος λόγος από το άρθρο 359 αριθ.11 ΚΠολΔ, διότι δεν διαλαμβάνει ρητώς τα έγγραφα που δεν έλαβε υπόψη του το Εφετείο, αφού η παραπομπή για τη θεμελίωση του λόγου σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα δεν αρκούν για να καταστήσουν ορισμένο τον αναιρετικό λόγο.
5. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ.11 περίπτωση γ'ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Στην προκειμένη περίπτωση με τον έβδομο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται ότι το Εφετείο υπέπεσε στην ανωτέρω πλημμέλεια, διότι δεν έλαβε υπόψη το υπ'αριθμ.πρωτ.1560/20-3-1975 δημόσιο έγγραφο του δασάρχη Πατρών. Από τη βεβαίωση όμως, που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν με επίκληση οι διάδικοι σε συνδυασμό με όλο το περιεχόμενό της δεν καταλείπεται αμφιβολία, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και το παραπάνω έγγραφο. Επομένως, ο πιο πάνω λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Η αιτίαση ότι άλλως παραποίησε το περιεχόμενό του είναι αόριστη, διότι δεν εκτίθεται σε τι συνίσταται η παραποίηση, και συνεπώς απαράδεκτη.
6. To άρθρο 17 παρ. 1,2 και 4 του Συντάγματος, ορίζει: "1. Η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος. 2. Κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει, και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση..4.
η αποζημίωση ορίζεται από τα αρμόδια δικαστήρια.. Νόμος μπορεί να προβλέπει την εγκαθίδρυση ενιαίας δικαιοδοσίας, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 94, για όλες τις διαφορές και υποθέσεις που σχετίζονται με απαλλοτρίωση, καθώς και την κατά προτεραιότητα διεξαγωγή των σχετικών δικών". Ως καταβλητέα αποζημίωση για τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης και τη δυνατότητα κατάληψης νοείται η κατά την ως άνω διάταξη της παρ.2 "πλήρης", η οποία πρέπει συνεπώς να περιλαμβάνει και την αξία των κατά το άρθρο 953 ΑΚ συστατικών του ακινήτου, τα οποία συναπαλλοτριώνονται αυτοδικαίως, σύμφωνα με το άρθρο 4 ν.2882/2001 περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων.
Περαιτέρω, κατά το άρθρο 16 παρ.1 και 17 τπαρ.3 του ίδιου νόμου η προσαγωγή στη δίκη καθορισμού της αποζημιώσεως, πλην άλλων στοιχείων, του κτηματολογικού πίνακα είναι στοιχείο της προδικασίας, άνευ δε αυτού η αίτηση απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Η διάταξη του άρθρου 16 παρ.1 ν.2882/2001 αναφέρεται στην καθόλου παράλειψη προσαγωγής κτηματολογικού πίνακα.
Επομένως αν προσκομίζεται κτηματολογικός πίνακας για το ακίνητο, υπάρχει η αναγκαία προδικασία έστω και αν στον πίνακα αυτόν δεν περιέχονται συστατικά του απαλλοτριωθέντος ακινήτου. Ως προς τα συστατικά που δεν περιλαμβάνονται στον κτηματολογικό πίνακα το δικαστήριο έχει εξουσία να προσδιορίζει τιμή μονάδας αποζημίωσης εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα.
Έχει δε το δικαστήριο την ευχέρεια κατ' άρθρο 20 παρ.6 και 7 του ίδιου νόμου, είτε να διατάξει τη συμπλήρωση του πίνακα είτε να προχωρήσει στον καθορισμό τιμής και για τα παραλειφθέντα συστατικά, βάσει των προσκομιζόμενων ή τασσόμενων και διεξαγόμενων αποδείξεων (λ.χ. πραγματογνωμοσύνης). Στην τελευταία αυτή περίπτωση ο πίνακας θα συμπληρωθεί, αν υπάρχει ανάγκη, εκ των υστέρων, προκειμένου να υπολογισθεί η συνολικώς καταβλητέα, για τη συντέλεση της απαλλοτριώσεως, αποζημίωση. (Ολ.ΑΠ 5/2002 ΑΠ 641/2004).
Στην προκειμένη περίπτωση, με το όγδοο λόγο αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση, ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστο το αίτημά τους, που είχαν υποβάλει με την από 7-3-2007 αίτησή τους και ζητούσαν τη διόρθωση και συμπλήρωση του κτηματολογικού πίνακα, ώστε να περιληφθούν σ'αυτόν τα επικείμενα (δένδρα, κτίσματα και λοιπά συστατικά), που υπάρχουν στα ΑΚΠ 404, 474Β, 474Δ, 474Ε, 223, 424, 322, 322Α, 322Β, 322Γ, 322Δ, 24, 27, 353, 319, 439, 11, 12, 4 και 501 απαλλοτριούμενα ακίνητά τους.
Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, παρέλειψε να δικάσει το αίτημα αυτό και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.9 ΚΠολΔ. Επομένως, ο συναφής λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.
7. Σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ.4 εδ.ε'του ν.2882/2001 σε περίπτωση εμπρόθεσμης αίτησης το Εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται, ότι οι διαδικασίες για τον προσωρινό και οριστικό προσδιορισμό της καταβλητέας αποζημίωσης αφορούν τη διερεύνηση μιας και της αυτής διαφοράς.
Γι'αυτό, αν παραστάθηκε και στις δύο διαδικασίες ο ίδιος δικηγόρος του οφείλεται αμοιβή μία φορά και για τις δύο διαδικασίες, αφού ουσιαστικά μια μόνο φορά παρέσχε την εργασία του. Αν δεν υπάρχει ειδική συμφωνία η αμοιβή αυτή υπολογίζεται κατά τα άρθρα 98, 100 παρ.1, 107, 110, 111 και 114 παρ.5 του ν.δ.3026/1954 "Περί του Κώδικος των δικηγόρων" επί της αξίας του αντικειμένου της δίκης, που ταυτίζεται με την οριστική αποζημίωση που προσδιορίστηκε, προς 3%, από το οποίο 2% για τη σύνταξη των αιτήσεων προσωρινού και οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης και 1% για τη σύνταξη και κατάθεση των προτάσεων (ΑΠ 1170/2010, 672/2003).
Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο ως προς τον υπολογισμό της επιδικαστέας δικαστικής δαπάνης, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ανωτέρω διατάξεις και δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ πλημμέλεια. Επομένως, ο συναφής ένατος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τους λόγους αναιρέσεως πρώτο, τρίτο και όγδοο, που αφορούν τον καθορισμό τιμής μονάδας αποζημίωσης για τα δένδρα επί των δασικών με ΑΚΠ 474Α, 474Δ, 474Ε, 223, 24, 319, 11, 14 και 4 ακινήτων, αλλά αναγκαίως και του εδάφους αυτών λόγω καθορισμού από το Εφετείο ενιαίας τιμής γι'αυτά, τον καθορισμό τιμής μονάδος αποζημίωσης για τα τυχόν συστατικά ελαιοτριβείου και αναγκαίως και του κτιρίου, επί του οποίου υφίσταται το ελαιοτριβείο, δοθέντος ότι κατά την προσβαλλόμενη απόφαση οι μηχανολογικές εγκαταστάσεις του ελαιοτριβείου προσαυξάνουν την αξία του κτιρίου και υπολογίζονται κατά τον προσδιορισμό της αξίας αυτού και τη διόρθωση και συμπλήρωση κτηματολογικού πίνακα για να περιληφθούν τα επικείμενα στα ακίνητα με ΑΚΠ 404, 474Β, 474Δ, 474Ε, 223, 424, 322, 322Α, 322Β, 322Γ, 322Δ, 24, 27, 353, 319, 439, 11, 12, 4 και 501.
Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, κατά το αναιρούμενο μέρος για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να συμψηφιστεί στο σύνολό της η δικαστική δαπάνη λόγω της μερικής νίκης και μερικής ήττας κάθε διάδικου μέρους (αρθρ.178 και 183 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί εν μέρει την 764/2008 απόφαση του Εφετείου Πατρών κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια.
Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και
Συμψηφίζει στο σύνολό της τη μεταξύ των διαδίκων μερών δικαστική δαπάνη της παρούσης αναιρετικής δίκης.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Ιανουαρίου 2014.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Φεβρουαρίου 2014.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ