326/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 326 / 2006 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 326/2006

Το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου

Ε' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ανδρέα Μοσχανδρέου, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Ναυπλιώτη, Δημήτριο Κιτρίδη - Εισηγητή, Αθανάσιο Μπρίλλη και Φώτιο Καϋμενάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Μαρκή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ε. Α. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο Κοτζιά-Σοφαντζή, για αναίρεση της υπ' αριθμ. ΒΤ4729/2005 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιώς, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 28 Σεπτεμβρίου 2005 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1611/2005.

Αφού άκουσε τον πληρεξούσιο του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου, που με προφορική ανάπτυξη ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα ο οποίος πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 25 παρ. 1 του ν. 1882/1990, όπως αυτό ίσχυε πριν να τροποποιηθεί με το άρθρο 34 του ν. 3220/2004 και έχει στην προκειμένη περίπτωση εφαρμογή κατ' άρθρο 2 παρ. 1 του Π.Κ., αφού αξιώνει επιπρόσθετα στοιχεία για τη συγκρότηση της αξιόποινης πράξεως, η παραβίαση της προθεσμίας καταβολής κατά τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις των χρεών προς το δημόσιο, που είναι βεβαιωμένα στις αρμόδιες υπηρεσίες, εφόσον αυτή αναφέρετ αι στη μη καταβολή τριών συνεχών δόσεων ή προκειμένου για χρέη που καταβάλλονται εφάπαξ σε καθυστέρηση καταβολής πέραν των δύο μηνών από τη λήξη του χρόνου καταβολής τους, διώκεται ύστερα από αίτηση του προϊσταμένου των ανωτέρω υπηρεσιών προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας τους και τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως α).......β).......και γ).......

Με τη διάταξη αυτή θεσπίζεται η ποινική ευθύνη από τη μη καταβολή προς το Δημόσιο χρεών για δάνεια με εγγύηση του Δημοσίου και ειδικότερα από την παραβίαση της προθεσμίας καταβολής τους, κατά τις ισχύουσες εκάστοτε διατάξεις, αναλόγως αν αυτά είναι καταβλητέα εφάπαξ ή με δόσεις, έτσι ώστε η ποινική μεταχείριση του δράστη να διαφοροποιείται κατά το χρονικό σημείο ενάρξεως της ποινικής ευθύνης του υποχρέου, αλλά και κατά το ύψος της προβλεπόμενης ποινής, ενόψει του μεγέθους του χρέους.

Ειδικότερα από τη διάταξη αυτή προβλέπονται δύο χωριστές περιπτώσεις ενάρξεως της ποινικής ευθύνης, ήτοι α) της μη καταβολής χρέους που η εξόφλησή του έχει ρυθμισθεί σε δόσεις, οπότε απαιτείται να παρέλθει η προθεσμία καταβολής της τρίτης δόσεως και β) της μη καταβολής εφάπαξ καταβλητέου χρέους, οπότε απαιτείται να παρέλθει δίμηνο από το τέλος της προθεσμίας κατά την οποία έπρεπε να καταβληθεί το χρέος.

Έτσι κάθε μία από τις ανωτέρω περιπτώσεις απαιτεί διαφορετικά στοιχεία για τη συγκρότηση της αντίστοιχης αξιόποινης πράξεως. Με την αντικατάσταση δε του παραπάνω άρθρου, με το άρθρο 23 παρ. 1 του ν. 2523/1997, αφενός μεν ποινικοποιήθηκε η μη καταβολή χρεών προς τρίτους (πλην ιδιωτών) που εισπράττονται από τις δημόσιες υπηρεσίες ή τα τελωνεία και αφετέρου αυξήθηκε το ύψος του οφειλόμενου ποσού, που καθιστά αξιόποινη την καθυστέρηση της καταβολής και έτσι οι πράξεις που ήταν προηγουμένως αξιόποινες είναι πλέον ανέγκλητες.

Επομένως κρίσιμα στοιχεία για τη θεμελίωση του πιο πάνω εγκλήματος που πρέπει να προσδιορίζονται στην καταδικαστική απόφαση είναι η αρχή που προέβη στη βεβαίωση του χρέους, ο τρόπος της πληρωμής του (εφάπαξ ή σε δόσεις), το ληξιπρόθεσμο αυτού, δηλαδή ο ακριβής χρόνος καταβολής του, ο οποίος δεν συμπίπτει αναγκαστικά με το χρόνο που βεβαιώθηκε και η μη πληρωμή του μέσα σε ορισμένη προθεσμία.

Εξάλλου έλλειψη της απαιτούμενης από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ. ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της καταδικαστικής αποφάσεως, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του Κ.Π.Δ. λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν δεν εκτίθεται σ' αυτήν με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιώς, που την εξέδωσε, διέλαβε στο αιτιολογικό της, ότι από τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία κατ' είδος μνημονεύει "προέκυψε και το Δικαστήριο πείσθηκε ότι κατηγορούμενος (ήδη αναιρεσείων) έχει τελέσει την πράξη που του αποδίδει το κατηγορητήριο διότι στον Κορυδαλλό κατά το χρονικό διάστημα από 30-7-97 έως 19-6-1998, με πρόθεση δεν κατέβαλε προς το Δημόσιο οφειλές που ήταν βεβαιωμένες στη Δ' Δ.Ο.Υ.

Πειραιά και ήταν ληξιπρόθεσμες και συγκεκριμένα α) 116.754.436 δρχ. που αφορούν παρακρατούμενους ή επιρριπτόμενους φόρους και β) 17.174.994 δρχ. που αφορούν λοιπούς φόρους και χρέη γενικά. Και όπως προέκυψε σαφώς από τον προσκομιζόμενο πίνακα χρεών της Δ.Ο.Υ. Δ' Πειραιά, με βάση τον οποίο ασκήθηκε η ποινική δίωξη σε βάρος του κατηγορουμένου, στον οποίο αναφέρονται πλήρως τα στοιχεία της βεβαίωσης, το είδος του φόρου, το υπόλοιπο βεβαίωσης με τις διαγραφές, η κατηγορία φόρων, ο τρόπος καταβολής των οφειλόμενων ποσών, ο κατηγορούμενος δεν έχει καταβάλει μέχρι το χρόνο εκδίκασης της σημερινής υπόθεσης, τα οφειλόμενα απ' αυτόν ποσά προς το Δημόσιο.

Πρέπει ως εκ τούτου να κηρυχθεί ένοχος κατ' εξακολούθηση". Ακολούθως στο διατακτικό για το ότι "στον Κορυδαλλό κατά το χρονικό διάστημα από 30-7-97 έως 19-6-98, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, από πρόθεση παραβίασε την προθεσμία καταβολής των χρεών προς το δημόσιο που ήταν βεβαιωμένα στις αρμόδιες υπηρεσίες....κτλ.

Ειδικότερα κατά τον παραπάνω χρόνο, ήτοι μετά από την έναρξη της ισχύος του ν. 1882/90 δεν κατέβαλε προς το δημόσιο οφειλές α) 116.754.436 δρχ. που αφορούν παρακρατούμενους ή επιρριπτόμενους φόρους και β) 17.174.994 δρχ. που αφορούν λοιπούς φόρους και χρέη γενικά, που είχαν βεβαιωθεί στη Δ' Δ.Ο.Υ. Πειραιά και ήταν ληξιπρόθεσμες".

Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας δεν διέλαβε στην απόφασή του την απαιτούμενη κατά τα προεκτεθέντα ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Ειδικότερα υπάρχει ασάφεια, όσον αφορά ποία από τις προβλεπόμενες στο νόμο περιπτώσεις δέχεται, ήτοι χρέη που καταβάλλονται σε δόσεις και καθυστέρησε η καταβολή τριών συνεχών δόσεων ή χρέη που καταβάλλονται εφάπαξ και καθυστέρησε η πληρωμή τους πέραν των τριών μηνών και ποίος είναι ο ακριβής χρόνος καταβολής αυτών, αν δε περιλαμβάνονται χρέη και των δύο περιπτώσεων δεν προσδιορίζει τα χρέη κάθε μιάς περιπτώσεως.

Ακόμη ενώ δέχεται μη καταβολή κατ' εξακολούθηση δεν διευκρινίζει τα μερικότερα χρέη που δεν καταβλήθηκαν, ώστε επί πλέον να προκύπτει αν καθένα απ' αυτά υπερβαίνει το νόμιμο όριο, που καθιστά αξιόποινη την καθυστέρηση της καταβολής του. Επομένως πρέπει, αφού γίνει δεκτός ως βάσιμος ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' του Κ.Π.Δ. λόγος της υπό κρίση αιτήσεως, περιττής καθισταμένης μετά ταύτα της έρευνας των λοιπών λόγων αυτής, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο519 Κ.Π.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. ΒΤ 4729/2005 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς. Και,

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως,

Κρίθηκε και αποφασίστηκε, στην Αθήνα, στις 2 Φεβρουαρίου 2006. Και,

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, στις 13 Φεβρουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ