323/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 323 / 2017 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 323/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πάσσο, Παναγιώτη Κατσιρούμπα, Δήμητρα Κοκοτίνη και Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 22 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. Λ. του Χ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Καψόπουλο, που κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΥ ΝΙΚΑΙΑΣ - ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΕΝΤΗ", που εδρεύει στην Νίκαια Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σταύρο Μαυρομάτη, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/8/2011 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 526/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 740/2014 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/2/2015 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πιπιλίγκας ανέγνωσε την από 26/2/2016 έκθεσή του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Γεωργίου Παπαηλιάδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 9 του ΚΠολΔ ορίζεται ότι αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη. Ο εν λόγω αναιρετικός λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας άφησε αδίκαστη, όχι οποιαδήποτε αίτηση των διαδίκων, αλλά μόνο εκείνη που εισάγει ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία (Ολ ΑΠ 25/2003).

Τέτοια αίτηση είναι ιδίως αυτή της αγωγής, της ανταγωγής, της κύριας παρέμβασης, της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, της ανακοπής, της τριτανακοπής κατά τα διάφορα αυτών αιτήματα και κάθε ενδίκου μέσου, όπως η έφεση, όχι όμως και οι επί μέρους λόγοι της τελευταίας, η μη λήψη υπόψη των οποίων ιδρύει τον εκ του αριθμού 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης (ΑΠ 567/2009, ΑΠ 1586/2008).

Ο ανωτέρω εκ του αριθμού 9 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης από τον Άρειο Πάγο (άρθ. 561 παρ.2 του ΚΠολΔ) προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη και απέρριψε για οιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, την αίτηση δικαστικής προστασίας (ΟλΑΠ 25/2003, ΑΠ 1586/2008), έστω και εάν η απόρριψη δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται από το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης (ΟλΑΠ 11/1996, ΑΠ 1434/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα προβάλλει την πλημμέλεια ότι η προσβαλλομένη απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου δεν αποφάνθηκε επί του αιτήματος της από 8.8.2011 αγωγής αυτής να υποχρεωθεί ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος Δήμος να αποδέχεται τις πραγματικώς προσφερόμενες υπηρεσίες αυτής στο πλαίσιο της από 18.11.1999 σύμβασης εξηρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου στη θέση και ειδικότητα που αυτή προηγουμένως κατείχε, αφήνοντας αδίκαστο το εν λόγω αίτημα.

Όπως όμως προκύπτει από τη προσβαλλομένη απόφαση, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, αφού διέλαβε στο σκεπτικό του παραδοχές περί των συνθηκών υπό τις οποίες εκδηλώθηκε η άρνηση του εναγομένου Δήμου να αποδεχθεί τις πραγματικά προσφερόμενες υπηρεσίες της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας ως καθηγήτριας φυσικής αγωγής στο πλαίσιο αναγνωρισθείσας αμετακλήτως με δικαστική απόφαση σύμβασης εξηρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου με το ΝΠΔΔ υπό την επωνυμία "Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Νικαίας", του οποίου, μετά την κατάργηση στις 16.6.2011, καθολικός διάδοχος κατέστη ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος Δήμος, και επιδίκασε σε αυτήν αποδοχές υπερημερίας για το διάστημα από 1.7.2011 έως 1.11.2011, στη συνέχεια έκρινε ότι: "Εξάλλου δεν αποδείχθηκαν τα αναγκαία εκείνα περιστατικά από τα οποία να συνάγεται με σαφήνεια ότι η κατ' αρχήν νόμιμη άρνηση του εναγομένου να αποδεχθεί τις υπηρεσίες της κατέστη παράνομη, ως υπερβαίνουσα τα κριτήρια που θέτει το άρθρο 281 ΑΚ, επειδή θίγει υλικά ή ηθικά συμφέροντα της ενάγουσας ή επιφέρει προσβολή της προσωπικότητάς της".

Συνεπώς, με το να δεχθεί το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ότι η άρνηση του εναγομένου Δήμου να αποδεχθεί τις υπηρεσίες της ενάγουσας υπήρξε νόμιμη και όχι παράνομη, αφού δεν συνέτρεχε περίπτωση εκ του άρθρου 281 του ΑΚ, αποφάνθηκε, αν και με όχι ρητή αναφορά, ότι το αίτημα της αγωγής να υποχρεωθεί ο εναγόμενος Δήμος να αποδέχεται τις υπηρεσίες της ενάγουσας ήταν αβάσιμο και επομένως το απέρριψε. Κατ' ακολουθία ο περί του αντιθέτου από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ πρώτος λόγος αναίρεσης, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση ή γ) για ισχυρισμό που αφορά στη δημόσια τάξη. Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής ότι στην αναιρετική δίκη ελέγχεται η νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση, που όφειλε να λάβει υπ` όψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού όλων των αναιρετικών λόγων του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο. Πρέπει, δηλαδή, να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναίρεσης είχε προταθεί στο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, έστω και αν ο εν λόγω ισχυρισμός θα μπορούσε να ερευνηθεί αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας.

Συνεπώς, ο ισχυρισμός πρέπει να παρατίθεται στο αναιρετήριο, όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, να αναφέρεται δε και ο χρόνος και τρόπος πρότασής του ή επαναφοράς του στο ανώτερο δικαστήριο, ώστε να κριθεί, με βάση το αναιρετήριο, αν η προβολή του ήταν παραδεκτή και νόμιμη (ΟλΑΠ 15/2000, ΑΠ 183/2014, ΑΠ 111/2009).

Στη προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο και τελευταίο από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα παραπονείται ότι η προσβαλλομένη απόφαση περιέχει αντιφατικές αιτιολογίες αναφορικά με την κατ' ουσία απόρριψη του δεύτερου λόγου της από 17.7.2012 έφεσης αυτής, που αφορούσε την απόρριψη από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο του αιτήματος της αγωγής περί καταβολής χρηματικής ικανοποίησης προς αποκατάσταση της ηθικής της βλάβης, εξαιτίας της άρνησης του αναιρεσίβλητου Δήμου να αποδέχεται τις υπηρεσίες της.

Ειδικότερα προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση τη πλημμέλεια ότι, ενώ με βάση τις παραδοχές αυτής δέχθηκε ότι ο εναγόμενος Δήμος αρνήθηκε να συμμορφωθεί στην από 6.9.2011 προσωρινή διαταγή, με την οποία διατασσόταν να αποδέχεται τις υπηρεσίες της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας, μέχρι τη συζήτηση της αίτησης και ότι σε εμφάνιση της ενάγουσας στις 16.9.2011 στο γραφείο του Αντιδημάρχου Αθλητισμού του αναιρεσίβλητου Δήμου για να αναλάβει εργασία ο τελευταίος αρνήθηκε οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί της, το ίδιο δε αποτέλεσμα είχε και σχετική απόπειρα του πληρεξουσίου δικηγόρου της στις 26.9.2011 να επικοινωνήσει με το Δήμαρχο, στη συνέχεια αντιφατικά διαλαμβάνει στο σκεπτικό της ότι δεν αποδείχθηκαν τα αναγκαία εκείνα περιστατικά από τα οποία να συνάγεται με σαφήνεια ότι η κατ' αρχήν νόμιμη άρνηση του εναγομένου να αποδεχθεί τις υπηρεσίες της κατέστη παράνομη, ως υπερβαίνουσα τα κριτήρια που θέτει το άρθρο 281 ΑΚ, επειδή θίγει υλικά ή ηθικά συμφέροντα της ενάγουσας ή επιφέρει προσβολή της προσωπικότητάς της, απορρίπτοντας ακολούθως το σχετικό κεφάλαιο της αγωγής περί καταβολής χρηματικής ικανοποίησης προς αποκατάσταση της ηθικής της βλάβης από την άρνηση του αναιρεσίβλητου Δήμου να αποδεχθεί τις υπηρεσίες της, παρόλο που η μη συμμόρφωση αυτού στην από 6.9.2011 προσωρινή διαταγή της Προέδρου του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά καθιστά την ως άνω άρνηση παράνομη, η δε άρνηση του Αντιδημάρχου και του Δημάρχου να έχουν οιαδήποτε επικοινωνία μαζί της συνιστά προσβολή της προσωπικότητάς της, ως υπερβαίνουσα καταφανώς τα εκ του άρθρου 281 του ΑΚ τασσόμενα όρια.

Ο ανωτέρω λόγος πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, αφού η αναιρεσείουσα δεν διαλαμβάνει στο αναιρετήριο ότι είχε επικαλεσθεί τα ως άνω πραγματικά περιστατικά προς θεμελίωση της αξίωσης αυτής για την καταβολή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης στο δικόγραφο της από 30.8.2011 αγωγής της και είχε επαναφέρει τους σχετικούς ισχυρισμούς με κύριο ή πρόσθετο λόγο της από 31.7.2012 έφεσης αυτής στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, παραπονούμενη για την απόρριψη του σχετικού κεφαλαίου της αγωγής από την εκκληθείσα από αυτήν απόφαση του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου.

Μη υπάρχοντος άλλου λόγου, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η αναίρεση. Τέλος πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της (άρθρα 176 και 183 του ΚΠολΔ) στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου Δήμου, που παρέστη χωρίς να καταθέσει προτάσεις, μειωμένων κατά το μέτρο του άρθρου 281 παρ. 2 του Ν. 3463/2006 "Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων".

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-5-2015 αίτηση αναίρεσης της υπ' αριθ. 740/23.10.2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου Δήμου, τα οποία ορίζει στο ποσό των πεντακοσίων πενήντα (550) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Δεκεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Φεβρουαρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ