Supreme Court dismisses appeal against lower court ruling on contract validity and procedural errors.

Απόφαση 322 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 322/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 12η Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Γρεβενών, που εδρεύει στα Γρεβενά και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Πέτρου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Ποντίκα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-1-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Γρεβενών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 91/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 64/2008 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18-12-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη διάβασε την από 17-12-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 41 του Ν.Δ 496/74 "Περί λογιστικού των Ν.Π.Δ.Δ." ορίζεται ότι "κάθε σύμβαση για λογαριασμό του Ν.Π. έχουσα αντικείμενο άνω των 10.000 δραχμών ή δημιουργούσα υποχρεώσεις διαρκείας, εφόσον δεν ορίζεται άλλως, υποβάλλεται στον τύπο του ιδιωτικού εγγράφου. Το ποσόν τούτο δύναται νΛ αυξομειώνεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, δημοσιευομένης στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.

Η πρόταση κατάρτισης σύμβασης και η αποδοχή αυτής δύναται να γίνουν και με ιδιαίτερα έγγραφα". Με την υπ' αριθ. 2054839/452/0026/3-9.7.1992 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (Φ.Ε.Κ. Β' 447), αυξήθηκε το χρηματικό ποσό το οριζόμενο από τις διατάξεις του άρθρου 84 του Ν.Δ. 321/69 και του άρθρου 41 του Ν.Δ. 496/74 σε 150.000 δραχμές. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 158 Α.Κ η τήρηση τύπου για τη δικαιοπραξία απαιτείται μόνον όπου το ορίζει ο νόμος, σύμφωνα δε με την παράγραφο 1 του άρθρου 159 Α.Κ δικαιοπραξία, για την οποία δεν τηρήθηκε ο υπό του νόμου απαιτούμενος τύπος, εφόσον δεν ορίζεται το αντίθετο, είναι άκυρη.

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων σαφώς συνάγεται ότι κάθε σύμβαση, καταρτιζόμενη από Ν.Π.Δ.Δ., όπως η σύμβαση παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών από εργαζόμενο, και έχουσα το ως άνω αντικείμενο, υποβάλλεται σε έγγραφο τύπο απαιτούμενο εκ του νόμου, άνευ τηρήσεως του οποίου η δικαιοπραξία είναι άκυρη, η δε ακυρότητα στην περίπτωση αυτή είναι απόλυτη.

Ως εκ του λόγου δε αυτού, το Ν.Π.Δ.Δ. είναι υποχρεωμένο να αποδώσει στον εργαζόμενο, σύμφωνα με τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού (αρθρ. 904 επ. ΑΚ), την ωφέλεια την οποία αποκόμισε από την εργασία του, η οποία συνίσταται στην αμοιβή που θα κατέβαλε σύμφορα με τις συνθήκες που επικρατούν στον τόπο της παροχής της εργασίας, σε άλλο πρόσωπο το οποίο θα προσλάμβανε με έγκυρη εργασιακή σύμβαση και θα είχε τις ίδιες ικανότητες και τα ίδια προσόντα με εκείνον που παρέσχε την εργασία.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε, κατά κρίση ανέλεγκτη τα εξής: Ο αναιρεσίβλητος είναι επαγγελματίας μουσικός με ειδικότητα στη διεύθυνση μουσικής ορχήστρας. Την 1-1-2002 συμφώνησε προφορικά με το Δήμαρχο Γρεβενών, νόμιμο εκπρόσωπο του αναιρεσείοντος να παρέχει τις υπηρεσίες του ως διευθυντής ορχήστρας στη φιλαρμονική ορχήστρα της πόλης Γρεβενών αντί μηνιαίου μισθού 850 ευρώ.

Σε εκτέλεση της σύμβασης αυτής ο αναιρεσίβλητος παρείχε τις υπηρεσίες του στον αναιρεσείοντα συμμετέχοντας σε πολλές μουσικές εκδηλώσεις καθώς και στις πρόβες της ορχήστρας μέχρι 30-6-2004, χωρίς όμως να πληρωθεί για το χρονικό διάστημα από 1-1-2002 έως και 30-6-2002 και από 1-1-2003 έως και 30-6-2004 κατά το οποίο έπρεπε να λάβει κατά τα συμφωνηθέντα στο συνολικό ποσό των 20.400 ευρώ (850 Ευρώ επί 24 μήνες).

Η ένδικη σύμβαση που καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων φέρει το χαρακτήρα της σύμβασης ανεξαρτήτων υπηρεσιών ... είναι όμως άκυρη αφού δεν έγινε εγγράφως. Ο αναιρεσίβλητος διατηρεί όμως την αξίωσή του κατά του αναιρεσείοντος με βάση τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, αφού έγινε πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία και με ζημία του αναιρεσιβλήτου, ωφελούμενος κατά το ανωτέρω ποσό που θα κατέβαλε σε άλλον, ο οποίος θα του παρείχε τις υπηρεσίες του με την ίδια ειδικότητα.

Ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι δεν ωφελήθηκε από τις ως άνω υπηρεσίες του αναιρεσιβλήτου, διότι αυτές παρασχέθηκαν στο ανεξάρτητο νομικό πρόσωπο "Φιλαρμονική Δήμου Γρεβενών ο Ορφεύς" είναι ουσιαστικά αβάσιμος, όπως προκύπτει και από την .../21-6-2004 βεβαίωση του αναιρεσείοντος όπου βεβαιώνεται ότι αναιρεσίβλητος εργάστηκε ως μαέστρος στη φιλαρμονική του.

Με βάση δε τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι η επικουρική βάση της αγωγής από τις διατάξεις των άρθρων 904 επ. του ΑΚ είναι νόμιμη και ουσιαστικά βάσιμη και επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο το ως άνω ποσό των 20.400 ευρώ. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 904 επ ΑΚ και ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ.

είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Εξάλλου, εφόσον το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, δέχτηκε ότι η άκυρη σύμβαση καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων και ότι ο αναιρεσίβλητος προσέφερε τις υπηρεσίες στον αναιρεσείοντα, ορθώς απέρριψε τον ισχυρισμό περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως του αναιρεσείοντος ως ουσιαστικά αβάσιμο και ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως αληθώς από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ, και όχι από τον αρ. 14 του ίδιου άρθρου, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.20 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως, παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, που ιδρύει τον άνω λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν το δικαστήριο, από εσφαλμένη ανάγνωση του εγγράφου, δέχθηκε ως περιεχόμενο του κάτι διαφορετικό από το πραγματικό.

Πάντως, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως θα πρέπει το δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε και όταν το έχει απλώς συνεκτιμήσει, μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αναφερόμενο στην προηγούμενη σκέψη αποδεικτικό του πόρισμα, συνεκτίμησε μαζί με τα άλλα αποδεικτικά μέσα της υποθέσεως (καταθέσεις μαρτύρων και με επίκληση προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα) και την από 7670/21-6-2004 βεβαίωση του αναιρεσείοντος, δεν στηρίχτηκε όμως αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο σ' αυτήν, αλλά την συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα χωρίς να την εξαίρει αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε.

Συνεπώς, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο εσφαλμένα ανέγνωσε το περιεχόμενο της εν λόγω βεβαίωσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, με το λόγο δε αυτό πλήττεται στην πραγματικότητα το εκ της συνεκτίμησης αυτού με τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία αποδεικτικό πόρισμα του Εφετείου. Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολο της. Η δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου πρέπει να επιβληθεί σε βάρος του αναιρεσείοντος Δήμου, ως ηττηθέντος, πλην όμως μειωμένη στο ήμισυ, σύμφωνα με το άρθρο 307 παρ. 2 του π. δ/τος 410/1995 "Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας".

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-12-2008 αίτηση του Δήμου Γρεβενών για αναίρεση της 64/2008 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου μειωμένη κατά το ήμισυ, την οποία ορίζει στο ποσό των εννιακοσίων (900) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Φεβρουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ