Supreme Court reverses lower court on public debt limitation period, ruling five-year rule applies to third-party claims.

Απόφαση 322 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 322/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ......, ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Αικατερίνη Κοκκαλιάρη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον κ. Υπουργό των Οικονομικών και από τους Διευθυντές της Β' ΔΟΥ Κατερίνης και της ΔΟΥ Ν.Φιλαδέλφειας Αττικής, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια Βασιλική Δούσκα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-6-2001 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3864/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 7744/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 5-9-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 13-10-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη του δευτέρου. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 87 παρ.1 εδ.α' του ν.δ. 321/1969 "Περί Κώδικος Δημοσίου Λογιστικού", κάθε χρέος προς το Δημόσιο παραγράφεται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά άλλως από τις διατάξεις του παρόντος, μετά πάροδο πέντε ετών από τη λήξη του οικονομικού έτους, μέσα στο οποίο βεβαιώθηκε στο Δημόσιο Ταμείο (βεβαίωση σε στενή έννοια).

Κατά την παράγραφο 2 περίπτωση β'του ίδιου άρθρου, χρέη προς το Δημόσιο από συμβάσεις, υπόκεινται σε εικοσαετή παραγραφή, αρχόμενη από τη λήξη του οικονομικού έτους, μέσα στο οποίο βεβαιώθηκαν στο Δημόσιο Ταμείο (βεβαίωση σε στενή έννοια), ενώ κατά την παράγραφο 4 αυτού, τα προς το Δημόσιο χρέη, τα οποία, προέρχονται από απαιτήσεις τρίτων, που περιήλθαν σε αυτό από οποιαδήποτε αιτία και δεν είχαν παραγραφεί στο πρόσωπο του δικαιοπαρόχου μέχρι τη μεταβίβασή τους στο Δημόσιο, παραγράφονται μετά πέντε έτη από τη λήξη του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο βεβαιώθηκαν στο δημόσιο ταμείο.

Από τις διατάξεις αυτές, σαφώς συνάγεται, ότι κάθε αξίωση του Δημοσίου από απαιτήσεις τρίτων, που περιήλθαν σ` αυτό από οποιαδήποτε αιτία, υπόκεινται σε πενταετή παραγραφή, όχι δε στη εικοσαετή παραγραφή, η οποία ισχύει μόνον στη περίπτωση απαιτήσεων που προκύπτουν ευθέως από σύμβαση, στην οποία το δημόσιο ήταν συμβαλλόμενο.

Περαιτέρω, "απαιτήσεις τρίτων που περιήλθαν στο Δημόσιο από οποιαδήποτε αιτία", κατά την έννοια της παραγράφου 4 του άνω άρθρου 87 του ιδίου ν.δ/τος, αποτελούν και οι έναντι των εκ δανείου πρωτοφειλετών και των υπέρ αυτών εγγυητών απαιτήσεις τραπεζών από τη χορήγηση δανείων με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου κατά τις, κατ' εξουσιοδότηση του α.ν. 747/1945, εκδοθείσες αποφάσεις του Υπουργού των Οικονομικών, οπότε με την μη εξόφληση του δανείου και την εκ του λόγου τούτου και μόνο βεβαίωση της οφειλής από το εγγυηθέν δημόσιο, τούτο καθίσταται εκ του νόμου εκδοχέας της απαιτήσεως της δανείστριας τράπεζας κατά του πρωτοφειλέτου και του εγγυητού (ΑΠ 1586/2005, 181/2004, 915/2004, 1769/2001).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, κατά την ερμηνεία των ανωτέρω διατάξεων έκρινε, ότι οι απαιτήσεις του δημοσίου που υποκαθίσταται αυτοδικαίως στα δικαιώματα της δανείστριας Τράπεζας κατά των εκ δανείου πρωτοφειλετών, σε περίπτωση καταπτώσεως της υπ' αυτού δοθείσης εγγυήσεως, υπόκεινται σε εικοσαετή παραγραφή, διότι πρόκειται για αξιώσεις από σύμβαση και ακολούθως δέχθηκε ανελέγκτως, ότι με την εκδοχή ότι είναι αληθή τα διαλαμβανόμενα στην ανακοπή του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθμ. .....

εκθέσεως αναγκαστικής κατασχέσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ....., με την οποία το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο κατάσχεσε αναγκαστικά το ανήκον σ' αυτόν ποσοστό εξ αδιαιρέτου ακινήτου του, για βεβαιωθέντα σε αυτό χρέη, οι αξιώσεις του αναιρεσιβλήτου που πηγάζουν από δάνειο το οποίο έλαβε ο αναιρεσείων από την Τράπεζα Πίστεως με την εγγύηση εκείνου (αναιρεσιβλήτου), οι οποίες γεννήθηκαν τα έτη 1985 και 1986 οπότε βεβαιώθηκαν ταμειακά με τα ....

και ..... τριπλότυπα του Β'Δημόσιου Ταμείου (ήδη Β 'Δ Ο Υ) Κατερίνης, υπόκεινται στην εικοσαετή παραγραφή του άρθρου 87 παρ. 2 του ν.δ. 321/1069 και όχι στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 87 παρ. 1 του ίδιου άρθρου. Με βάση δε την παραδοχή αυτή, έκρινε ακολούθως ότι οι ένδικες αξιώσεις κατά του αναιρεσείοντος δεν έχουν παραγραφεί, εφόσον δεν παρήλθε εικοσαετία από τον κατά τα έτη 1985 και 1986 χρόνο βεβαιώσεως αυτών και, αφού εξαφάνισε την, αντιθέτως αποφανθείσα, πρωτόδικη απόφαση, απέρριψε την ανακοπή.

Έτσι όμως, που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 87 παρ. 2 του ν. δ.τος 321/1969 και συνεπώς είναι βάσιμος ο από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πρώτος λόγος αναιρέσεως.

Συνεπώς, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, παραπεμφθεί δε, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ.3 του ΚΠολΔ, η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή.

Τέλος, και όσον αφορά τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος ......, πρέπει να καταδικασθεί σ`αυτήν, ως ηττώμενο, το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο, κατά τα άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔ, μειωμένη, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ.1 του ν.3693/1957, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την υπ`αριθμ. 134423/8-12-1992 απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β` 11/20-1-1993), που εκδόθηκε κατ'εξουσιοδότηση του άρθρου 5 παρ. 12 του ν.1738/1987, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ`αριθμ. 7744/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συντεθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος ..... την οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων πενήντα (350) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Νοεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ