321/2021 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 321 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 321/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Τζανερρίκο, Γεώργιο Χριστοδούλου, Βασίλειο Μαχαίρα και Ασημίνα Υφαντή - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Δεκεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: O. (Ο.) P. (Π.) του I. (Ι.), κατοίκου ... Θεσσαλονίκης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξιο Φίλιο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Β. Τ. του Γ., κατοίκου ... Θεσσαλονίκης, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Κωνσταντινίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 03.06.2015 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6201/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 461/2018 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21/5/2018 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

[I] Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την ειδική διαδικασία των γαμικών διαφορών, υπ’ αριθμ. 461/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης που απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της υπ’ αριθμ. 6201/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία δέχθηκε την αγωγή του αναιρεσιβλήτου και απήγγειλε τη λύση του μεταξύ των διαδίκων γάμου. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρο 577 αρ.3 ΚΠολΔ).

[II] Η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που προβλέπεται ως λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ, ιδρύεται και όταν το δικαστήριο της ουσίας,για τη νομική θεμελίωση αυτοτελούς ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ισχυρισμού που θεμελιώνει ένσταση, αξιώνει περισσότερα στοιχεία από όσα πράγματι απαιτούνται κατά το νόμο ή αρκείται σε λιγότερα ή διαφορετικά και για το λόγο αυτό απορρίπτει τον ισχυρισμό ως μη νόμιμο.

[III] Εξάλλου, η ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ που απαγορεύει την καταχρηστική άσκηση δικαιώματος έχει εφαρμογή και επί δικαιωμάτων που στηρίζονται σε διατάξεις δημοσίας τάξεως. Επομένως εφαρμόζεται και επί ασκήσεως αγωγής διαζυγίου από το άρθρο 1439 παρ.3 ΑΚ λόγω τεκμαιρόμενου κλονισμού της έγγαμης σχέσεως από την από δύο τουλάχιστον έτη διάσταση των συζύγων. Η ένσταση αυτή προς απόκρουση της αγωγής διαζυγίου μπορεί να στηριχθεί μόνο σε περιστατικά μεταγενέστερα της διαστάσεως, δηλαδή τέτοια που είναι συνέπειες της λύσεως του γάμου με διαζύγιο, για την κατά νόμο δε θεμελίωσή της δεν αρκούν οποιεσδήποτε δυσμενείς επιπτώσεις του διαζυγίου σε βάρος του εναγομένου και των τέκνων των συζύγων, οι οποίες άλλωστε επέρχονται από το ίδιο το διαζύγιο, αλλά απαιτείται οι επιπτώσεις αυτές να εκφεύγουν των συνηθισμένων και αυτονόητων και να οδηγούν λόγω του εξαιρετικού τους χαρακτήρα και της σοβαρότητάς τους στη δημιουργία καταστάσεως προφανώς υπέρμετρα σκληρής για τον εναγόμενο σύζυγο και τα τέκνα, ώστε να επιβάλλεται για την αποτροπή τους η διατήρηση του γάμου (ΑΠ 294/2019, ΑΠ 1638/2013, ΑΠ 1138/2012).

[IV] Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της εφέσεως της αναιρεσείουσας κατά της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου που απήγγειλε τη λύση του γάμου των διαδίκων, πρόβαλε ένσταση προς απόκρουση της αγωγής του αναιρεσιβλήτου, συνισταμένη στο ότι η άσκηση του δικαιώματος για λύση του γάμου τους είναι καταχρηστική:

(α) λόγω της χρήσεως οινοπνευματωδών ποτών από τον αναιρεσίβλητο, του εριστικού και βίαιου χαρακτήρα του, που τον οδηγούσε σε χειροδικίες σε βάρος της, της ελλείψεως ενδιαφέροντος για τις ανάγκες της οικογένειάς του, των εξωσυζυγικών του σχέσεων και της αναιτιολόγητης αποχωρήσεώς του από την οικογενειακή στέγη στις αρχές Δεκεμβρίου 2012 και

(β) λόγω της ηλικίας της ίδιας της αναιρεσείουσας που είναι 44 ετών, στερείται εισοδημάτων, αδυνατεί να εξεύρει εργασία λόγω της ηλικίας της, της ελλιπούς γνώσεως της ελληνικής γλώσσας, της ελλείψεως οποιασδήποτε επαγγελματικής ειδικεύσεώς της και της κλονισμένης υγείας της.

Τα περιστατικά όμως αυτά που επικαλέσθηκε η αναιρεσείουσα, για την θεμελίωση της ενστάσεώς της και αληθή υποτιθέμενα, δεν καθιστούν καταχρηστική την εκ μέρους του αναιρεσιβλήτου άσκηση της ένδικης αγωγής διαζυγίου, εφόσον τα μεν πριν από τη δίκη διαζυγίου λαβόντα χώρα περιστατικά δεν μπορούν να στηρίξουν ένσταση καταχρήσεως δικαιώματος, τα δε υπόλοιπα επικαλούμενα και στο μεταγενέστερο του διαζυγίου χρόνο αναγόμενα περιστατικά δεν εκφεύγουν των συνηθισμένων και αυτονοήτων από τη λύση του γάμου επιπτώσεων και δεν οδηγούν σε δημιουργία καταστάσεως υπέρμετρα σκληρής για την αναιρεσείουσα και το τέκνο της.

Επομένως, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την ως άνω ένσταση της αναιρεσείουσας ως μη νόμιμη και απέρριψε την έφεσή της κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 του ΑΚ και ο περί του αντιθέτου μοναδικός λόγος της αναιρέσεως από τον αρ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος.

[V] Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως. Τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων πρέπει να συμψηφισθούν, λόγω της σχέσης τους ως συζύγων (άρθρο 179 ΚΠολΔ) όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21.05.2018 αίτηση για αναίρεση της υπ’ αρ. 461/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Συμψηφίζει τα μεταξύ των διαδίκων δικαστικά έξοδα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Φεβρουαρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ