321/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 321 / 2015 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 321/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη και Ιωάννη Μαγγίνα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Έδεσσας, Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας, Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κοκκονό και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Ι. του Ι., κατοίκου ..., 2) Ν. Ι. του Ι., 3) Β. συζύγου Ν. Ι., το γένος Τ. Λ., 4) Ι. Ι. του Ν., που εκπροσωπείται νόμιμα από τους γονείς του, δεύτερο και τρίτη αναιρεσίβλητους, 5) Δ. Ι. του Ν., που εκπροσωπείται νόμιμα από τους γονείς της, δεύτερο και τρίτη αναιρεσίβλητους, 6) Τ. Ι. του Ν., που εκπροσωπείται νόμιμα από τους γονείς της, δεύτερο και τρίτη αναιρεσίβλητους, κατοίκων ..., 7) Σ. συζύγου Χ. Θ., το γένος Μ. Ι., 8) Α. συζύγου Τ. Β., το γένος Π. Μ., κατοίκων ..., 9) Γ. χήρας Σ. Α., 10) Ν. Α. του Σ., 11) Β. Α. του Σ., 12) Μ.-Ο. Α. του Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/8/2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Έδεσσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 73/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 835/2012 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 3/1/2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Μαγγίνας ανέγνωσε την από 30/9/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναίρεσης της υπ' αριθμό 835/2012 τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως, αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι ή αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν ο τελευταίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Στην περίπτωση που η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση (ΑΠ 342/2011, 20/2010). Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 94, 96, 104 και 105 ΚΠολΔ, όπως οι δύο πρώτες αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 7 του ν. 3994/2011, προκύπτει, ότι οι διάδικοι είναι υποχρεωμένοι ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων, εκτός από τα ειρηνοδικεία, εφόσον το αντικείμενο της διαφοράς δεν υπερβαίνει το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ, στα ασφαλιστικά μέτρα και για να αποτραπεί επικείμενος κίνδυνος, να έχουν πληρεξούσιο δικηγόρο, του οποίου ο διορισμός γίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση είτε με ιδιωτικό έγγραφο, εφόσον η υπογραφή εκείνου, που παρέχει την πληρεξουσιότητα, βεβαιώνεται από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρμόδια αρχή ή από δικηγόρο. Η πληρεξουσιότητα μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου που την παρέχει και πρέπει να αναγράφει τα ονόματα των πληρεξουσίων. Η πληρεξουσιότητα μιας αρχής μπορεί να δοθεί σε δικηγόρο και με έγγραφό της, που περιέχει τα στοιχεία που αναγράφονται παραπάνω. Έτσι με τον παραπάνω νόμο [ν.3994/2011] αντικαταστάθηκαν όλες οι διατάξεις του άρθρου 96 ΚΠολΔ ως προς τον τύπο χορήγησης της πληρεξουσιότητας. Με τη νέα ρύθμιση αφ' ενός απλοποιήθηκε η διαδικασία χορήγησης της πληρεξουσιότητας και αφ' ετέρου επεκτάθηκε σε όλα τα δικαστήρια και σε όλες τις διαδικασίες η δυνατότητα χορήγησης της πληρεξουσιότητας με ιδιωτικό έγγραφο, εφόσον η υπογραφή του χορηγήσαντος την πληρεξουσιότητα διαδίκου βεβαιώνεται από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρμόδια αρχή ή από δικηγόρο, ρύθμιση η οποία ίσχυε ήδη στον ΚΠοινΔ (άρθρο 96 παράγραφος 2 εδ. β' και 42 παράγραφος 2 εδ. γ', 465 παράγραφος 1) αλλά και στον ΚΔιοικΔ (άρθρο 30 παράγραφο 2 εδ' β'). Εντούτοις με την τρίτη παράγραφο του άρθρου 96 του ΚΠολΔ, όπου, μετά την αντικατάστασή της με την παράγραφο 3 του άρθρου 7 του παραπάνω νόμου, ορίζεται, ότι "Κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου και στις περιπτώσεις του άρθρου 98 η πληρεξουσιότητα δίνεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή την έκθεση", εισάγεται εξαίρεση για τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, όπου λόγω της σοβαρότητας του εκδικαζόμενου ή διατιθέμενου αντικειμένου επιβάλλεται πανηγυρικότητα στον τύπο χορήγησης της πληρεξουσιότητας και αποκλείεται εντεύθεν η χορήγησή της με ιδιωτικό έγγραφο. Μάλιστα το τελευταίο επιτάσσεται αδιαστίκτως, χωρίς να εξαιρείται από τη ρύθμιση ακόμη και η περίπτωση, που η πληρεξουσιότητα παρέχεται από αρχή όπως ο Δήμος δια του Δημάρχου ή ύστερα από απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου. Αν ο συστατικός αυτός τύπος δεν τηρηθεί, δεν υπάρχει δικαστική πληρεξουσιότητα και δεν είναι δυνατό να γίνει λόγος για απόδειξή της με άλλο αποδεικτικό μέσο. Μόνον όσον αφορά την εκπροσώπηση του Δημοσίου ή ν.π.δ.δ., όταν αυτή γίνεται από τα μέλη του κύριου προσωπικού του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (Ν.Σ.Κ.), σύμφωνα με το άρθρο 20 παρ. 1 του ν. 3086/2002, τα τελευταία "έχουν από τη θέση τους και χωρίς άλλο αποδεικτικό στοιχείο την πληρεξουσιότητα, που απαιτείται από το νόμο, για την παράσταση και υπεράσπιση, ενώπιον όλων των Δικαστηρίων και Αρχών, του Δημοσίου και των οργάνων, που το εκπροσωπούν κατά περίπτωση, καθώς και των Νομικών προσώπων και των Ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών, των οποίων η νομική υπηρεσία, σύμφωνα με ειδικές διατάξεις, διεξάγεται από το Ν.Σ.Κ. ή από μέλος του". Σύμφωνα με το άρθρο 104 ΚΠολΔ θεωρείται, ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και κλήσεις μέχρι την πρώτη συζήτηση στο ακροατήριο, αλλά σε αυτή απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα, της οποίας η ύπαρξη εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο και της οποίας η έλλειψη έχει ως αποτέλεσμα να μη γίνεται δεκτός ο εμφανιζόμενος ως δικαστικός πληρεξούσιος και ο διάδικος, που φέρεται ως εκπροσωπούμενος από αυτόν να θεωρείται δικονομικώς απών, με όλες τις συνέπειες τέτοιας απουσίας. Επομένως, αν δεν αποδεικνύεται η παροχή δικαστικής πληρεξουσιότητας, με τον προαναφερόμενο συστατικό τύπο, στους δικηγόρους, που εμφανίζονται ως δικαστικοί πληρεξούσιοι όλων των διαδίκων, αυτοί θεωρούνται δικονομικώς απόντες και η συζήτηση ματαιώνεται, όπως ορίζεται με το άρθρο 260 ΚΠολΔ, ή αν η έλλειψη της πληρεξουσιότητας και η δικονομική από αυτήν απουσία δεν έγινε αντιληπτή κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, αλλά διαπιστώθηκε αργότερα κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη, η ματαίωση της συζήτησης γίνεται με απόφαση του δικαστηρίου, το οποίο δεν μπορεί να προχωρήσει σε κήρυξη της ακυρότητας των μέχρι τότε διαδικαστικών πράξεων κατά τη διάταξη του πρώτου εδαφίου του άρθρου 104, γιατί η εφαρμογή της διάταξης αυτής προϋποθέτει προσήκουσα δικονομική παράσταση του ενός διαδίκου μέρους [ΑΠ 2041/2014]. Στην προκειμένη περίπτωση με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθμό 835/2012 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατά το αναφερόμενο στον αναιρεσείοντα Δήμο τμήμα της, με την οποία απορρίφθηκε μεν η από 4-8-2009 έφεση των αναιρεσιβλήτων κατά το μέρος της, όπου στρέφονταν κατά του αναιρεσείοντος παραπονουμένων για την κρίση του δικαστηρίου, ότι πρόκειται για διοικητική διαφορά ουσίας και την απόρριψη της αποζημιωτικής αγωγής τους κατ' αυτού ως απαράδεκτης λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων στη συνέχεια όμως απορρίφθηκε επίσης η ίδια αγωγή και ως προς τον συνεναγόμενο του αναιρεσείοντος Δήμου Ο.Σ.Ε. με αιτιολογίες όμως βλαπτικές για τον αναιρεσείοντα Δήμο. Όμως, ενώπιον του δικαστηρίου του Αρείου Πάγου κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης ο δικηγόρος, που εμφανίστηκε ως δικαστικός πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος, που είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Δήμος) δεν αποδεικνύει την παροχή σε αυτόν πληρεξουσιότητας από την παραπάνω αρχή και μάλιστα με τον τύπο που ορίζεται στο άρθρο 96 ΚΠολΔ, ούτε επικαλείται συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο έγγραφο. Επομένως, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, ο αναιρεσείων (Δήμος) θεωρείται δικονομικώς απών. Εξ ετέρου οι αναιρεσίβλητοι δεν παρέστησαν τόσον κατά την αρχική δικάσιμο της 20-10-2014 όσον και στην παρούσα μετά από αναβολή δικάσιμο και δικάσθηκαν ερήμην. Στα αποδεικτικά βεβαίωσης της γενόμενης στους αναιρεσιβλήτους επίδοσης της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης αναγράφτηκε από τους συντάξαντες αυτά δικαστικούς επιμελητές, ότι ενεργούν κατόπιν παραγγελίας του Δικηγόρου Έδεσσας Αθανασίου Πατετσίνη, για τον οποίο ομοίως δεν υφίσταται συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο για την εν λόγω πράξη και επιπλέον στο υπ' αρ. .../7-6-2013 ειδικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Έδεσσας Μαρίας Δημητρίου Κίτσου αναφέρεται, ότι ο δικηγόρος αυτός ενεργώντας δυνάμει ειδικής εντολής και πληρεξουσιότητας, που του διδόταν με την 123β'/2012 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Έδεσσας, διόριζε ειδικό πληρεξούσιο, αντιπρόσωπο και αντίκλητο αυτού τον δηλώσαντα, ότι εκπροσωπεί τον αναιρεσείοντα ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου, δικηγόρο Αθηνών Γεώργιο Κοκκονό, προς τον οποίο χορηγούσε ειδική εντολή, πληρεξουσιότητα και δικαίωμα να προσδιορίσει ημερομηνία δικασίμου ενώπιον της γραμματείας του δικαστηρίου του Αρείου Πάγου προς εκδίκαση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης και να υπογράψει οποιοδήποτε άλλο έγγραφο είναι αναγκαίο για την εκπλήρωση της παραπάνω εντολής. Κατά συνέπεια οι επιδόσεις του δικογράφου της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, που έγιναν στους αναιρεσιβλήτους, για την αρχική δικάσιμο της 20-10-2014, δεν είναι νόμιμες και κατ' επέκταση είναι άκυρες οι πλασματικές κλητεύσεις, που έγιναν προς αυτού ς με την κατά τα άρθρα 226 παρ. 4 και 575 ΚΠολΔ εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο για τη σημερινή μετ' αναβολή δικάσιμο. Κατ' ακολουθίαν, εφόσον οι κλήσεις δεν έγιναν νόμιμα, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης ως προς όλους τους διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 03-01-2013 αίτησης του Δήμου Έδεσσας Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για αναίρεση της 835/2012 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Μαρτίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ