31/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 31 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 31/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" η οποία εδρεύει στην ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ισμήνη Δωρή.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" η οποία εδρεύει στην ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-2-2000 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:195/2001 του ίδιου δικαστηρίου, η οποία παρέπεμψε την υπόθεση στο Ειρηνοδικείο Παξών, 4/2002 που παρέπεμψε την ανακοπή στο Μονομελές Πρωτοδικείο λόγω αρμοδιότητας, 148/2004 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κερκύρας και 309/2005 του Εφετείου Κερκύρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 23-3-2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 30-10-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ συνέπεια του σχετικού χαρακτήρα των αποτελεσμάτων της διάρρηξης κατ' άρθρο 943 παρ. 1 εδ. β ΑΚ είναι ότι μόνο ο δανειστής που πέτυχε την διάρρηξη ευνοείται από αυτήν και όχι άλλος δανειστής του οφειλέτη. Οι τελευταίοι δεν δικαιούνται να αναγγελθούν στον πλειστηριασμό ακόμη και αν έχουν εκτελεστό τίτλο κατά του οφειλέτη, και αυτό γιατί η απαλλοτρίωση και μετά τη διάρρηξη παραμένει ισχυρή και εξακολουθεί να υποτάσσεται κατ' αυτών.

Αντίθετα οι ενυπόθηκοι δανειστές, ουδέποτε θίγονται από τη μεταβίβαση του ακινήτου (ΑΚ 1291 επομ.) και δικαιούνται άρα πάντοτε να επιληφθούν ή να αναγγελθούν χωρίς προηγούμενη διάρρηξη. Περαιτέρω από τις διατάξεις των άρθρων 1276, 1277, 1278 ΑΚ και 28 παρ. 2 Εισ.Ν.ΚΠολΔ προκύπτει ότι η προσημείωση υποθήκης, αποτελεί εμπράγματο δικαίωμα υποθήκης από αναβλητική αίρεση, πληρουμένη με την τελεσίδικη επιδίκαση της απαιτήσεως με αναδρομικά αποτελέσματα από την ημέρα της εγγραφής της προσημείωσης και ότι η πλήρωση της αίρεσης δεν εμποδίζεται από το ότι το ακίνητο στο οποίο έχει εγγραφεί η προσημείωση περιήλθε στην κυριότητα άλλου.

Εξάλλου από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 1257, 1258, 1265, 1268, 1291, 1292, 1297, 1295 ΑΚ, 977 παρ. 2, 993 παρ. 1 εδ. β. και 1007 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το δικαίωμα υποθήκης παρέχει στον ενυπόθηκο δανειστή, παράλληλα με την ενοχική αγωγή κατά του προσωπικού οφειλέτη του και εμπράγματη αγωγή στην οποία υπόκειται και ο τρίτος κύριος που παραχώρησε την υποθήκη, καθώς και κάθε τρίτος που απέκτησε κυριότητα μετά την εγγραφή της υποθήκης ή που νέμεται με νόμιμο τίτλο το ενυπόθηκο ακίνητο.

Η εμπράγματη αυτή υποθηκική αγωγή, δηλαδή η αξίωση για αναγκαστική εκτέλεση εις βάρος του ενυπόθηκου ακινήτου μπορεί να ασκηθεί όχι μόνο από τον ενυπόθηκο δανειστή αλλά και από τον προσημειούχο, αφού η προσημείωση υποθήκης δεν είναι τίποτε άλλο παρά υποθήκη υπό αναβλητική αίρεση. Η δυνατότητα αυτή της έγερσης της ως άνω εμπράγματης αγωγής και από τον προσημειούχο ο οποίος έχει τίτλο εκτελεστό για την αξίωση υπέρ της οποίας εγγράφηκε προσημείωση υποθήκης, παρέχεται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 993 παρ. 1 εδ.

β του ΚΠολΔ και 41 του ΕισΝομΚΠολΔ. Επομένως ο προσημειούχος δανειστής μπορεί, κατ' εφαρμογή των άνω διατάξεων να ασκήσει την εμπράγματο αγωγή και κατά του τρίτου κυρίου ή κατά εκείνου που νέμεται με νόμιμο τίτλο το προσημειωμένο ακίνητο και ο οποίος έτσι ευθύνεται εμπράγματα, εφόσον βέβαια έχει ως προαναφέρθηκε τίτλο εκτελεστό.

Συνεπώς εξομοιούται πλήρως ο ενυπόθηκος με τον προσημειούχο δανειστή, με μόνη την διαφορά ως προς τον τρόπο οριστικής ή τυχαίας κατάταξης κατ' άρθρο 1007 παρ. 1, κατά το οποίο η απαίτηση υπέρ της οποίας έχει εγγραφεί προσημείωση ως κατατάσσεται τυχαίως, ενώ η απαίτηση του ενυπόθηκου δανειστή κατατάσσεται οριστικώς και επομένως ο τελευταίος μπορεί, είτε εφόσον διαθέτει τίτλο εκτελεστό (κατά του ενοχικά υποχρέου οφειλέτη του), να επισπεύσει, πριν από την τροπή της προσημειώσεως σε υποθήκη, αναγκαστική εκτέλεση κατά του τρίτου που απέκτησε μετά την εγγραφή της προσημείωσης, την κυριότητα του βαρυνουμένου με προσημείωση ακινήτου, είτε να αναγγελθεί στον πλειστηριασμό που επισπεύδεται από το δανειστή που πέτυχε τη διάρρηξη, χωρίς προηγούμενη διάρρηξη απ' αυτόν (Ολ.

ΑΠ 14/06). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του ως εξ αυτής προκύπτει δέχθηκε την ανακοπή της αναιρεσίβλητης Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος κατά του πίνακα κατάταξης τον οποίο μεταρρύθμισε αποβάλλοντας απ' αυτόν την αναιρεσείουσα και κατατάσσοντας την αναιρεσίβλητη για το αναφερόμενο σ' αυτήν ποσό με την αιτιολογία ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε δικαίωμα αναγγελίας της απαίτησης της στον υπάλληλο του πλειστηριασμού, καθ' όσον τα ακίνητα που κατασχέθηκαν και στην συνέχεια εκπλειστηριάσθηκαν με επίσπευση της αναιρεσίβλητης είχαν αποτελέσει αντικείμενο καταδολιευτικών δικαιοπραξιών οφειλέτη της, οι οποίες διαρρήχθηκαν με τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις κατόπιν σχετικών αγωγών της τελευταίας, στις δε δίκες που ακολούθησαν δεν συμμετείχε η αναιρεσείουσα.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε, σύμφωνα με τα παραπάνω, τις διατάξεις των άρθρων 943 ΚΠολΔ και 1291 ΑΚ μη εξομοιώνοντας την προσημείωση με την υποθήκη ως προς την δυνατότητα αναγγελίας στον πλειστηριασμό του προσημειούχου δανειστή παρόλο που η αναιρεσείουσα, με σχετικό λόγο εφέσεώς της, επανέφερε πρωτοδίκως υποβληθέντα ισχυρισμό της, με τον οποίο είχε υποστηρίξει ότι είχε δικαίωμα αναγγελίας στο σχετικό πλειστηριασμό, ως ενυπόθηκη δανείστρια, καθ' όσον με την υπ' αριθ. 55/1989 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας είχε εγγράψει την 25-1-1989 πρώτη προσημείωση υποθήκης επί των εκπλειστηριασθέντων ακινήτων στα βιβλία Υποθηκών του Υποθηκοφυλακείου Παξών Κερκύρας στο τόμο ......

και αριθ. ..., πριν την καταδολιευτική μεταβίβαση των ακινήτων που έγινε στις 17-8-92. Ταυτόχρονα το Εφετείο με το να μη λάβει υπόψη του και τον σχετικό λόγο έφεσης της αναιρεσείουσας - εκκαλούσης, το οποίο και ουδόλως εξήτασσε, αφού δεν απήντησε καθόλου επί του περιεχομένου εις αυτό ως άνω ισχυρισμού υπέπεσε και στην πλημμέλεια του αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και συνεπώς οι εκ των αριθ. 1α και 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ 1ος και 2ος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως είναι βάσιμοι και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 309/05 απόφαση του Εφετείου Κέρκυρας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που ορίζονται σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ