319/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 319 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 319/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Ανδρέα Μαρκάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Γ. Κ. του Α., ως νομίμου μόνο εκπροσώπου του ανηλίκου τέκνου του Α. Κ. του Γ., 2. Χ. συζ. Γ. Κ., ατομικώς και ως νομίμου μετά του άνω συζύγου της εκπροσώπου του ανηλίκου τέκνου τους Α. Κ. του Γ., 3. Μ. Κ. του Γ. και 4. Ε. Κ. του Γ., όλων κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μάρκο Αποστόλου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Δ. Β. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Βλαδίκα, χωρίς να καταθέσει προτάσεις, 2. ανώνυμης εταιρείας θερμικών λεωφορείων, με την επωνυμία ".... Α.Ε.", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παντελή Στρουσόπουλο, χωρίς να καταθέσει προτάσεις και 3. ανώνυμης εταιρείας γενικών ασφαλειών με την επωνυμία "... ... Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λεωνίδα Ζιούβα, χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 28-1-2002 και 17-4-2002 αγωγές, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2041/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8650/2003 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30 Απριλίου 2004 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Βούλγαρης, ανέγνωσε την από 16 Απριλίου 2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 932 εδ. 3 ΑΚ, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικασθεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης. Στη διάταξη αυτή δε γίνεται προσδιορισμός της έννοιας του όρου "οικογένεια του θύματος", προφανώς γιατί ο νομοθέτης δεν θέλησε να διαγράψει δεσμευτικώς τα όρια ενός θεσμού, ο οποίος, ως εκ της φύσης του, υφίσταται αναγκαίως τις επιδράσεις εκ των κοινωνικών διαφοροποιήσεων κατά τη διαδρομή του χρόνου. Κατά την αληθή όμως έννοια της εν λόγω διάταξης, που απορρέει από τον σκοπό της θέσπισής της, στην οικογένεια του θύματος περιλαμβάνονται οι εγγύτεροι και στενώς συνδεόμενοι συγγενείς του θανατωθέντος, που δοκιμάσθηκαν ψυχικά από την απώλειά του και προς ανακούφιση του ηθικού πόνου αυτών στοχεύει η διάταξη αυτή, αδιαφόρως αν συζούσαν μαζί του ή διέμεναν χωριστά. Υπό την έννοια αυτή, μεταξύ των προσώπων τούτων δεν περιλαμβάνονται συγγενείς πέραν του πρώτου βαθμού συγγενείας εξ αγχιστείας και δευτέρου βαθμού εξ αίματος (Ολομ. ΑΠ 21/2000).

Συνεπώς, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του: α) απέρριψε την έφεση των δευτέρας έως και τετάρτης των αναιρεσειόντων και του ανήλικου τέκνου του πρώτου και δευτέρας των αναιρεσειόντων Α. και β) δέχθηκε την έφεση των αναιρεσιβλήτων (εναγομένων) και εξαφάνισε ως προς τους άνω αναιρεσείοντες την εκκαλουμένη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία είχε επιδικασθεί αποζημίωση συνεπεία θανατηφόρου τραυματισμού της Α. Κ. στους εν λόγω αναιρεσείοντες, τυγχάνοντας της μεν δευτέρας τούτων Χ. Κ., συζύγου του αδελφού της θανούσης, των δε λοιπών αναιρεσειόντων ήτοι των Μ. και Ε. θυγ. Γ. Κ. καθώς και του ανηλίκου τέκνου των δύο πρώτων αναιρεσειόντων Α. ανηψιών αυτής (ήτοι τέκνων του ως άνω αδελφού της θανούσης), δηλαδή συνδεομένων μετά της θανούσης της μεν δευτέρας αναιρεσειούσης διά συγγενείας εξ αγχιστείας δευτέρου βαθμού, των δε λοιπών αναιρεσειόντων τρίτου βαθμού εξ αίματος εκ πλαγίου, δεν έσφαλε περί την ερμηνεία της ως άνω ουσιαστικού δικαίου διάταξης του ΑΚ. Για αυτό και ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 παρ. 1 ΚΠολΔ είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙ. Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 932 εδαφ. α' ΑΚ σε περίπτωση αδικοπραξίας ανεξάρτητα από την αποζημίωση για περιουσιακή ζημία το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι παρέχεται στο δικαστήριο η δυνητική ευχέρεια όπως ύστερα από εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, που οι διάδικοι θέτουν υπόψη του, ήτοι του βαθμού του πταίσματος του υποχρέου, του είδους της προσβολής, της περιουσιακής και κοινωνικής κατάστασης των μερών κ.λ.π. και με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής επιδικάσει ή όχι χρηματική ικανοποίηση, αν κρίνει ότι επήλθε στον αδικηθέντα ηθική βλάβη καθορίσει δε συγχρόνως και το ποσό αυτής που θεωρεί εύλογο. Επομένως ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων και χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου για έλλειψη νόμιμης βάσης.

Συνεπώς ο αυτός ως άνω λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος αυτού με το οποίο αποδίδεται αιτίαση στην προσβαλλομένη ότι δεν επιδίκασε στον πρώτο αναιρεσείοντα (αδελφό της θανούσης) μεγαλύτερη χρηματική ικανοποίηση εκείνης που είχε επιδικάσει η πρωτόδικη απόφαση, είναι απορριπτέος, διότι προσβάλλει την περί την εκτίμηση των αποδείξεων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, η οποία κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ είναι ανέλεγκτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

- ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 30-4-04 αίτηση των Γ. Κ. κλπ για αναίρεση της υπ'αριθμ. 8650/03 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.-

- ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε εξακόσια πενήντα (650) Ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Φεβρουαρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 17 Φεβρουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ