Supreme Court dismisses appeal for failure to examine non-appealed incidental grounds of objection. The appellate court lacked authority to review them sua sponte.

Απόφαση 318 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 318/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Τζανερρίκο, Γεώργιο Χριστοδούλου, Βασίλειο Μαχαίρα και Ασημίνα Υφαντή - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Νοεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ" που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Ράσα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ε. Μ. του Χ., κατοίκου …, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευθύμιο Αναγνώστου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/10/2014 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 10476/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2764/2017 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 22/3/2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την τακτική διαδικασία, υπ' αρθμ. 2764/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία, αφού δέχθηκε την έφεση της αναιρεσίβλητης και εξαφάνισε την υπ' αρθμ. 10476/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, απέρριψε την ανακοπή του αναιρεσείοντος και επικύρωσε την υπ' αρθμ. 11679/2014 διαταγή πληρωμής. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρο 577 αρθμ.3 ΚΠολΔ).

Από τα άρθρα 522, 535 παρ.1 και 536 παρ.1-2 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, μετά την παραδοχή λόγου εφέσεως, την εξαφάνιση της εκκαλουμένης και την διακράτηση της υποθέσεως για την εκδίκασή της από αυτό κατ' ουσίαν, καθίσταται αρμόδιο να ερευνήσει και αυτεπαγγέλτως όλα τα ζητήματα που είχαν υποβληθεί πρωτοδίκως για την οριστική διάγνωση της διαφοράς.

Έτσι, αν κρίνεται αγωγή με περισσότερες βάσεις, το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της εφέσεως δεν περιορίζεται μόνο στις διατάξεις της αποφάσεως που πλήττονται με την έφεση, αλλά εκτείνεται και στις μη εξετασθείσες πρωτοδίκως βάσεις, διότι δεν δικάζεται πλέον η έφεση, αλλά η αγωγή. Αν όμως οι επικουρικές βάσεις της αγωγής ερευνήθηκαν και απορρίφθηκαν πρωτοδίκως, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο στερείται εξουσίας για αυτεπάγγελτη έρευνά τους, αλλά στην περίπτωση αυτή απαιτείται υποβολή προσηκόντως παραπόνου εφέσεως από τον ενάγοντα-εφεσίβλητο με δική του έφεση, έστω και επικουρικού χαρακτήρα, σε σχέση με την τυχόν παραδοχή της εφέσεως του εναγομένου-εκκαλούντος (ΑΠ 225/2015).

Τα αυτά ισχύουν και όταν κρίνεται ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής με περισσότερους λόγους. Επομένως και στην περίπτωση αυτή το Εφετείο, αν εξαφανίσει την πρωτόδικη απόφαση, απορρίπτοντας λόγο της ανακοπής που είχε γίνει δεκτός πρωτοδίκως, οφείλει να εξετάσει και τους λοιπούς λόγους της ανακοπής που δεν είχαν εξετασθεί, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι οι λόγοι αυτοί είχαν προβληθεί κατά τρόπον ορισμένο και παραδεκτό και ασκούσαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οπότε και υποχρεούται το δικαστήριο της ουσίας να απαντήσει.

Εάν δε το Εφετείο δεν εξετάσει τέτοιο λόγο της ανακοπής, που είχε δηλαδή προταθεί νομίμως, ως ανωτέρω, και δεν είχε εξετασθεί από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δημιουργείται ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 8 του ΚΠολΔ της παρά τον νόμο μη λήψεως υπόψη πραγμάτων που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 1556/2012, ΑΠ 13 και 14/2010).

Όμως, δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό και τον απέρριψε, έστω και εσφαλμένα για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΑΠ 1293/2017, 927/2017). Περαιτέρω από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 520, 522, 525 και 527 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι οι ισχυρισμοί του ενάγοντος ή οι ενστάσεις του εναγομένου, που απορρίφθηκαν με την πρωτόδικη απόφαση, επαναφέρονται παραδεκτά στο Εφετείο μόνο με λόγο της εφέσεώς τους κατά της αποφάσεως αυτής, αρχικό ή πρόσθετο, και όχι με τις προτάσεις κατά το άρθρο 240 ΚΠολΔ, εκτός αν πρόκειται για υπόθεση δικαζόμενη κατά διαδικασία, στην οποία οι πρόσθετοι λόγοι της εφέσεως επιτρέπεται να ασκηθούν και με τις προτάσεις.

Συνεπώς και οι λόγοι ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής που επέχουν γενικώς θέση ιστορικής βάσεως της αγωγής, εφόσον απορρίφθηκαν πρωτοδίκως, επαναφέρονται στο Εφετείο από τον εκκαλούντα - ανακόπτοντα μόνο με λόγο της εφέσεώς του κατά της πρωτόδικης αποφάσεως ως παράπονο κατ' αυτής, και όχι με τις κατ' έφεση προτάσεις του (ΑΠ 1349/2013).

Στην προκείμενη περίπτωση, το αναιρεσείον ΝΠΔΔ, κατ'εκτίμηση του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (άρθρο 559 αρθμ. 8 ΚΠολΔ) και συγκεκριμένα ότι ενώ το Εφετείο δέχθηκε την έφεση της αναιρεσίβλητης, και εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, απέρριψε στη συνέχεια τον τρίτο λόγο της ανακοπής, καθώς και την ανακοπή κατά της 11679/2014 διαταγής πληρωμής, την οποία επικύρωσε, χωρίς όμως να λάβει υπόψη τους λοιπούς δύο λόγους της ανακοπής του, περί ελλείψεως δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων και περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως του, δεχόμενο ότι δεν είχε ασκηθεί έφεση γι' αυτούς τους δύο λόγους που απορρίφθηκαν, παρόλον ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν είχε ερεύνησε αυτούς τους λόγους και γι' αυτό τους είχε επαναφέρει με τις προτάσεις του στο Εφετείο. Από την παραδεκτή, όμως κατ' άρθρο 561 αρθμ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της πρωτόδικης αποφάσεως προκύπτει ότι οι ως άνω λόγοι της ανακοπής του αναιρεσείοντος περί ελλείψεως δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων και περί ελλείψεως παθητικής του νομιμοποιήσεως ερευνήθηκαν από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι.

Συνεπώς το Εφετείο δεν είχε εξουσία να προβεί αυτεπαγγέλτως στην έρευνά τους, μετά την παραδοχή της έφεσης και την εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης καθόσον απαιτείτο να υποβληθεί παράπονο από το αναιρεσείον με δική του έφεση, επικουρική, για την περίπτωση που θα γινόταν δεκτή η έφεση της αναιρεσίβλητης και όχι απλώς με τις προτάσεις του. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αναιρέσεως από τον αριθ.8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο το αναιρεσείον υποστηρίζει τα αντίθετα είναι αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του αιτήματος αυτής (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), μειωμένα, όμως, κατ' εφαρμογή των άρθρων 38 παρ. 2 του Ν 2218/1994 και 283 παρ. 2 εδ. β' του Ν 3852/2010, σε συνδυασμό προς το αρθ. 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 (ΑΠ 1354/2018, ΑΠ 1858/2017) όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-3-2018 αίτηση για αναίρεση της υπ'αρθμ. 2764/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια (1.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Ιανουαρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ