Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds, rejecting argument that lower court accepted unproven evidence.

Απόφαση 315 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)M.K.

Αριθμός 315/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας: Π. συζ. Κ. Μ., κατοίκου ... Φθιώτιδας, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Ανδριά.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Κ. του Κ., κατοίκου ... Φθιώτιδας, 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη …. Φθιώτιδας και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων ο 1ος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Σωτηρία Βελέντζα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, η 2η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Βασιλική Γκισάκη και η 3η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γεωργουλόπουλο. Β. Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γεωργουλόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Κ. του Κ., κατοίκου ... Φθιώτιδας και 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη …..Φθιώτιδας και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων ο 1ος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Σωτηρία Βελέντζα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η 2η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Βασιλική Γκισάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-7-2006 αγωγή της Π. συζ. Κ. Μ., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 15-2-2007 παρεμπίπτουσα αγωγή της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", καθώς και με την από 10-1-2006 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση - παρεμπίπτουσα αγωγή των Δ. Κ. του Κ. και ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...". Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4543/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3717/2015 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η υπό στοιχ. Α αναιρεσείουσα με την από 26-11-2015 αίτησή της και η υπό στοιχ. Β αναιρεσείουσα με την από 1-1-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση των υποθέσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη διάβασε την από 4-10-2019 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Αντωνίου Τσαλαπόρτα (όσον αφορά την υπό στοιχ. Α υπόθεση), με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη και των δύο λόγων της από 26-11-2015 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 3717/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειουσών ζήτησαν την παραδοχή της αντίστοιχης αίτησης αναίρεσης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψη της κάθε αίτησης, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο του Δικαστηρίου τούτου (14-1-2022) συζητήθηκαν 1) η από 26.11.2015 (αριθ. κατ. 1159/2015) αίτηση της Π. συζ. Κ. Μ., στρεφόμενη κατά των α) Δ. Κ., β) ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "..." και γ) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας, με την επωνυμία "..." και 2) η από 1.1.2020 (ειδ. αριθ. κατ. 578/2020) επικουρική αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας, με την επωνυμία "...", στρεφόμενη κατά των α) Δ. Κ. και β) ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "...", για αναίρεση της υπ' αριθ. 3717/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Οι αιτήσεις αυτές πρέπει να συνεκδικασθούν, διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η δίκη και επέρχεται μείωση των εξόδων, σύμφωνα με το άρθρο 246 Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, κατά το άρθρο 573 του ίδιου Κώδικα.

Επί της από 1.1.2020 (ειδ. αριθ. κατ. 578/2020) αιτήσεως αναιρέσεως:

Κατά τις διατάξεις του άρθρου 495 παρ. 1 και 2 Κ.Πολ.Δ., τα ένδικα μέσα, μεταξύ των οποίων και εκείνο της αιτήσεως αναιρέσεως, ασκούνται με δικόγραφο, που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 564 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ., όπως ίσχυε κατά το χρόνο εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία της αναιρέσεως είναι τρία (3) έτη και αρχίζει από τη δημοσίευση της αποφάσεως που περατώνει τη δίκη.

Ήδη, η προθεσμία αυτή περιορίσθηκε σε δύο (2) έτη, με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, σύμφωνα δε με την παρ. 2 του άρθρου ενάτου του άρθρου 1 του ιδίου ως άνω νόμου, οι διατάξεις για τα ένδικα μέσα εφαρμόζονται για τα κατατιθέμενα από την 1-1-2016 και εφεξής. Επί των αποφάσεων όμως, που είχαν εκδοθεί αντιμωλία των διαδίκων, πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4335/2015, ήτοι προ της 1-1-2016, και δεν είχαν επιδοθεί και καταστεί τελεσίδικες ή αμετάκλητες, εξακολουθεί να ισχύει η τριετής καταχρηστική προθεσμία προσβολής τους με αναίρεση, που αρχίζει από τη δημοσίευσή τους (ΟλΑΠ 10/2018, ΑΠ 97/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 3717/2015 απόφαση, επίδοση της οποίας δεν επικαλούνται οι διάδικοι, ούτε προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας, δημοσιεύθηκε την 25-8-2015 (ήτοι πριν από την 1-1-2016) και η κατ' αυτής από 1.1.2020 ένδικη (επικουρική) αίτηση αναιρέσεως της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας, με την επωνυμία "...", κατατέθηκε στη γραμματεία του Εφετείου Αθηνών, που την εξέδωσε, την 17-7-2020 (βλ.

την συνημμένη στο δικόγραφο αυτής υπ' αριθμ. 4738/578/17-7-2020 έκθεση καταθέσεως), δηλαδή μετά την πάροδο τριετίας. Επομένως, έχει ασκηθεί εκπροθέσμως, ζήτημα που το Δικαστήριο τούτο ερευνά και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα αποδεικτικά έγγραφα της δικογραφίας, προβλήθηκε δε παραδεκτά (άρθρ. 570 παρ. 1 ΚΠολΔ) εκ μέρους του πρώτου των αναιρεσιβλήτων, με τις έγγραφες προτάσεις του, που, όπως προκύπτει από την σχετική επ' αυτών επισημείωση του αρμοδίου προς τούτο γραμματέως του Αρείου Πάγου, κατατέθηκαν στη γραμματεία του δικαστηρίου τούτου στις 20.12.2021, δηλαδή τουλάχιστον 20 ημέρες πριν από τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

Συνακόλουθα, η ως άνω (επικουρική) αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, λόγω εκπρόθεσμης ασκήσεώς της και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 περ. Γ'β' εδ. δ' του Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τρίτο άρθρο 1 του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο ένατο άρθρο 1 παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα από 1.1.2016 ένδικα μέσα).

Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή ξεχωριστής δικαστικής δαπάνης καθενός των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι είχαν διαφορετική νομική εκπροσώπηση και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτών (άρθρα 176, 180, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.). Β. Επί της από 26-11-2015 (αριθ.

κατ. 1159/2015) αιτήσεως αναιρέσεως:

Η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.), είναι, επομένως, παραδεκτή (άρθρα 577 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των προβαλλόμενων λόγων της (άρθρα 577 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.).

Κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναιρέσεως της αποφάσεως και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη υποστατά και έγκυρα αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά επικαλέστηκε ο αναιρεσείων και νόμιμα προσκόμισε ο ίδιος ή οποιοσδήποτε από τους λοιπούς διαδίκους, προς άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή ισχυρισμών, δηλαδή λυσιτελών, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, διαμορφώνοντας το διατακτικό της αποφάσεως (ΟλΑΠ 42/2002, ΑΠ 1256/2020, 430/2020), το οποίο θα ήταν διαφορετικό χωρίς τη σχετική παράλειψη.

Κατά την έννοια αυτή, ο ισχυρισμός, για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου έγινε η προσκόμιση και η επίκληση του κρίσιμου αποδεικτικού μέσου, πρέπει να είναι νόμιμος και να προτάθηκε παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας. Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός, πρέπει στην αίτηση αναιρέσεως να αναφέρεται:

α) ποιες είναι οι αποδείξεις που με επίκληση προσκομίστηκαν και τις οποίες δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας, β) ο κρίσιμος ισχυρισμός για τον οποίο δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο τις αποδείξεις και γ) η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της αποφάσεως, το οποίο και θα ήταν διαφορετικό χωρίς τη σχετική παράλειψη.

Καμία, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και την χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, ούτε και την διάκριση από ποια από αυτά προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη, αλλά αρκεί η γενική μνεία των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων (μάρτυρες, έγγραφα κ.λπ.) που λήφθηκαν υπόψη.

Δεν αποκλείεται, βέβαια, το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της, κατά την ελεύθερη κρίση του, μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο, από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι.

Για την ίδρυση, πάντως, του παραπάνω λόγου αναιρέσεως αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων, τα οποία όφειλε αυτό να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 346 του Κ.Πολ.Δ. (ΑΠ 1183/2020, 868/2020, 155/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 11 περ. γ' Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα προσκομισθέντα, νομίμως, μετ' επικλήσεως, προς απόδειξη της βασιμότητας του αγωγικού κονδυλίου της ειδικής αποζημιώσεως εκ του άρθρου 931 ΑΚ, ακόλουθα έγγραφα:

α) τα με αριθμούς πρωτοκόλλου ... και ... ιατρικά πιστοποιητικά της Δ' Πανεπιστημιακής Χειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου Νίκαιας "ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ" και β) την υπ' αριθμόν ... ιατρική πραγματογνωμοσύνη του ιατρού πραγματογνώμονα Β. Σ.. Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως (άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.) προκύπτει ότι το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.), δέχθηκε ως αποδειχθέντα, τα ακόλουθα, σχετικά με τους λόγους της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, πραγματικά περιστατικά: "Από την επανεκτίμηση και επαναξιολόγηση των ένορκων καταθέσεων των μαρτύρων, που εξετάσθηκαν με επιμέλεια των διαδίκων, στο ακροατήριο του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και περιλαμβάνονται στα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης αυτού, οι οποίες εκτιμώνται κατά το λόγο γνώσης και το βαθμό αξιοπιστίας τους, των εγγράφων, που οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν νομίμως, εκτιμώμενων και όσων από αυτά δεν πληρούν τους όρους του νόμου [.........................], από τα οποία άλλα λαμβάνονται υπόψη προς άμεση απόδειξη και άλλα για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων [...................], πλην του επικαλούμενου από τη δεύτερη εναγόμενη ψηφιακού δίσκου αναπαραγωγής ήχου και εικόνας, δεδομένου ότι αυτός δεν προσκομίζεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου καθώς και από τα διδάγματα της κοινής πείρας, τα οποία λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο [..............], αποδείχθηκαν, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 1589/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε επί εφέσεων ασκηθεισών κατά της υπ' αριθμ. 188/2007 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που έκρινε επί προηγούμενης από 15-5-2003 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 5092/2003 αγωγής της ενάγουσας κατά των ιδίων εναγομένων, κρίθηκαν με δύναμη δεδικασμένου [................] μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: [.................................] Ότι η ενάγουσα διακομίσθηκε από τον πρώτο εναγόμενο στο Κέντρο Υγείας Μακρακώμης και από εκεί μεταφέρθηκε, με ασθενοφόρο, στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Νομαρχιακού Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας, από όπου εξήλθε με δική της ευθύνη και την επομένη εισήχθη στη Δ' Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική του Περιφερειακού Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας "ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ", όπου, μετά από σχετικές ιατρικές εξετάσεις, διαπιστώθηκε ότι είχε υποστεί, συνεπεία του ένδικου ατυχήματος, λοξό κάταγμα μεσότητας δεξιού βραχιονίου οστού, με νευρολογική σημειολογία πάρεσης δεξιού κερκιδικού νεύρου, κάκωση δεξιού ώμου, εκδορές δεξιού γλουτού, κάκωση οσφύος και κρανιοεγκεφαλική κάκωση.

Νοσηλεύθηκε στην άνω Κλινική από τις 28-8-2001 έως τις 4-9-2001 και υποβλήθηκε σε ήλωση (πλάκα με βίδες) του κατάγματος του δεξιού βραχιονίου οστού. Εξήλθε με οδηγίες για τακτική ιατρική παρακολούθηση, επανεκτίμηση της κατάστασης της και υποβολή της σε έντονη φυσιοθεραπεία. Επανεξετάσθηκε, στις 2-4-2002, στο Εξωτερικό Ιατρείο της άνω Κλινικής και διαπιστώθηκε ότι παρουσιάζει πάρεση δακτύλων δεξιάς άκρας χειρός, δυσλειτουργία των αρθρώσεων κατ' ώμο και αγκώνα δεξιά, άλγος ολοκλήρου του δεξιού άνω άκρου και ζάλη - κεφαλαλγία.

Της συνεστήθη επανεκτίμηση της κατάστασης της και συνέχιση της φυσιοθεραπείας. Στις 19-9-2002 και 18-8τ2003, η ενάγουσα επανεξετάσθηκε στο Εξωτερικό Ιατρείο της αυτής ως άνω Κλινικής και διαπιστώθηκε, και στις δύο επισκέψεις, ότι συνεχίζει να παρουσιάζει πάρεση δακτύλων δεξιάς άκρας χειρός, δυσλειτουργία των αρθρώσεων κατ' ώμο και αγκώνα δεξιά, μερική αδυναμία εκτελέσεως πράξεων με το δεξιό άνω άκρο, συνεπεία του λοξού κατάγματος της μεσότητας δεξιού βραχιονίου οστού και ότι οι ανωτέρω βλάβες θεωρούνται μόνιμες και μη αναστρέψιμες, αφού η κατάσταση της παρέμενε η ίδια και στις ως άνω εξετάσεις.

Ότι κατά την εξέταση της ενάγουσας, τον Νοέμβριο του 2005, από τον διορισθέντα με την μη οριστική υπ' αριθμ. 2167/2005 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, πραγματογνώμονα χειρουργό - ορθοπαιδικό ιατρό, Β. Σ., διαπιστώθηκε ότι αυτή φέρει ουλή από χειρουργική τομή, η οποία εκτείνεται σε μήκος 18 εκ. περίπου στην οπίσθια επιφάνεια του δεξιού βραχιονίου, ότι η κινητικότητα του δεξιού ώμου είναι περιορισμένη κατά την απαγωγή και προσαγωγή σε έξω και έσω στροφή ενεργητικά, ενώ παθητικά είναι πλήρης, πλην όμως επώδυνη.

Η κινητικότητα του δεξιού αγκώνα είναι πλήρης, υπό την έννοια ότι κάμψη, έκταση, πρηνισμός και υπτιασμός του αντιβραχίου είναι πλήρεις, όταν εκτελούνται παθητικά, πλην όμως σε ενεργητική εκτέλεση η κάμψη και η έκταση είναι επώδυνες κατά το πέρας αυτών, το γεγονός δε αυτό αποδόθηκε από τον άνω ιατρό στην παραμονή του υλικού οστεοσύνθεσης στην περιοχή, ενώ, κατά κανόνα, η πλάκα και οι βίδες αφαιρούνται κατά τη συμπλήρωση 2 το πολύ ετών από την τοποθέτηση τους.

Το ουσιαστικότερο πρόβλημα της ενάγουσας, σύμφωνα με τον άνω πραγματογνώμονα, εντοπίζεται στην αλγεινή και υπολειπόμενη λειτουργία της δεξιάς πηχεοκαρπικής και της άκρας χειρός, όπου, λόγω της πάρεσης του κερκιδικού νεύρου, διαπιστώνεται αδυναμία συνοδευόμενη από άλγος της έκτασης των δακτύλων. Το ανωτέρω πρόβλημα της λειτουργικότητας - κινητικότητας του δεξιού άνω άκρου της ενάγουσας μπορεί να αποδοθεί, με απλά λόγια, ότι ένα τέτοιο άτομο δεν μπορεί να ζυμώσει, να ανοίξει φύλλο, να ανακατέψει και ακόμη, αν αυτό είναι δυνατό, μπορεί να γίνει μόνο για διάρκεια μιας ώρας και με ρυθμό ράθυμο, αλλά θα ακολουθηθεί από επίταση του μυϊκού σπασμού και παρατεταμένο άλγος.

Εξάλλου, σύμφωνα με τον άνω πραγματογνώμονα, η πιθανότητα αποκατάστασης των ανωτέρω βλαβών έχει εκλείψει, αφού δεν πραγματοποιήθηκε χειρουργική επέμβαση διερεύνησης του νεύρου με τη συμπλήρωση 8 μηνών από της τρώσης του και αυτό χωρίς να σημαίνει απαραίτητα και επιτυχή έκβαση. Η τελική δε εκτίμηση του άνω πραγματογνώμονα ήταν ότι η κατάσταση της ενάγουσας χαρακτηρίζεται ως μόνιμη και μη αναστρέψιμη (βλ.

την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. 283/15-11-2005 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του άνω ιατρού). [.....................] Ότι η ενάγουσα, κατά τα επόμενα του ατυχήματος έτη και έως το 2006 αύξησε κατακόρυφα τα καθαρά έσοδα της ατομικής επιχείρησης - εργαστήριο παρασκευής παραδοσιακής πίτας και παρόμοιων ειδών - που διατηρούσε στη …… Φθιώτιδας, με τον τίτλο "..." [........................].

Για όλα τα ανωτέρω και δη την αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου στην επέλευση του ενδίκου ατυχήματος, τη συνυπαιτιότητα της ενάγουσας 20% στον εξ αυτού τραυματισμό της, το είδος των προκληθεισών σωματικών βλαβών της τελευταίας, την πορεία της θεραπείας της, τη μόνιμη και μη αναστρέψιμη κατάσταση της υγείας της καθώς και την εξέλιξη της επαγγελματικής της δραστηριότητας έως το έτος 2006 παράγεται δεδικασμένο από την ως άνω απόφαση, που αποκλείει τη νέα έρευνα στην προκειμένη υπόθεση, όπως ορθά δέχθηκε και το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την εκκαλουμένη απόφαση.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο τραυματισμός της ενάγουσας κατά το ένδικο ατύχημα, η οποία κατά το χρόνο εκείνο ήταν 54 ετών, και οι εξ αυτού μόνιμες και μη αναστρέψιμες βλάβες της υγείας της, όπως εκτέθηκαν αναλυτικά ανωτέρω, δεν επέδρασαν δυσμενώς στο μέλλον της ενάγουσας και δη στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη αυτής και δεν κατέστησαν αυτή ανίκανη προς κάθε εργασία, όπως η ίδια εκθέτει στο δικόγραφο της αγωγή της.

Και τούτο, διότι η ενάγουσα, μετά το ατύχημα, εξακολούθησε την επιχειρηματική της δραστηριότητα στην ως άνω ατομική επιχείρηση, που διατηρεί από το έτος 1997 (βλ. προσκομιζόμενη από 7-2-1994 άδεια λειτουργίας του Α.Τ. Σπερχειάδας) και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία [...............]. Από κανένα αποδεικτικό μέσο δε δεν αποδεικνύεται ότι η προπεριγραφόμενη βλάβη δύναται να επιδράσει δυσμενώς περαιτέρω και στα πλαίσια του υφιστάμενου ανταγωνισμού στην επαγγελματική εξέλιξη και προαγωγή αυτής και ότι την καθιστά σε μειονεκτική θέση έναντι των δραστηριοποιούμενων με το ίδιο αντικείμενο επιχειρηματικής δραστηριότητας, ενώ η υφιστάμενη ουλή στο δεξιό άνω άκρο της, που συνιστά παραμόρφωση, δεν επέδρασε ούτε δύναται να επιδράσει στο μέλλον αρνητικά στην επαγγελματική εξέλιξη της και στην οικογενειακή και κοινωνική ζωή της.

Επίσης, αποδείχθηκε ότι η προπεριγραφόμενη βλάβη δεν επιδρά στις κοινωνικές συναναστροφές της ενάγουσας ούτε και μειώνει τη γενικότερη ποιότητα της ζωής της, δεδομένου ότι η ενάγουσα το έτος 2008 εμφανίσθηκε σε τηλεοπτική εκπομπή μαζί με άλλους συγχωριανούς της να παρασκευάζει παραδοσιακές πίτες, γεγονός το οποίο επικαλείται η δεύτερη εναγομένη και δεν αμφισβήτησε η ενάγουσα, παρά τη μη προσκόμιση του σχετικού ψηφιακού δίσκου από τη δεύτερη εναγομένη, όπως ήδη αναφέρθηκε.

Από το ως άνω περιστατικό αποδεικνύεται τόσο ότι η ενάγουσα συνεχίζει κανονικά την επαγγελματική της ενασχόληση και μάλιστα την προβάλλει, όπως αποδεικνύεται και από τα προσκομιζόμενα φωτοτυπημένα διαφημιστικά έντυπα, όσο και ότι είναι πλήρως ενταγμένη στην κοινωνική ζωή του τόπου, όπου διαμένει και ότι η δυσλειτουργία του άκρου της, όπως προπεριγράφεται, δεν εμποδίζει τις οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις της.

Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που δέχθηκε ότι "ενόψει της παραπάνω μόνιμης αναπηρίας της ενάγουσας, εξαιτίας της οποίας αυτή δεν θα μπορέσει να ξανασκήσει το επάγγελμα της, αλλά και τον περιορισμό της κοινωνικής της ζωής (είναι 59 ετών) πρέπει να της επιδικαστεί εύλογη αποζημίωση κατ' άρθρο 931 του Α.Κ., ποσού 30.000,00 ευρώ" και στη συνέχεια έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή και την από 15-2-2007 παρεμπίπτουσα αγωγή έσφαλε.............".

Από την ρητή διαβεβαίωση στην προσβαλλομένη απόφαση ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του όλα τα έγγραφα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, σε συνδυασμό και με το όλο περιεχόμενο αυτής, προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο ότι το δικαστήριο εκείνο, για την συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις, και τα αναφερόμενα ανωτέρω, φερόμενα ως αγνοηθέντα, έγγραφα, που νόμιμα είχε προσκομίσει και επικαλεστεί στο Εφετείο η ήδη αναιρεσείουσα, χωρίς να υποχρεούται το Δικαστήριο να κάνει ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγηση αυτών.

Επισημαίνεται ότι στο 6ο φύλλο της προσβαλλόμενης αποφάσεως γίνεται εκτενής περιγραφή των σωματικών κακώσεων της ενάγουσας, όπως αυτές διαπιστώθηκαν στη Δ' Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική του Περιφερειακού Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας "ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ", όπου εισήχθη την επομένη του ατυχήματος, των εξετάσεων και των επεμβάσεων στις οποίες υποβλήθηκε κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της, καθώς και της εξέλιξης της υγείας της μετά την έξοδό της από το ως άνω νοσοκομείο, στις 4-9-2001, και καθ' όλη τη διάρκεια που εξακολουθούσε να παρακολουθείται στα εξωτερικά ιατρεία της άνω κλινικής, οι παραδοχές δε αυτές στηρίζονται αναμφίβολα στα φερόμενα ως μη ληφθέντα υπόψη, ως άνω ιατρικά πιστοποιητικά.

Επίσης, στο ίδιο (6ο φύλλο), στην οπίσθια όψη αυτού, γίνεται εκτενής αναφορά στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Β. Σ., χειρουργού - ορθοπαιδικού ιατρού, με πλήρη ανάλυση των διαπιστώσεών του και των συμπερασμάτων στα οποία κατέληξε. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Η διατυπούμενη δε με τον ίδιο λόγο εκδοχή της αναιρεσείουσας, ότι εάν το Εφετείο είχε λάβει υπόψη του τα ανωτέρω έγγραφα, θα κατέληγε σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα από το εξαχθέν, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, καθόσον αναφέρεται στην εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού, σε αποτέλεσμα δηλαδή που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη θεμελιώδη επιταγή της διατάξεως του άρθρου 561 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά, χωρίς απόδειξη. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, ο σχετικός λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, όταν το δικαστήριο δέχεται πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσκομισθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα πράγματα αυτά ή όταν δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά μέσα άντλησε απόδειξη γι' αυτά (ΑΠ 559/2020, 59/2020, 217/2016).

Ο όρος "πράγματα" είναι ταυτόσημος του αντίστοιχου όρου του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ. Δηλαδή, ως "πράγματα", κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό, είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως, αντενστάσεως ή λόγου εφέσεως, όχι όμως και οι αιτιολογημένες αρνήσεις τους, ούτε οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, αλλά ούτε και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει (ΑΠ 554/2020, 1864/2017, ΑΠ 97/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, όπως αυτός εκτιμάται, η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια, αληθώς, εκ του άρθρου 559 αρ. 10 του Κ.Πολ.Δ. (και όχι εκ του 559 αρ. 11 περ. β', που αναφέρεται στο αναιρετήριο), με την αιτίαση ότι το Εφετείο δέχθηκε ως αληθή ισχυρισμό, χωρίς απόδειξη, ειδικότερα δε ότι, ενώ αναφέρει στην προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι δεν λαμβάνει υπόψη του τον επικαλούμενο από τη δεύτερη εναγομένη ψηφιακό δίσκο αναπαραγωγής ήχου και εικόνας, λόγω μη προσκόμισής του από αυτήν, στη συνέχεια, κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, κρίνει ως αποδεδειγμένο το περιεχόμενο αυτού.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως, πέραν του απαραδέκτου του, αφού ο επικαλούμενος ισχυρισμός της δεύτερης εναγομένης- ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης, δεν συνιστά "πράγμα" με την προεκτεθείσα έννοια, αλλά επιχείρημα αυτής, είναι, σε κάθε περίπτωση, απορριπτέος ως αβάσιμος, ενόψει του ότι, όπως προκύπτει από το προεκτεθέν περιεχόμενο της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η παραδοχή του Εφετείου ότι η αναιρεσείουσα εμφανίσθηκε κατά το έτος 2008 σε τηλεοπτική εκπομπή να παρασκευάζει παραδοσιακές πίτες, δεν στηρίζεται, όπως διευκρινίζεται ρητά, στο περιεχόμενο του, μη προσκομισθέντος, ψηφιακού δίσκου, αλλά σε επιχείρημα της εναγομένης, που δεν αμφισβητήθηκε από την ενάγουσα- αναιρεσείουσα.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, και μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η από 26-11-2015 και με αριθμό καταθέσεως 1159/2015 αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή ξεχωριστής δικαστικής δαπάνης καθενός των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι είχαν διαφορετική νομική εκπροσώπηση και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτών (άρθρα 176, 180, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 περ. Γ'β' εδ. δ' του Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τρίτο άρθρο 1 του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο ένατο άρθρο 1 παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα από 1.1.2016 ένδικα μέσα).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 26-11-2015 (αριθ. κατ. 1159/2015) αίτηση της Π. συζ. Κ. Μ. και την από 1.1.2020 (ειδ. αριθ. κατ. 578/2020) αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", για αναίρεση της υπ' αριθ. 3717/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Απορρίπτει την από 26-11-2015 (αριθ. κατ. 1159/2015) αναίρεση της Π. συζ. Κ. Μ.. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, το ύψος των οποίων καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ για καθένα από αυτούς.

Απορρίπτει την από 1.1.2020 (ειδ. αριθ. κατ. 578/2020) αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας, με την επωνυμία "...". Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, το ύψος των οποίων καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ για καθένα από αυτούς.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Φεβρουαρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 23 Φεβρουαρίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ