313/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 313 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 313/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 12η Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Ρήγο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Πολύμερο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-12-2000 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και του ΑΑ, που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 475/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 85/2007 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 23-1-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας διάβασε την από 30-12-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των πρώτου, τρίτου κατά το σκέλος του από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και έκτου κατά το δεύτερο σκέλος του, λόγων αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 και 2 του ν. 435/1976, οι μισθωτοί που απασχολούνται νομίμως πέρα από τα επιτρεπόμενα για κάθε κατηγορία ανώτατα χρονικά όρια της ημερήσιας εργασίας, δικαιούνται αμοιβή για κάθε ώρα τέτοιας απασχολήσεως ίση προς το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο αυξημένο κατά τα οριζόμενα ποσοστά, ενώ οι μισθωτοί που παρέχουν μη νόμιμη υπερωριακή εργασία, δικαιούνται από την πρώτη ώρα, πέρα από τον πλουτισμό που αποκόμισε ο εργοδότης χωρίς νόμιμη αιτία και πρόσθετη αποζημίωση ίση προς 100% του καταβαλλομένου ωρομισθίου.

Περαιτέρω, με το άρθρο 13 της υπ' αριθμ. 12/1984 αποφάσεως του Δ.Δ.Δ.Δ. Αθηνών, που κηρύχθηκε εκτελεστή με την Υ.Α 12430/1894, ο χρόνος εργασίας των οδηγών αυτοκινήτων ορίστηκε σε 40 ώρες την εβδομάδα και με το άρθρο 6 της υπ' αριθμ. 40/1985 απόφαση του Δ.Δ.Δ.Δ. Αθηνών, που κηρύχθηκε υποχρεωτική (από 29-11-1985) με την Υ.Α. 19533/1985 (ΦΕΚ. 179, Α), καθιερώθηκε η εβδομάδα των πέντε εργασίμων ημερών για τους οδηγούς όλων των φορτηγών αυτοκινήτων.

Εξάλλου, με το άρθρο 6 της από 24-2-1984 εθνικής γενικής συλλογικής συμβάσεως εργασίας, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με την υπ' αριθμ. 11770/20.3.1984 Απόφαση του Υπουργού Εργασίας (ΦΕΚ Β' 81) η εβδομαδιαία διάρκεια της εργασίας των μισθωτών ορίστηκε από 1-1-1984 σε 40 ώρες, για την αμοιβή δε της απασχολήσεως πέρα από το συμβατικό αυτό εβδομαδιαίο ωράριο και έως τη συμπλήρωση του νομίμου ανωτάτου ορίου εβδομαδιαίας εργασίας γίνεται παραπομπή στο άρθρο 9 της 1/1982 αποφάσεως του Δ.Δ.Δ.Δ Αθηνών που κυρώθηκε με το άρθρο 29 του ν. 1346/1983.

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι για τους εργαζομένους με το σύστημα της πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας ως υπερεργασία θεωρείται η κατά τις εργάσιμες μόνο ημέρες της εβδομάδος απασχόληση πέραν των 40 και μέχρι τη συμπλήρωση των 45 ωρών εβδομαδιαίως, δοθέντος ότι με το άρθρο 6 της από 26.2.1975 ΕΓΣΣΕ οι ώρες εργασίας δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις 9 ημερησίως και ως υπερωριακή εργασία, στην οποία αφορούν οι παροχές του άρθρου 1 του ν. 435/1976, η απασχόληση πέραν των 9 ωρών ημερησίως, έστω και αν με την απασχόληση αυτή δεν πραγματοποιείται υπέρβαση του νομίμου ανωτάτου ορίου εβδομαδιαίως εργασίας, αφού δεν χωρεί συμψηφισμός της ημερησίας υπερωριακής απασχολήσεως με τις ολιγότερες ώρες απασχολήσεως σε άλλη εργάσιμη ημέρα της ίδιας εβδομάδος.

Αυτά ισχύουν και αν ακόμη ο μισθωτός απασχολείται τακτικώς το Σάββατο ή την Κυριακή, δηλαδή και την έκτη ημέρα της εβδομάδος, διότι με την απασχόληση αυτή, η οποία είναι άκυρη, δεν μεταβάλλεται το σύστημα από πενθήμερης, όπως έχει θεσμοθετηθεί, σε εξαήμερης εργασίας και συνακόλουθα οι ημερήσιες ώρες εργασίας από 9 σε 8, έστω και αν τούτο έχει συμφωνηθεί μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, διότι η συμφωνία αυτή, ως αντικείμενη σε κανόνες δημοσίας τάξεως, είναι άκυρη.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: Ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων, ο οποίος ως εργολάβος ανελάμβανε την εκτέλεση δημοσίων έργων στην περιφέρεια Ηπείρου, προσέλαβε τον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο το έτος 1996 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ως οδηγό φορτηγού αυτοκινήτου.

Περαιτέρω, συναποδέχτηκαν με τον αναιρεσείοντα να εργάζεται και αυτός, όπως και οι άλλοι απασχολούμενοι στην ίδια επιχείρηση οδηγοί αυτοκινήτων, επί εξαήμερο εβδομαδιαίως και συγκεκριμένα και τα Σάββατα, η δε ημερήσια απασχόλησή του ανερχόταν κατά μέσο όρο σε εννέα ώρες. Έτσι, με βάση το ισχύον στην προκειμένη περίπτωση σύστημα της εξαήμερης εργασίας, στην οποία οι ώρες της ημερήσιας εργασίας των μισθωτών ανέρχονται σε οκτώ (8), πραγματοποιούσε μία ώρα παράνομης υπερωριακής εργασίας την ημέρα καθώς και οκτώ ώρες υπερεργασίας την εβδομάδα.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, το οποίο ακολούθως εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο τα ποσά που αναφέρονται σ' αυτήν, δηλαδή με το να δεχθεί ως ισχύον στην προκειμένη περίπτωση, βάσει συμφωνίας, το σύστημα της εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και ακολούθως, με το να χαρακτηρίσει ως παράνομη υπερωρία την ημερήσια απασχόληση του αναιρεσιβλήτου κατά την ενάτη ώρα και με το να συνυπολογίσει τις ώρες απασχολήσεως κατά τα Σάββατα για τον προσδιορισμό των ωρών υπερεργασίας, παραβίασε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., πλημμέλεια, είναι βάσιμος.

Σύμφωνα με την παράγραφο 3 της ΔΑ 87/81, οι οδηγοί φορτηγών αυτοκινήτων δικαιούνται, μεταξύ άλλων και επίδομα τέκνων από 5% για καθένα και μέχρι τρία τέκνα, άρρενα μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους και θήλεα άγαμα ανεξαρτήτως ηλικίας. Για τα άρρενα που σπουδάζουν, η επιδότηση παρατείνεται τόσα έτη όσα είναι τα απαιτούμενα κατά το νόμο για την περάτωση των σπουδών.

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στις αιτιολογίες της, που συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ασαφώς, ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος που έχει ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόστηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, σχετικά με τη διαμόρφωση των αποδοχών του αναιρεσιβλήτου, δέχτηκε ότι αυτός δικαιούται επίδομα για τρία προστατευόμενα τέκνα. Με την παραδοχή όμως αυτή στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσεως, διότι διέλαβε ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες αφού δεν αναφέρεται αν συντρέχουν στην προκειμένη περίπτωση οι ως άνω νόμιμες προϋποθέσεις χορηγήσεως του εν λόγω επιδόματος και δεν καλύπτονται οι προϋποθέσεις αυτές με την αναφορά του όρου προστατευόμενα τέκνα.

Επομένως, ο από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. , αληθώς όμως μόνο από τον αριθμό 19, έκτος λόγος αναιρέσεως (σκέλος Β'), με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η σχετική πλημμέλεια, είναι βάσιμος. Κατά παραδοχή, συνεπώς, των προαναφερόμενων λόγων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές ( άρθρ. 58 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 85/2007 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Φεβρουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ