312/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 312 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 312/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Σεπτεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Μ. του Τ., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Κωστή.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Γ. του Ε., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Πιστικό, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-9-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Γουμένισσας Κιλκίς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 26/2013 του Ειρηνοδικείου Πολυκάστρου και 203/2014 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 15-12-2014 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Αβροκόμη Θούα, ανέγνωσε την από 18/9/2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 562 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ. για το παραδεκτό του λόγου αναιρέσεως, πρέπει ο ισχυρισμός επί του οποίου στηρίζεται, έστω και αν ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο της ουσίας, να έχει προταθεί νομίμως ενώπιον αυτού και να γίνεται επίκληση στο αναιρετήριο της προτάσεως αυτής, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορούσε να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β)για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Και στις περιπτώσεις όμως αυτές, για να είναι παραδεκτός ο σχετικός ισχυρισμός, ο οποίος προτείνεται για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, όταν αφορά τη δημόσια τάξη ή όταν το σφάλμα προκύπτει από την ίδια την απόφαση, πρέπει τα πραγματικά γεγονότα στα οποία στηρίζεται να είχαν υποβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας και να γίνεται στο αναιρετήριο επίκληση της υποβολής αυτής. Εξάλλου, η έννοια της δημόσιας τάξης περιλαμβάνει τους κανόνες με τους οποίους η Ελληνική Πολιτεία προστατεύει θεμελιώδεις αξίες και αντιλήψεις του έννομου βίου, πολιτειακές, ηθικές, οικονομικές ή κοινωνικές, η προσβολή των οποίων δεν είναι ανεκτή από την κρατούσα στη Χώρα γενική περί δικαίου συνείδηση.

Συνεπώς οι ισχυρισμοί που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο δεν είναι αναγκαίως και δημόσιας τάξης (Ολ.ΑΠ 15/2000). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, κατ' επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 560 παρ. 1 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων, επικαλούμενος, για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου ακυρότητα της εγγράφως καταρτισθείσης, δυνάμει του από 12-1-2005 ιδιωτικού συμφωνητικού, συμβάσεως πωλήσεως μεταξύ του αναιρεσιβλήτου και του Τ.

Μ., δικαιοπαρόχου πατέρα του αναιρεσείοντος (αρχικά εναγομένου και αποβιώσαντος κατά τη διάρκεια της δίκης), δυνάμει της οποίας ο τελευταίος πώλησε στον πρώτο, το δικαίωμα ποσόστωσης καπνού μπασμά 1249 κιλών αντί καταβληθέντος τιμήματος 3.500 ευρώ, συνιστάμενη στο ότι, κατά τους ισχυρισμούς του, δεν τηρήθηκαν οι διατυπώσεις που με ποινή ακυρότητας της διαδικασίας θέτουν οι διατάξεις των άρθρων 4,5,7 και 13 της 262829/10-1-2008 Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την μεταβίβαση του επιδίκου δικαιώματος, μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για εσφαλμένη εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 513 ΑΚ, 46 του Κανονισμού 1782/2003, 25 του Κανονισμού 795/2004 και της προαναφερθείσης Υπουργικής Απόφασης.

Ο λόγος αυτός, είναι απαράδεκτος, προεχόντως, διότι προτείνεται το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου και δεν συντρέχει νόμιμη περίπτωση παραδεκτού κατά το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, εφόσον οι προπαρατιθέμενες διατάξεις δεν αποτελούν κανόνες δημόσιας τάξης καθόσον δεν αποβλέπουν στην προστασία του γενικού συμφέροντος ή άλλης θεμελιώδους αξίας ή αντιλήψεως του έννομου βίου, ούτε άλλωστε τα πραγματικά περιστατικά, που στηρίζουν τον ισχυρισμό αυτό, είχαν προταθεί νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας, ούτε προκύπτουν από την προσβαλλόμενη απόφαση.

Σε κάθε περίπτωση και ανεξάρτητα από την μη νομιμότητα του ως άνω λόγου, εφόσον, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 3 και 13παρ,1,3 και 4 της εν λόγω Υπουργικής Απόφασης ,η προβλεπόμενη από την παράβαση αυτών ακυρότητα ισχύει μόνο έναντι της αρμόδιας διεύθυνσης του Υπουργείου Γεωργίας (Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.),αυτός είναι απαράδεκτος, διότι, εφόσον κατά τις ανέλεγκτες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, η επίδικη σύμβαση πωλήσεως καταρτίσθηκε στις 12-1-2005, δεν ήταν εφαρμοστέα η επικαλούμενη Υπουργική Απόφαση, μη καταλαμβάνουσα την επίδικη έννομη σχέση ως εκ του χρόνου ενάρξεως της ισχύος της σύμφωνα με το άρθρο 16 αυτής (ΦΕΚ 4/11-1-2008) και μη έχουσα αναδρομική δύναμη (άρθρα 2 ΑΚ και 533 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Κατά την διάταξη του άρθρου 383 ΑΚ, αν ο ένας από τους συμβαλλόμενους βρίσκεται σε υπερημερία ως προς την παροχή που οφείλει, έχει δικαίωμα ο άλλος να του τάξει εύλογη προθεσμία για εκπλήρωση, δηλώνοντας συνάμα ότι μετά την πάροδο της αποκρούει την παροχή. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, ο τελευταίος έχει δικαίωμα να απαιτήσει αποζημίωση για τη μη εκπλήρωση ή να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση, όχι όμως να απαιτήσει την παροχή, κατά δε το άρθρο 385 ΑΚ δεν απαιτείται να ταχθεί η προθεσμία για την εκπλήρωση της παροχής: 1.

αν από την όλη στάση του προκύπτει ότι το μέτρο αυτό θα ήταν άσκοπο και 2. αν ο δανειστής εξαιτίας της υπερημερίας δεν έχει συμφέρον στην εκτέλεση της συμβάσεως. Κατά την έννοια των εν λόγω διατάξεων, στις αμφοτεροβαρείς συμβάσεις, από μόνο το γεγονός της υπερημερίας του οφειλέτη ως προς την παροχή που οφείλει, δεν αλλοιώνεται η μεταξύ αυτού και του δανειστή υφιστάμενη σχέση, αλλά αυτός και μετά την υπερημερία του, εξακολουθεί να είναι υπόχρεος σε εκπλήρωση της παροχής και περαιτέρω ο δανειστής από μόνη την υπερημερία του οφειλέτη δεν αποκτά χωρίς άλλο δικαίωμα αποζημιώσεως ή υπαναχωρήσεως από τη σύμβαση, παρά μόνο με τους όρους του άρθρου 383 ΑΚ (ΑΠ359/2014).

Επομένως, το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο, που δέχθηκε στην προκειμένη περίπτωση, ότι ο αναιρεσίβλητος αγοραστής, νομίμως αξιώνει το (επιδικασθέν τελικά) ποσό των 9.131,86 ευρώ, ως οφειλόμενη παροχή στα πλαίσια της επίδικης σύμβασης πώλησης του δικαιώματος ποσόστωσης καπνού, μετά την, κατά τις παραδοχές του, υπερημερία του πωλητή του επιδίκου δικαιώματος, δικαιοπαρόχου του αναιρεσείοντος, εφόσον παρήλθε άπρακτη η ταχθείσα από τον αναιρεσίβλητο προθεσμία προς εκπλήρωση της παροχής του, χωρίς όμως παράλληλα να δέχεται ότι ο αναιρεσίβλητος αγοραστής δήλωσε συγχρόνως ότι μετά την πάροδο της προθεσμίας εκπληρώσεως αποκρούει την παροχή, δεν παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή τις προδιαληφθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και ο περί του αντιθέτου δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ). Διάταξη περί δικαστικών εξόδων σε βάρος του ηττηθέντος αναιρεσείοντος, δεν θα περιληφθεί, εφόσον δεν υποβλήθηκε σχετικό αίτημα από τον αναιρεσίβλητο (άρθρα 106,191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15 Δεκεμβρίου 2014 αίτηση του Ε. Μ. για αναίρεση της 203/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 13 Δεκεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 19 Απριλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ