Supreme Court dismisses appeal against final judgment regarding ownership of land and grazing rights.

Απόφαση 311 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 311/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. Χ1 και 2. Χ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Εμμανουήλ Παπαδάκη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 2. Ψ2, 3. Ψ3 και 4. Ψ4. Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος Παναγής Γεράκης δήλωσε ότι η 1η αναιρεσίβλητη (Ψ1) απεβίωσε την 26-4-2005 και κληρονομήθηκε από τα τέκνα της: 1. Ψ2, 2. Ψ3 και 3. Ψ4 (ήδη 2ου, 3ου, 4ης αναιρεσιβλήτων) οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη. Οι 2ος και 3ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγή Γεράκη και η 4η παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-9-1984 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 18/1985 προδικαστική, 52/1989 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 659/1990 προδικαστική, 403/1998 που διέταξε την επανάληψη της συζητήσεως και 807/1999 οριστική του Εφετείου Πατρών. Κατά της ανωτέρω εφετειακής απόφασης ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης και εκδόθηκε η 1148/2002 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Πατρών. Το Εφετείο Πατρών εξέδωσε τις 897/2003, 238/2006 αποφάσεις. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 7-7-2006 αίτησή τους Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Παπαηλιού ανέγνωσε την από 12-11-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η πρώτη των αναιρεσιβλήτων Ψ1, όπως προκύπτει από οτην ....... ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου Αθηναίων, απεβίωσε στις 26-4-2005, οι δε εξ αδιαθέτου κληρονόμοι, λοιποί αναιρεσίβλητοι, γνωστοποίησαν δια του πληρεξουσίου τους δικηγόρου το ως άνω γεγονός με δήλωσή τους που καταχωρήθηκε στα πρακτικά του παρόντος δικαστηρίου, ενώ, περαιτέρω, δήλωσαν ότι επαναλαμβάνουν εκουσίως τη διακοπείσα λόγω του θανάτου δίκη (άρθρ. 286 περ. α', 287 παρ. 1 και 290 ΚΠολΔ). Επομένως, νομίμως συνεχίζεται η δίκη μεταξύ των ανωτέρω αναιρεσιβλήτων και των αναιρεσειουσών.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη τα υπ' αριθμ. ........, ......., ......, ......., ......., ...... και ...... συμβόλαια τα οποία οι αναιρεσείουσες είχαν προσκομίσει και επικαλεστεί ενώπιον του Εφετείου. Όμως από την προσβαλλόμενη απόφαση και το αναφερόμενο σ' αυτή ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα έγγραφα τα οποία νόμιμα οι διάδικοι προσκόμισαν και επικαλέστηκαν, προκύπτει, χωρίς αμφιβολία, ότι έλαβε υπόψη του και τα ως άνω συμβόλαια, έστω και αν δεν μνημονεύονται ειδικώς στο σκεπτικό της. Επομένως ο ως άνω από το άρθρο 559 αριθμ. 11γ' ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 226 παρ. 2 και 270 παρ. 2 εδάφ. β' ΚΠολΔ προκύπτει, ότι στην τακτική διαδικασία ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, εφόσον εκδίδεται προδικαστική απόφαση και η απόδειξη διεξάγεται σύμφωνα με το άρθρο 341 ΚΠολΔ, δεν είναι παραδεκτές ως αποδεικτικά μέσα ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων ενώπιον Ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου.

Τούτο ισχύει και μετά το άρθρο 3 παρ. 10α'και β' του νόμου 2207/1994 για όσες αγωγές είχαν ασκηθεί και συζητηθεί πριν από την ισχύ του. Με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη της τις υπ' αριθμ. 103/13-5-1986, 11834/1983 και 12441/1984 ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων. Στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται ότι οι πιο πάνω ένορκες βεβαιώσεις δεν λαμβάνονται υπόψη ούτε ως δικαστικά τεκμήρια, αφού έχουν δοθεί για να χρησιμεύσουν ως αποδεικτικά μέσα στην παρούσα δίκη και αποτελούν, επομένως, ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα (άρθρ. 339, 341 του ΚΠολΔ, όπως ίσχυαν κατά το χρόνο της συζητήσεως της υποθέσεως στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο).

Κατά συνέπεια, εφόσον η συζήτηση της κρινόμενης αγωγής στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την 18/1985 προδικαστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, όπως προκύπτει από την επισκόπηση αυτής, έγινε στις 6-11-1984, οι ως άνω ένορκες βεβαιώσεις, οι οποίες κατά την ανέλεγκτη κρίση του Εφετείου είχαν δοθεί για να χρησιμεύσουν στην παρούσα εκκρεμή δίκη, στερούνται οποιασδήποτε αποδεικτικής ισχύος.

Ως εκ τούτου ο ως άνω λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα σε σχέση με τις πράξεις νομής των δικαιοπαρόχων των διαδίκων.

Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι αυτή δέχθηκε ανελέγκτως ότι το επίδικο ακίνητο, 50 περίπου στρεμμάτων, είναι άγονο και αμμοπετρώδες, με λιγοστή βλάστηση και μη καλλιεργήσιμο, αποκαλούμενο από τις αναιρεσείουσες-ενάγουσες "παληαγρός" και ότι δεν αποδείχθηκε ότι οι δικαιοπάροχοι των αναιρεσειουσών εκμεταλλεύονταν το επίδικο με εκμίσθωσή του προς συγκεκριμένους τρίτους κτηνοτρόφους και έναντι μισθώματος προς βόσκηση σ' αυτό των ποιμνίων τους και ότι ο πατέρας των αναιρεσειουσών το έτος 1952 καλλιέργησε με βρώμη μέρος του επιδίκου, εκτάσεως τεσσάρων στρεμμάτων, πολλώ δε μάλλον που το επίδικο λόγω της προαναφερθείσας μορφολογίας του ήταν ασύμφορο για τους τρίτους προς μίσθωση και παντελώς ανεπίδεκτο καλλιεργείας και ότι, περαιτέρω, το μόνο ακίνητο το οποίο είχε στην ίδια θέση ο .........., πατέρας της μητέρας των αναιρεσειουσών, ήταν εκείνο το οποίο ο ίδιος πώλησε με το υπ' αριθμ. ......

συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Πρόννων Χαρ. Τραυλού, που βρισκόταν ανατολικά του επιδίκου, του οποίου αποτελούσε το ανατολικό όριο μέχρι την προς νότον ακτή της θάλασσας, συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν οι πραγματογνώμονες ..... και ......... Ότι, αντιθέτως, το επίδικο ακίνητο περιήλθε στον δικαιοπάροχο των αναιρεσιβλήτων-εφεσιβλήτων και αρχικό εναγόμενο Ψ, πατέρα τους, από τον πατέρα εκείνου, με άτυπη διανομή της περιουσίας του μεταξύ των τριών υιών του, που έλαβε χώρα στις ....

και δυνάμει του έχοντος την ίδια ημερομηνία ιδιωτικού εγγράφου διανομής, στο οποίο αναφέρεται στη θέση ".......", με συνορίτη ......, τόσον ο ........, παππούς των αναιρεσιβλήτων, που το κατείχε προ τριάκοντα και πλέον ετών, όσο και ο Ψ, πατέρας τους και αρχικώς εναγόμενος, από την κατά τα ανωτέρω παραχώρηση σ' αυτόν του επιδίκου, νέμονταν, αναμφίβολα και λόγω κυριότητας, μετά δε την εισαγωγή του ΑΚ (23-2-1946) ο τελευταίος (Ψ) διανοία κυρίου, ενεργώντας τις προσιδιάζουσες στη φύση του επιδίκου πράξεις νομής αυτοπροσώπως, αλλά και δια του αντιπροσώπου πατέρα του ο Ψ, μετά την εγκατάστασή του στον Καναδά και μέχρι το θάνατο του πατέρα του (26-6-1962), επιβλέποντας και οριοθετώντας το επίδικο, κόβοντας ξύλα από την λιγοστή βλάστηση (μικρά σχοίνα, φρύγανα, αφάνες) για τον φούρνο και αναθέτοντας (1979) στην υπομηχανικό .........

τη σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος του επιδίκου, γενόμενος έτσι ο αρχικώς εναγόμενος κύριος του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του προϊσχύσαντος Ιονίου Πολιτικού Κώδικα και εν συνεχεία του ΑΚ (άρθρ. 974, 1045 επ.), τη νομή δε και κυριότητα του οποίου επί του επιδίκου προσέβαλον το πρώτον οι αναιρεσείοντες-ενάγοντες κατά μήνα Οκτώβριο του έτους 1983.

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο περιέλαβε επαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα των προαναφερόμενων πράξεων νομής διανοία κυρίου του δικαιοπαρόχου των αναιρεσιβλήτων, οι οποίες δεν έρχονται σε αντίθεση με όσα στην αρχή των παραδοχών του αναφέρει για ακίνητο άγονο και αμμοπετρώδες, με λιγοστή βλάστηση και μη καλλιεργήσιμο.

Επομένως, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ ο ως άνω λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-11-2004 αίτηση των Χ1 και Χ2 για αναίρεση της 238/2006 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα των ήδη αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ