Supreme Court dismisses appeal by public employment service for failure to pay lawyer fees and lack of state counsel.

Απόφαση 307 / 2025 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 307/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Δήμητρα Ζώη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αριστείδη Βαγγελάτο, Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Μαρία-Μάριον Δερεχάνη και Ερατώ Κολέση, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 7 Νοεμβρίου 2023, με την παρουσία και της Γραμματέως Ε. Τ., για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.)" τέως Ο.Α.Ε.Δ., όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στον Άλιμο Αττικής και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεώργιου Λουκά, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις

Του αναιρεσίβλητου: Χ. Γ. του Χ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεώργιου Τσαούση, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-4-2021 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα υπόθεση, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο 'Αρτας.

Εκδόθηκε η 59/2022 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου της οποίας την αναίρεση ζητεί το αναιρεσείον με την από 11-10-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Μαρία-Μάριον Δερεχάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 577 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως, χωρίς να είναι απαραίτητο να προτείνεται το απαράδεκτο από τον αναιρεσίβλητο με προτάσεις που κατατίθενται στην προθεσμία του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ. Η αυτεπάγγελτη έρευνα του παραδεκτού γίνεται με ελεύθερη απόδειξη με βάση τα στοιχεία της δικογραφίας (ΑΠ 87/2024, 431/2023, 1236/2019, 1235/2019).

Εξάλλου, ο Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013) ορίζει στο άρθρο 61 ότι "1. Ο δικηγόρος για την άσκηση κάθε είδους ενδίκων βοηθημάτων ή μέσων και για την παράστασή του ενώπιον των δικαστηρίων και των δικαστικών συμβουλίων .... και γενικά για την παροχή υπηρεσιών, που σχετίζονται με την έναρξη και τη διεξαγωγή της δίκης ....

υποχρεούται να προκαταβάλει στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο εισφορές, αποκλειστικά και μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο Παράρτημα III, οι οποίες προορίζονται για: αα) την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών των υπηρεσιών του Συλλόγου, ββ) την απόδοση ως πόρου, στον τομέα Επικουρικής Ασφάλισης Δικηγόρων (ΤΕΑΔ) του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ), γγ) την απόδοση ως πόρου στον αντίστοιχο για κάθε Δικηγορικό Σύλλογο Τομέα Προνοίας - Υγείας του ΕΤΑΑ ή Ταμείο Αλληλοβοήθειας ή Λογαριασμούς Ενίσχυσης και Αλληλοβοήθειας Δικηγόρων (ΛΕΑΔ) και δδ) την απόδοση ως πόρου στον Ειδικό Διανεμητικό Λογαριασμό νέων δικηγόρων του άρθρου 33 του ν. 2915/2001 (Α' 109), όπου ισχύει ... 3.

Από την υποχρέωση της προκαταβολής, που ορίζεται και υπολογίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 1, απαλλάσσονται οι δικηγόροι όταν παρέχουν υπηρεσίες στους εαυτούς τους, καθώς και όταν εκπροσωπούν: α) διαδίκους που αναγνωρίζονται ότι δικαιούνται του ευεργετήματος πενίας, σύμφωνα με τα άρθρα 194 έως 204 του ΚΠολΔ, ή δικαιούχους νομικής βοήθειας σύμφωνα με το ν. 3226/2004 (Α 24), β) διαδίκους που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 82 παράγραφος 2 και της περίπτωσης θ της παραγράφου 1 του άρθρου 95 του Κώδικα, γ) το Δημόσιο, δ) τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης και τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, με σύμβαση πάγιας αντιμισθίας.

Η συνδρομή των περιπτώσεων β, γ και δ αποδεικνύεται με υπεύθυνη δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου ... 4. Ο δικηγόρος, για την κατάθεση κάθε είδους ενδίκων βοηθημάτων ή ενδίκων μέσων, καθώς και για την παράστασή του ενώπιον των δικαστηρίων... και για κάθε στάδιο της δίκης, οφείλει, στο πλαίσιο της υποχρέωσης προκαταβολής της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, να καταθέτει το σχετικό γραμμάτιο καταβολής, αλλιώς η σχετική διαδικαστική πράξη είναι απαράδεκτη. ...

Η υποχρέωση προκαταβολής της παράστασης κατά τη συζήτηση κάθε είδους ενδίκων βοηθημάτων ή μέσων θεωρείται τυπική παράλειψη η οποία μπορεί να καλυφθεί μετά τη συζήτηση και πριν από την έκδοση της απόφασης, ύστερα από σχετική ειδοποίηση του πληρεξούσιου δικηγόρου από το δικαστήριο.". (Το πιο πάνω εδάφιο προστέθηκε μετά το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 με το άρθρο 31 ν. 4509/2017, ΦΕΚ Α 201/22.12.2017).

Η έννοια της διάταξης του δευτέρου αυτού εδαφίου είναι σαφής, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα συμπλήρωσης της παράλειψης κατάθεσης του γραμματίου προείσπραξης (μετά τη συζήτηση και πριν από την έκδοση της απόφασης) μόνο στην περίπτωση που το γραμμάτιο αφορά στην παράσταση του δικηγόρου κατά τη συζήτηση.

Ο νομοθέτης, έχοντας υπόψη ότι το απαράδεκτο λόγω παράλειψης κατάθεσης του γραμματίου προείσπραξης μπορεί να ανακύψει τόσο κατά την κατάθεση κάθε είδους ενδίκων βοηθημάτων ή ενδίκων μέσων, όσο και κατά την παράσταση του δικηγόρου ενώπιον των δικαστηρίων, πρόβλεψε δυνατότητα θεραπείας των συνεπειών της παράλειψης αποκλειστικά και μόνο για την περίπτωση που το γραμμάτιο αφορά στην παράσταση του δικηγόρου κατά τη συζήτηση (ΑΠ 1807/2022, 1236/2019, 1235/2019).

Οι ανωτέρω διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 61 του Κώδικα Δικηγόρων, με τις οποίες ορίζεται ότι, εφόσον δεν κατατεθεί ενώπιον του δικαστηρίου γραμμάτιο προκαταβολής της προβλεπομένης από την παρ. 1 του ιδίου άρθρου εισφοράς προς τον οικείο δικηγορικό σύλλογο, η σχετική διαδικαστική πράξη είναι απαράδεκτη, δεν προσκρούουν στις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος και 6 της κυρωθείσας με το ν.δ/μα 53/1974 Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), δεδομένου ότι με αυτές επιδιώκεται η εξυπηρέτηση σκοπών, που συνάπτονται προς την απονομή της δικαιοσύνης και δεν υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο (ΑΠ 1807/2022, 1236/2019, 1235/2019, 2126/2017).

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, η πληρεξουσία δικηγόρος του αναιρεσείοντος νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης" (Δ.ΥΠ.Α.), πρώην Ο.Α.Ε.Δ., Αλίκη Κοντοδήμα, κατά την άσκηση αυτής, με κατάθεσή της στη γραμματεία του, εκδώσαντος την αναιρεσιβαλλόμενη (59/2022) απόφαση, Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας, στις 11.10.2022 (με αριθμό κατάθεσης 2/2022), δεν συγκατέθεσε και το προβλεπόμενο από το άρθρο 61 παρ. 1 του ν. 4194/2013 (Κώδικα Δικηγόρων) γραμμάτιο (προ)καταβολής εισφορών στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, όπως εξάλλου ρητώς αναφέρεται και στην πράξη κατάθεσης του οικείου γραμματέως με την σημείωση "εργατική - ατελώς ΔΥΠΑ, τέως ΟΑΕΔ", όμως, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η εν λόγω πληρεξουσία δικηγόρος, που εκπροσωπούσε το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, συνδέονταν μ' αυτό με σύμβαση πάγιας αντιμισθίας, όπως απαιτείται από την παράγραφο 3 του ανωτέρω άρθρου 61 του κώδικα Δικηγόρων, για την απαλλαγή της από την υποχρέωση της προκαταβολής της αναφερόμενη στην παράγραφο 1 του κώδικα αυτού, εισφοράς, καθόσον μάλιστα δεν προσκόμισε, την προβλεπόμενη από την παράγραφο 3 του ανωτέρω άρθρου 61 του κώδικα Δικηγόρων, υπεύθυνη δήλωση προς απόδειξη τούτου.

Και τούτο ανεξαρτήτως του ότι με τη διάταξη του άρθρου 14 παρ. 1 του ν. 1545/1985 (ΦΕΚ Α' 91) ορίσθηκε ότι ο (αρχικώς εναγόμενος στην δικονομική θέση του οποίου υπεισήλθε το ήδη αναιρεσείον ν.π.δ.δ) ΟΑΕΔ "έχει όλες ανεξαίρετα τις ατέλειες και τα δικαστικά, διοικητικά και οικονομικά προνόμια, που ισχύουν κάθε φορά για το Δημόσιο", αφού με τη μεταγενέστερη άνω διάταξη του άρθρου 61 παρ. 3 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013) ορίσθηκε ειδικώς στο στοιχείο δ ότι για την απαλλαγή των σχετικών εισφορών των δικηγόρων των ν.π.δ.δ.

πρέπει αυτοί να παρέχουν τις υπηρεσίες του στα τελευταία δυνάμει σύμβασης πάγιας αντιμισθίας, διαφοροποιώντας έτσι αυτά από το, ρητώς κατονομαζόμενο στο στοιχείο γ της παραγράφου αυτής του ιδίου άρθρου και νόμου, "δημόσιο", όπως, εξάλλου, έπραξε και για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, που επίσης έχουν όλες ανεξαιρέτως τις ατέλειες και τα δικαστικά και διοικητικά προνόμια, που παρέχονται στο Δημόσιο [άρθρο 276 ν. 3463/2006 (κώδικας δήμων και κοινοτήτων) και 285 ν. 3852/2010 (Πρόγραμμα Καλλικράτης) για τους ΟΤΑ, 30 παρ. 3 ν. 4038/2012 για τον ΕΟΠΥΥ και 21 παρ. 9 ν. 1902/1990 για το Ι.Κ.Α.

και τους λοιπούς οργανισμούς αρμοδιότητας Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων].

Επομένως, σύμφωνα με τις προπαρατιθέμενες νομικές σκέψεις, η κατάθεση (άσκηση) της ένδικης αίτησης αναίρεσης είναι απαράδεκτη ως διαδικαστική πράξη, απαράδεκτο που προτείνεται από τον αναιρεσίβλητο με τις προτάσεις του, που κατατέθηκαν (στις 28.09.2023 - βλ. πράξη κατάθεσης επί των από 25.09.2023 προτάσεων αυτού του αρμοδίου γραμματέως) είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο (07.11.2023), κατ' άρθρο 570 παρ. 1 ΚΠολΔ, πράγμα εξάλλου που ελέγχεται και αυτεπαγγέλτως, αφού το απαράδεκτο προκύπτει από τα στοιχεία τη δικογραφίας με ελεύθερη απόδειξη.

Κατόπιν τούτων, η ένδικη αίτηση αναίρεσης είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί και να καταδικαστεί το αναιρεσείον ν.π.δ.δ. "Δ.ΥΠ.Α.", το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε μέσω του νομικού συμβουλίου του Κράτους, ώστε να συντρέχει περίπτωση επιβολής μειωμένων εις βάρος του δικαστικών εξόδων (ΑΠ 885/2023, 18/2020, 1072/2020), λόγω της ήττας του, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, που παρέστη και κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (άρθρα 106, 176, 183 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 11.11.2022 και με αριθμό κατάθεσης 2/2022, αίτηση για αναίρεσης της 59/21.04.2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον ν.π.δ.δ. στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Οκτωβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Φεβρουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ