307/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 307 / 2011 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 307/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Κομνηνάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "KSM Ελλάς ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ - ΤΕΧΝΙΚΗ - ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΤΙΡΙΩΝ - ΑΠΟΚΟΜΙΔΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (πρώην ΚΑΒΟΥΡΙΔΗΣ - ΣΥΡΑΓΟΠΟΥΛΟΣ - ΒΑΤΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ - ΤΕΧΝΙΚΗ - ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΤΙΡΙΩΝ - ΑΠΟΚΟΜΙΔΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ) και ήδη μετονομασθείσης σε "KLUEH FACILITY MANAGEMENT Ελλάς ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΑΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ", που εδρεύει στου Ζωγράφου Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, υπό την ιδιότητά της ως οιονεί καθολικής διαδόχου της απορροφηθείσης και λυθείσης Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "KSM SERVICE MANAGEMENT HELLAS Παροχή Υπηρεσιών Ανώνυμη Εταιρεία". Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μικρό.

Της αναιρεσίβλητης: Φ. Κ. του Γ., κατοίκου..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Πορτοκάλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-1-2006 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 1157/2009 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4-12-2009 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κομνηνάκης διάβασε την από 11-1-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Το άρθρο 553 § 1 του ΚΠολΔ ορίζει ότι "αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση". Εξάλλου, το άρθρο 321 του ίδιου κώδικα ορίζει ότι "όσες αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση είναι τελεσίδικες και αποτελούν δεδικασμένο". Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι για να προσβληθεί με το ένδικο μέσο της αναιρέσεως απόφαση του πρωτοβάθμιου πολιτικού δικαστηρίου, που εκδόθηκε, όπως στην προκείμενη περίπτωση, αντιμωλία των διαδίκων, πρέπει αυτή να είναι τελεσίδικη και ότι η πρωτοβάθμια απόφαση, η οποία υπόκειται σε έφεση γίνεται, αν δεν είναι κατά την έκδοσή της, τελεσίδικη, για κάποια αιτία που έχει επέλθει, π.χ. διότι έχει περάσει η προθεσμία για έφεση ή διότι ο διάδικος έχει παραιτηθεί από το δικαίωμα προς άσκηση της έφεσης ή διότι αυτός έχει παραιτηθεί από το δικόγραφο της έφεσης, εφόσον στην τελευταία περίπτωση δεν υπάρχει πλέον προθεσμία προς άσκησή της. Η προθεσμία της αναίρεσης, που κατ' άρθρο 564 §1 ΚΠολΔ, είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης, ηρεμεί όσο διαρκεί η προθεσμία της έφεσης, δηλαδή αρχίζει αφού περάσει η προθεσμία της έφεσης, που είναι, στην περίπτωση που επιδόθηκε η πρωτόβαθμη απόφαση, κατά το άρθρο 518 §1 ΚΠολΔ, τριάντα ημέρες. Δηλαδή η προθεσμία της αναίρεσης είναι συνολικά εξήντα ημέρες τριάντα ημέρες για να περάσει η προθεσμία της έφεσης και να γίνει τελεσίδικη η πρωτόβαθμη απόφαση και άλλες τριάντα ημέρες από την ημέρα που έγινε τελεσίδικη για να ασκηθεί μέσα στην προθεσμία αυτή η αναίρεση. Στην προκείμενη περίπτωση, με την υπό κρίση αίτηση, ζητείται η αναίρεση της υπ' αριθμ. 1157/2009 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων στις 30-4-2009 και επιδόθηκε με την επιμέλεια της ενάγουσας-αναιρεσίβλητης στην αναιρεσείουσα στις 23-10-2009, όπως προκύπτει από την επί του επιδοθέντος αντιγράφου της απόφασης επισημείωση του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή. Συνομολογείται από τους διαδίκους ότι δεν ασκήθηκε κατά της προσβαλλόμενης απόφασης έφεση.

Συνεπώς, με τη πάροδο της νόμιμης, κατά τα ανωτέρω, προθεσμίας της έφεσης έγινε η αναιρεσιβαλλομένη τελεσίδικη. Στις 10-12-2009 που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, δεν είχαν περάσει εξήντα ημέρες από την επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, ήτοι τριάντα ημέρες για άσκηση εφέσεως από την επίδοσή της και τριάντα ημέρες από την πάροδο της προηγούμενης προθεσμίας και την τελεσιδικία αυτής. Επομένως, η κρινόμενη αίτηση ασκήθηκε εμπρόθεσμα και είναι παραδεκτή.

ΙΙ.- Σύμφωνα με το άρθρο 62 ΚΠολΔ "όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος". Κατά δε το άρθρο 61 ΑΚ "το νομικό πρόσωπο αποκτά προσωπικότητα αν τηρηθούν οι όροι που αναγράφει ο νόμος", ενώ η διάλυση του νομικού προσώπου δεν θίγει την ικανότητά του να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων- άρα και της έννομης σχέσης της δίκης- αφού κατ' άρθρο 72 ΑΚ, μόλις το νομικό πρόσωπο διαλυθεί βρίσκεται αυτοδικαίως σε εκκαθάριση, ωσότου δε περατωθεί η εκκαθάριση και για τις ανάγκες της θεωρείται ότι υπάρχει. Εξάλλου, κατά το άρθρο 73 ΚΠολΔ το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, αν συντρέχει η, κατά το άρθρο 62 προϋπόθεση, ενόψει και της διάταξης του άρθρου 313 παρ.1 εδ. δ' του ίδιου Κώδικα, κατά την οποία "μπορεί να επιδιωχθεί με αγωγή ή ένσταση η αναγνώριση της ανυπαρξίας μιας δικαστικής απόφασης, αν εκδόθηκε σε δίκη που είχε διεξαχθεί κατά ανύπαρκτου φυσικού ή νομικού προσώπου". Περαιτέρω, στην περίπτωση συγχώνευσης ανωνύμων εταιριών, που επέρχεται είτε με τη σύσταση νέας εταιρίας είτε με απορρόφηση είτε με εξαγορά της μιας από την άλλη, ορίζει το άρθρο 75 του ν.2190/1920, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 π.δ. 498/1987 (ΦΕΚ Α' 236), ότι: "1.Από την καταχώρηση στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της εγκριτικής απόφασης της συγχώνευσης, που προβλέπεται από το άρθρο 74, επέρχονται αυτοδίκαια και ταυτόχρονα χωρίς καμία άλλη διατύπωση... τα ακόλουθα αποτελέσματα: α) η απορροφούσα εταιρία υποκαθίσταται σε όλα γενικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ή των απορροφούμενων εταιριών και η μεταβίβαση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή... γ) οι απορροφούμενες εταιρίες παύουν να υπάρχουν... 2) Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από την απορροφούσα εταιρία ή κατ' αυτής, χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους της για τη συνέχιση και χωρίς να επέρχεται, λόγω της συγχώνευσης, βιαία διακοπή της δίκης και χωρίς να απαιτείται δήλωση για την επανάληψή της". Η έννοια της, κατά τα άνω συγχώνευσης, είναι ότι με αυτή, η συγχωνευόμενη εταιρία παύει να υφίσταται χωρίς να μεσολαβήσει εκκαθάριση, εξαφανιζόμενη ως υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και ότι η νέα εταιρία, ως διάδοχος των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες (πρβλ. ΟλΑΠ 12/1999). Στην προκείμενη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχτηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του ότι η ενάγουσα (και ήδη αναιρεσίβλητη) προσλήφθηκε στις 8-3-2001 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αόριστου χρόνου από την εταιρεία " KSM Service Management Ελλάς Παροχή Υπηρεσιών Ανώνυμη Εταιρεία" ως εργάτρια καθαριότητας. Η εταιρεία αυτή συγχωνεύθηκε με απορρόφηση από την εταιρεία με την επωνυμία "ΚΑΒΟΥΡΙΔΗΣ - ΣΥΡΑΓΟΠΟΥΛΟΣ - ΒΑΤΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ - ΤΕΧΝΙΚΗ - ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΤΙΡΙΩΝ - ΑΠΟΚΟΜΙΔΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και δυνάμει της υπ' αριθμ. 2392/8-12-2004 πράξης συγχώνευσης με απορρόφηση της συμβολαιογράφου Αθηνών Ουρανίας Μικρού συστήθηκε η (ήδη αναιρεσείουσα) ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "KSM Ελλάς ΑΝΩΝΥΜΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ-ΤΕΧΝΙΚΗ-ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΤΙΡΙΩΝ-ΑΠΟΚΟΜΙΔΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ-ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (ΦΕΚ 14.899/20-12-2004), η οποία έχει ήδη μετονομασθεί σε: "KLUEH FACILITY MANAGEMENT Ελλάς ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΊΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΑΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ" (ΦΕΚ 1307/21-2-2007) και η οποία είναι καθολική διάδοχος της εταιρείας που αρχικώς προσέλαβε την ενάγουσα, ευθυνόμενη αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με την προηγούμενη εταιρεία για τις υποχρεώσεις της από τη σύμβαση εργασίας.

Συνεπώς, συνεχίζει το Εφετείο, ο ισχυρισμός της καθ' ης η κλήση-εναγομένης εταιρείας περί αρνήσεως συνδρομής στο πρόσωπό αυτής της διαδικαστικής προϋπόθεσης της παθητικής νομιμοποιήσεως πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος. Κρίνοντας, όπως παραπάνω, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρ. 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, διότι παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτη την κατά της εναγομένης (συγχωνευθείσας εταιρίας) ασκηθείσα ένδικη αγωγή, αφού, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του αντιγράφου της αγωγής, που επιδόθηκε στην εναγομένη, αυτή (αγωγή) ασκήθηκε στις 12-1-2006, ημερομηνία κατά την οποία η εναγομένη ήταν ανύπαρκτο νομικό πρόσωπο, δεδομένου ότι είχε λυθεί με την καταχώρηση της σχετικής πράξης συγχώνευσής της, στις 16-12-2004, στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών της Νομαρχίας Αθηνών, όπως προκύπτει από το αναφερόμενο στην προσβαλλόμενη απόφαση ΦΕΚ 14.899/20-12-2004. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως κατ' ουσίαν βάσιμος ο σχετικός πρώτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ενώ παρέλκει η εξέταση του δεύτερου λόγου αναιρέσεως. Μετά από αυτά πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Μονομελές Πρωτοδικείο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρο 580 § 3 ΚΠολΔ και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 1157/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Μονομελές Πρωτοδικείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνη που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε δυο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 8 Φεβρουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Μαρτίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ