300/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 300 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 300/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Ελένη Παναγιωτάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Ιανουαρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : .... , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ρουμπίνη-Φλώρα Αυλωνίτου-Σιβιτανίδου.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Ελληνικής Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε.Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικής διάδοχος της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας Ζωής με την επωνυμία "ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε.Α.Ε.Ζ.", που είχε την έδρα της στην Αθήνα, λόγω συγχωνεύσεως της δεύτερης από την πρώτη, η οποία και αυτή είχε συγχωνεύσει με απορρόφηση την πρώην Ανώνυμη Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών με την επωνυμία "ΙΟΝΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.". Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γεωργόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-12-1999 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5796/2002 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 222/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 26 Ιουλίου 2004 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Διονύσιος Γιαννακόπουλος ανέγνωσε την από 27 Δεκεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναιρέσεως . Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 445, 460 και 462 ΑΚ προκύπτει, ότι η εκχώρηση είναι αναιτιώδης, δηλαδή ανεξάρτητη από την αιτία της και το κύρος της δεν επηρεάζεται από τα ελαττώματα της αιτίας, ούτε επομένως από την ιδιαίτερη σχέση εκχωρητή και εκδοχέα, από δε την αναγγελία αποκόπτεται οριστικά κάθε δεσμός του εκχωρηθέντος οφειλέτη από τον εκχωρητή και η απαίτηση, που εκχωρήθηκε, αποκτάται από τον αναγγείλαντα εκδοχέα, έναντι του οποίου ο οφειλέτης έχει τις ίδιες υποχρεώσεις, που είχε προς τον εκχωρητή (ΑΠ 946/2002).

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρ. 156 και 454 ΑΚ, η δήλωση παραιτήσεως από δικαιώματος, φέρουσα τον χαρακτήρα αφέσεως χρέους, με την οποία επέρχεται απόσβεση της ενοχής, είναι δυνατό να συνάγεται και σιωπηρώς από πράξεις ή παραλείψεις του δικαιούχου, από τις οποίες συνάγεται η βούληση περί παραιτήσεως (ΑΠ 446/1988).

Και είναι επιτρεπτή όταν αφορά απαλλοτριωτό δικαίωμα και δεν απαγορεύεται από καμμία διάταξη νόμου, ούτε αντιβαίνει σε τέτοια διάταξη (ΑΠ 1230/1992). Στη προκειμένη περίπτωση, με την αγωγή του, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση και κατ΄εκτίμηση του περιεχομένου της, ο ενάγων και αναιρεσείων εκθέτει, ότι ο πατέρας του, ... , δυνάμει του υπ'αριθμ. ...

ασφαλιστηρίου συμβολαίου, συνήψε με την "ΙΟΝΙΚΗ ΑΕΓΑ", της οποίας η εναγομένη είναι καθολική διάδοχος ως συγχωνεύσασα αυτήν με απορρόφηση, σύμβαση ασφάλειας ζωής με έναρξη από 23-5-1995 και διάρκεια ασφάλισης ισόβια. 'Ότι στο κεφάλαιο του πίνακα παροχών και παροχών με την προσθήκη με αριθμό 33 "Πρόσκαιρη Ασφάλεια θανάτου", διάρκειας ισχύος οκτώ ετών, όπως αναλυτικά αναφέρεται στην αγωγή, η ασφαλιστική εταιρεία ανέλαβε την κάλυψη του κινδύνου θανάτου του παραπάνω ασφαλισμένου από οποιαδήποτε αιτία με το ποσό των 6.000.000 δραχμών. 'Ότι την 12-2-1996 ο ασφαλισμένος εισήλθε προς νοσηλεία στο Νοσοκομείο "Η ΕΛΠΙΣ", όπου απεβίωσε την 19-2-1996 συνεπεία οξείας καρδιοαναπνευστικής ανεπάρκειας-καρδιακής ανακοπής, με δευτερεύουσα αιτία την καρκινωμάτωση κοιλίας από καρκίνο παχέος εντέρου, την δε 21-2-1996 έγινε εμπρόθεσμη αναγγελία του θανάτου του στην ασφαλιστική εταιρεία. 'Ότι δικαιούχος της ασφαλιστικής αποζημιώσεως είχε ορισθεί η "ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤΔ", η οποία, με την από 19-11-1998 (και όχι 18-11-1998 όπως εκ παραδρομής αναγράφεται) επιστολή της, αποποιήθηκε από κάθε δικαίωμα της εισπράξεως της ασφαλιστικής αποζημιώσεως, παραιτηθείσα, έτσι, σιωπηρώς αυτού, με γενικό δε όρο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, εφόσον δεν υπάρχει υποκατάστατος δικαιούχος, το ασφάλισμα καταβάλλεται στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του ασφαλισμένου.

Με βάση το ιστορικό αυτό, δεδομένου ότι η ασφαλιστική εταιρεία αρνείται την καταβολή της ασφαλιστικής αποζημιώσεως λόγω προϋπάρχουσας της ασφαλίσεως παθήσεως του ασφαλισμένου, ο ενάγων, ως μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος του θανόντος, ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη, με απόφαση προσωρινά εκτελεστή, να του καταβάλει το, ως άνω, ποσό των 6.000.000 δραχ., με το νόμιμο τόκο από 22-2-1996, άλλως από 4-4-1997, ότε επιδόθηκε σ'αυτήν η από 10-1-1997 προηγούμενη αγωγή του, η οποία απορρίφθηκε με την 1253/1999 απόφαση του Δικαστηρίου αυτού ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας, άλλως από την επίδοση της παρούσας αγωγής και να καταδικαστεί αυτή στη δικαστική του δαπάνη.

Το Εφετείο, μετά από εξαφάνιση της πρωτοβάθμιας απόφασης, η οποία δέχθηκε την αγωγή ως νόμιμη κατά τις διατάξεις των άρθρων 189, 192, 221 του Εμπ.Ν. την απέρριψε ως μη νόμιμη, καθόσον, υπό τα εκτιθέμενα, δικαιούχος της άνω αποζημιώσεως είναι η ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ και όχι ο αναιρεσείων-ενάγων, γιατί δεν γίνεται επίκληση, ότι εχώρησε παραίτηση της εν λόγω Τράπεζας από του ενοχικού αυτού δικαιώματος δια συμβάσεως μετά της ασφαλιστικής αυτής εταιρίας, αφού, κατά τις προεκτεθείσες διατάξεις των άρθρων 156, 361 και 454 του ΑΚ, για το κύρος της παραιτήσεως από ενοχικό δικαίωμα, όπως το επίδικο, απαιτείται σύμβαση μεταξύ δανειστή και οφειλέτη, εν προκειμένω δε της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ και της εναγομένης-αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας.

Κρίνοντας, όμως, έτσι το Εφετείο, παραβίασε κανόνες του ουσιαστικού δικαίου, εφαρμόζοντας εσφαλμένα τις προαναφερθείσες διατάξεις των άρθρων 156 και 454 του ΑΚ, ενώ συνέτρεχαν προς τούτο οι νόμιμες προϋποθέσεις όπως, με το μοναδικό λόγο της αναίρεσης από το εδ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλει ο αναιρεσείων.

Πρέπει επομένως, να γίνει δεκτός ο λόγος αυτός ως βάσιμος, συνακόλουθα δε και η αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, στη συνέχεια δε να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, συγκροτούμενο, όμως, από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωκαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 380 παρ.3 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν.2172/1993).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 222/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί, όμως, από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία καθορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Φεβρουαρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 12 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ