Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling the lower court's finding of moral inability to produce evidence was uncontrollable.

Απόφαση 2 / 2015 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Χαράλαμπο Μαχαίρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Πολυχρόνη Περιβολάρη και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου του Ευφροσύνης Τσαμολιά και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/5/2010 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2487/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 689/2013 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8/12/2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Μαχαίρας ανέγνωσε την από 26/9/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθ. 689/2013 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά, η οποία δέχθηκε την από 9.7.2012 έφεση του αναιρεσιβλήτου κατά της υπ' αριθ. 2487/2012 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά και αφού εξαφάνισε την απόφαση αυτή, που είχε απορρίψει την από 6.5.2010 αγωγή του, δέχθηκε ακολούθως την ένδικη αγωγή και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα να καταβάλει νομιμοτόκως σ' αυτόν το ποσό των 20.000 ευρώ, εκ δανείου. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (αρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (αρθρ. 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (αρθρ. 577§3 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 393 παρ. 1 και 394 παρ. 1 περ. β' του ΚΠολΔ προκύπτει ότι επιτρέπεται το εμμάρτυρο μέσο προς απόδειξη σύμβασης δανείου, η αξία του αντικειμένου της οποίας υπερβαίνει το από το ως άνω άρθρο 393 παρ. 1 οριζόμενο ποσό, σε κάθε περίπτωση που υπάρχει ηθική αδυναμία για την απόκτηση αποδεικτικού εγγράφου. Η απόδειξη για το γεγονός από το οποίο μπορεί να προκύψει ηθική αδυναμία το οποίο (γεγονός) επικαλείται ο υπόχρεως σε απόδειξη, εφόσον αμφισβητηθεί, γίνεται και με μάρτυρες. Η κρίση δε του δικαστηρίου της ουσίας, εφόσον βεβαιώνει την ύπαρξη ηθικής αδυναμίας για την απόκτηση έγγραφης απόδειξης, δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο για ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση των άνω δικονομικών διατάξεων (ΑΠ 1402/2008, ΑΠ 1004/05). Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή ή την ένσταση λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή τους και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σ' αυτές ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή ή την ένσταση, παραγνωρίζοντας τα εκτιθέμενα για τη θεμελίωση και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτές, ενώ ο από το άρθρο 559 αρ. 11 περ. α' ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης επιτρέπεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει.

Στην υπό κρίση υπόθεση, ο αναιρεσίβλητος (ενάγων-εκκαλών), Π. Α., εξέθετε στην από 6-5-2010 αγωγή του, ότι, στον Πειραιά τέλος Μαρτίου 2006, συνήψε με τον αναιρεσείοντα (εναγόμενο-εφεσίβλητο), Δ. Α., προς τον οποίο είχε απόλυτη εμπιστοσύνη, λόγω της φιλικής σχέσης που τους συνέδεε και η οποία (εμπιστοσύνη) επιτείνετο λόγω της ιδιότητός του ως συνταξιούχου πλοιάρχου και λόγω του κοινού τους φίλου και συγγενούς του εναγομένου Ν. Δ., προφορική σύμβαση δανείου με βάση την οποία ανέλαβε την υποχρέωση να δανείσει σ' αυτόν το ποσό των 20.000 ευρώ, άτοκο, ο δε εναγόμενος ανέλαβε την υποχρέωση να του επιστρέψει τούτο μετά πάροδο μηνός δηλαδή στο τέλος Απριλίου 2006. Σε εκτέλεση της σύμβασης αυτής, του κατέβαλε 20.000 ευρώ, όμως, ο εναγόμενος, δεν του επέστρεψε το δάνειο παρά το ότι παρήλθε ο ορισθείς χρόνος απόδοσης του, αλλά και οχλήθηκε κατ' επανάληψη προς τούτο. Ζητούσε δε, να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να του καταβάλει το ποσό των 20.000 ευρώ, νομιμοτόκως, από την επομένη ημέρα που ήταν αποδοτέο τούτο, άλλως από την επίδοση της αγωγής.

Εκδόθηκε η υπ' αρ. 2487/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία απέρριψε την αγωγή ως ουσία αβάσιμη. Ο αναιρεσίβλητος, άσκησε την από 9-7-2012 έφεσή του παραπονούμενος ότι η πρωτόδικη απόφαση εσφαλμένως απέρριψε την αγωγή του κατ' ουσία.

Εκδόθηκε η 689/2013 προσβαλλόμενη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά, η οποία αφού δέχθηκε την έφεση του ενάγοντος και εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου το οποίο είχε απορρίψει κατ' ουσίαν την αγωγή, κράτησε και δίκασε την αγωγή, ακολούθως δε την έκρινε βάσιμη κατ' ουσίαν και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο νομιμοτόκως το αιτηθέν συνολικώς ποσόν των 20.000 ευρώ.

Για τον σχηματισμό της δικανικής πεποιθήσεώς του και ειδικότερα τόσο για την σύναψη του δανείου, όσον και το καταβληθέν ποσό, το Εφετείο, όπως προκύπτει από επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, έλαβε υπόψη ως αποδεικτικό μέσο, μεταξύ άλλων και την κατάθεση του μάρτυρα του ενάγοντα Α. Μ., η οποία περιέχεται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης.

Ειδικότερα, δέχθηκε το Εφετείο, ότι για την κατάρτιση της δανειακής συμβάσεως οι διάδικοι δεν συνέταξαν έγγραφο, ως εκ του ότι κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο συνήφθη το δάνειο και δόθηκαν τα χρήματα από τον αναίρεσίβλητο, οι διάδικοι διατηρούσαν ισχυρή φιλική σχέση. Η ύπαρξη ισχυρής φιλικής σχέσης μεταξύ τους δικαιολογεί την ύπαρξη ηθικής αδυναμίας στον αναιρεσίβλητο - ενάγοντα, να ζητήσει να εξασφαλισθεί η απόδειξη της σύμβασης με κάποιο έγγραφο.

Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο και στήριξε την κρίση του, μεταξύ άλλων και στην ένορκη κατάθεση του μάρτυρα του αναιρεσίβλητου, Α. Μ., για την απόδειξη της μεταξύ των διαδίκων συμβάσεως δανείου, το οποίο είχε αντικείμενο μεγαλύτερο από το τότε ισχύον όριο του επιτρεπτού, του εμμάρτυρου μέσου αποδείξεως των 5.900 ευρώ κατά τον χρόνο της συνάψεώς του, δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα μη επιτρεπόμενα από το νόμο, προκειμένου να δεχθεί την ουσιαστική βασιμότητα της αγωγής του αναιρεσίβλητου, αφού, σύμφωνα με τις ανέλεγκτες παραδοχές του, υπήρχε ηθική αδυναμία κτήσεως εγγράφου προς απόδειξη της δανειακής σύμβασης, λόγω της φιλικής σχέσης των διαδίκων.

Τα ανωτέρω δε διότι, στην περίπτωση που το διατακτικό της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως (όπως εν προκειμένω), στηρίζεται αυτοτελώς σε δύο ή περισσότερες επάλληλες αιτιολογίες, κύριες ή επικουρικές δηλαδή το αποδεικτικό πόρισμα της προσβαλλόμενης στηρίζεται, αφενός μεν και στην εν λόγω μαρτυρική κατάθεση η οποία ελήφθη υπόψη ανεξαρτήτως του ύψους του ποσού του δανείου, αφετέρου δε αιτιολογείται από τις παραδοχές του Εφετείου, η λήψη υπόψη αυτής και λόγω της ηθικής αδυναμίας κτήσεως εγγράφου ένεκα της φιλικής τους σχέσης και με τον ένα (πρώτο) λόγο της αναιρέσεως, πλήσσεται η μια από αυτές, ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής, αφού οι λοιπές αιτιολογίες στηρίζουν επαρκώς το διατακτικό της προσβαλλομένης.

Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση που με τους λόγους της αναιρέσεως πλήσσονται όλες οι αιτιολογίες, αλλά η προσβολή της μίας από αυτές δεν τελεσφορεί (ΑΠ 346/2013). Στην συγκεκριμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επιτρεπτή επισκόπηση των διαδικαστικών της δίκης εγγράφων, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, έκρινε αντίθετα προς την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, που είχε κρίνει και απορρίψει ως ουσία αβάσιμη την αγωγή, ακολούθως δε και με την επάλληλη και ισοδύναμη αιτιολογία του: ".. .ανεξαρτήτως του ότι στην προκειμένη περίπτωση συνέτρεχε και η ηθική αδυναμία για την απόκτηση εγγράφου, λόγω της φιλικής σχέσης των διαδίκων....", δέχθηκε την αγωγή.

Με τους πρώτο και δεύτερο λόγους του αναιρετηρίου, προβάλλονται οι από τους αριθμούς 11 και 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αντιστοίχως, αναιρετικές πλημμέλειες και συγκεκριμένα ο αναιρεσείων (εναγόμενος-εφεσίβλητος, Δ. Α.) βάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης, διότι αφενός έλαβε υπόψη την κατάθεση του μάρτυρος, μολονότι το ποσό του συναφθέντος δανείου υπερέβαινε τα 5.900 ευρώ (πρώτος λόγος), αφετέρου δε, ότι έλαβε υπόψη πράγματα ισχυρισμούς που δεν είχαν προταθεί ούτε στον πρώτο αλλά ούτε και στον δεύτερο βαθμό (δεύτερος λόγος).

Συνεπώς και ανεξαρτήτως της βασιμότητος ή όχι του ανωτέρω πρώτου λόγου, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, το Εφετείο με την επάλληλη και ισοδύναμη αιτιολογία του δέχθηκε ανελέγκτως, την ύπαρξη ηθικής αδυναμίας προς απόκτηση εγγράφου, η αιτιολογία δε αυτή, στηρίζει αυτοτελώς και από μόνη της κατά τούτο το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης και επομένως, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην αρχή της παρούσης σκέψεως, ο κρινόμενος πρώτος λόγος αναίρεσης, είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής Τέλος, απορριπτέος ως αβάσιμος είναι και ο δεύτερος λόγος αναίρεσης εκ του αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι όπως και ανωτέρω διαλαμβάνεται, ο αναιρεσίβλητος τόσο στα δικόγραφα του πρώτου όσο και σε εκείνα του δεύτερου βαθμού, ρητώς πρότεινε και εκθέτει τον ισχυρισμό ότι τον συνέδεε ισχυρή φιλική σχέση με τον αναιρεσείοντα, κατ' αντίθεση με τα όσα υποστηρίζει ο αναιρεσείων.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η από 8-12-2013 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 689/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της στο Δημόσιο Ταμείο (υπ' αριθ.1595183, 1595184, 1595185/2013 παράβολα) και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό, και για τις προτάσεις που κατέθεσε.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8-12-2013 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 689/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης στο Δημόσιο Ταμείο. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Ιανουαρίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ