2/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: αναφέρονται 10 αναιρεσείονταις, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θαλή Πολυχρονάκο.

Του αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό των Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Τσατσόπουλο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ., χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25 Μαϊου 2003 αίτηση προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης επί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε ενώπιον του Εφετείου Αθηνών.

Εκδόθηκε η 1764/2004 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 1 Σεπτεμβρίου 2004 αίτησή τους και τους από 20 Δεκεμβρίου 2005 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης, ανέγνωσε την από 2 Ιανουαρίου 2006 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία, Αρεοπαγίτη Γεωργίου Βούλγαρη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων αυτής. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των πρόσθετων λόγων αυτής και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείοντες επικαλούνται το εδάφιο Ι του άρθρου 559 ΚΠολΔικ και ισχυρίζονται ότι το εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από τη διάταξη αυτή, γιατί παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν.δ. 797/1971 που δεν εφάρμοσε, για το βάσιμο της αίτησής τους να καθοριστεί ιδιαίτερη αποζημίωση για τη μείωση της αξίας τμήματος ακινήτου που απέμεινε ύστερα από αναγκαστική απαλλοτρίωση που κηρύχτηκε στις 18-2-2000, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της. Ειδικότερα υποστηρίζουν, ότι με την προσβαλλόμενη απόφασή του, από εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 29 του ν. 2882/2001 "Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων" (ΚΑΑΑ), εφάρμοσε, ενώ δεν έπρεπε, τη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ΚΑΑΑ, με αποτέλεσμα να κρίνει καταρχήν νόμιμη (άρθρο 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001) την αίτησή τους, για να την απορρίψει στη συνέχεια ως κατ' ουσίαν αβάσιμη με την αιτιολογία ότι το τμήμα που απέμεινε "δεν υπέστη μείωση της αξίας του από την απότμηση της απαλλοτριωθείσας έκτασης, μπορεί δε να χρησιμοποιηθεί για αγροτική καλλιέργεια". Όμως η διαφορά των δυο διατάξεων, σε σχέση με τη δυνατότητα καθορισμού και επιδίκασης ιδιαίτερης αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη του τμήματος που απέμεινε, συνίσταται στο ότι, η μεν διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ΚΑΑΑ που εφαρμόστηκε απαιτεί "η αξία του να μειωθεί ή να γίνει άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται", η δε διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν.δ. 797/1971 απαιτεί "σημαντική μείωση της αξίας του ή να γίνει άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται", δηλαδή η εφαρμοσθείσα διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 είναι ευνοϊκότερη, αφού με ελάχιστη μείωση της αξίας του (όχι σημαντική) παρέχει τη δυνατότητα καθορισμού και επιδίκασης ιδιαίτερης αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη του τμήματος που απέμεινε. Συνακόλουθα ο λόγος αυτός αναίρεσης, ανεξάρτητα από την αοριστία του για μη παράθεση στο αναιρετήριο των συνολικών παραδοχών της αναιρεσιβαλλομένης (Ολ ΑΠ 27 και 28/1998(, πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής.

ΙΙ. Με τους δεύτερο, του κυρίου δικογράφου, και πρώτο (πρώτο μέρος), του δικογράφου των προσθέτων, λόγους αναίρεσης, προσάπτεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια και πάλι από το εδάφιο Ι του άρθρου 559 ΚΠολΔικ γιατί με την εσφαλμένη απόρριψη του πιο πάνω αιτήματος των αναιρεσειόντων για επιδίκαση ιδιαίτερης αποζημίωσης λόγω μείωσης της αξίας του τμήματος που απέμεινε από την απαλλοτριωθείσα έκταση, παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 242 παρ. 12, 13 Π.Δ. 14-7/1999, 2 παρ. 12, 13 ΓΟΚ/1985, 619, 620, 960, 1024, 1029, 1162, 1648 και 1678 ΑΚ. Με τέτοιο περιεχόμενο οι λόγοι αυτοί, πέραν της αοριστίας τους κυρίως για έλλειψη παραδοχών και μη εξειδίκευση του νομικού σφάλματος (ΟλΑπ 27 και 28/1998, 32/1996), πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι, διότι στηρίζονται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθόσον το Εφετείο δεν ασχολήθηκε καθόλου με τις επικαλούμενες αυτές διατάξεις τις οποίες επομένως δεν ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε, ούτε και τέθηκε θέμα υπαγωγής πραγματικών γεγονότων από την προσβαλλομένη, όπως από το περιεχόμενό της προκύπτει, στους ως άνω κανόνες ουσιαστικού δικαίου.

ΙΙΙ. Όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλομένη, το Εφετείο δέχθηκε ανέλεγκτα, καθόσον αφορά το αίτημα για προσδιορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Στην απαλλοτριωθείσα έκταση, για τη διαπλάτυνση της οδού .....από την οδό ...μέχρι την οδό ...στους Δήμους Χαλανδρίου και Γέρακα Αττικής, περιλαμβάνεται και το ακίνητο των αναιρεσειόντων. Αυτό είχε αρχικά έκταση 251 τετραγωνικών μέτρων. Ως ευρισκόμενο εκτός ρυμοτομικού σχεδίου δεν ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο, καθόσον απαιτείτο προς τούτο να είχε εμβαδό τουλάχιστον 750 τετραγωνικά μέτρα (βλ. ΠΔ 24/31-5-1985 ΦΕΚ Δ΄ 270). Επομένως, το απομένον μετά την απαλλοτρίωση τμήμα του από 132 τετρ. Μέτρα, το οποίο είναι και πάλιν μη άρτιο και οικοδομήσιμο, δεν υπέστη μείωση της αξίας του από την απότμηση της απαλλοτριωθείσας έκτασης, μπορεί δε να χρησιμοποιηθεί για αγροτική καλλιέργεια. Κατ' ακολουθία πρέπει να απορριφθεί το σχετικό αίτημα των αναιρεσειόντων". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν. Δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση. Σύμφωνα με αυτά δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια που προβλέπεται από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ.

Συνεπώς, οι αντίθετοι τρίτος, του κυρίου δικογράφου, και πρώτος (δεύτερο μέρος), του δικογράφου των προσθέτων, λόγοι αναίρεσης, ανεξάρτητα από την αοριστία τους για μη παράθεση στο αναιρετήριο όλων των αναγκαίων για το ορισμένο τους στοιχείων και ιδίως την κρίσιμων στο σύνολό τους παραδοχών, καθώς και για μη εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου (Ολ ΑΠ 32/1996), πρέπει να απορριφθούν σε κάθε περίπτωση ως αβάσιμοι.

IV. Με το δεύτερο λόγο του δικογράφου των προσθέτων αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια που προβλέπεται από το εδάφιο 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, γιατί παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν κατά τρόπο ορισμένο και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Συγκεκριμένα οι αναιρεσείοντες διατείνονται, ότι χωρίς να προταθεί σχετικός ισχυρισμός - ένσταση του αναιρεσιβλήτου, το εφετείο δέχτηκε για το τμήμα ακινήτου που τους απέμεινε από την απαλλοτρίωση, έκτασης 132 τετρ. μέτρων, μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο και πριν την απαλλοτρίωση, δεν υπέστη μείωση της αξίας του, μπορεί δε να χρησιμοποιηθεί για αγροτική καλλιέργεια. Όμως προκύπτει από τις προτάσεις - ανταίτηση που υπέβαλε το αναιρεσίβλητο στο Εφετείο, με ημερομηνία 27-1-2004, ότι προβλήθηκε σχετικός ισχυρισμός κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, δηλαδή ότι το τμήμα που απέμεινε μπορεί να χρησιμοποιηθεί (κατά τον αρχικό προορισμό του) για γεωργική ή οποιαδήποτε άλλη καλλιέργεια. Επομένως, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

V. Η αιτίαση του δεύτερου μέρους του πρώτου πρόσθετου λόγου αναίρεσης, ότι το εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, γιατί στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σαυτή ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες αναφορικά με "τον αστικό προσανατολισμό του απαλλοτριούμενου ακινήτου" και "τον αγροτικό χαρακτήρα του τμήματος που απέμεινε", σύμφωνα με τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου που αναφέρθηκαν στη δεύτερη σκέψη της παρούσας και τις οποίες εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αόριστη, διότι στο αναιρετήριο δεν αναφέρονται με σαφήνεια και πληρότητα όλα τα αναγκαία για το ορισμένο της στοιχεία, δηλαδή τα πραγματικά γεγονότα που τη θεμελιώνουν και ιδίως οι κρίσιμες παραδοχές της προσβαλλομένης, η έννομη συνέπεια που με βάση αυτές διαγνώστηκε , τα συγκεκριμένα νομικά σφάλματά της, οι ισχυρισμοί (αγωγικοί, ενστάσεις κ.λ.π.), με τα περιστατικά που προτάθηκαν για θεμελίωσή τους, ως προς τους οποίους παρουσιάζεται η έλλειψη αιτιολογίας, ανεπάρκεια ή αντίφαση, καθώς και ποια επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται στην αναιρεσιβαλλομένη για να καταστεί η "ελλιπής" επαρκής αιτιολογία, ώστε να αποβαίνει εφικτή, με ασφάλεια η διάγνωση της βασιμότητάς του. σε κάθε περίπτωση η αιτίαση αυτή είναι απορριπτέα διότι στηρίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση, ότι το Εφετείο ασχολήθηκε με ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων αυτών ουσιαστικού δικαίου που προαναφέρθηκαν, ενώ από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει το αντίθετο. Τέλος, όλοι οι λόγοι αναίρεσης (κύριοι και πρόσθετοι), κατά τα οικεία μέρη τους με τα οποία πλήττουν, με πρόσχημα την απλή επίκληση αναιρετικών πλημμελειών, την αναιρετικά ανέλεγκτη για πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, πρέπει να απορριφθούν προεχόντως ως απαράδεκτοι (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔικ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1-9-2004 αίτηση και τους από 20-12-2005 πρόσθετους λόγους των ....κ.λ.π., για αναίρεση της 1764/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, που ορίζει σε εξακόσια πενήντα (650) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 13 Δεκεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 4 Ιανουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ